Aby ustalić, jaki odsetek zatrudnionych stanowią osoby na umowach cywilnoprawnych, trzeba najpierw poprawnie wskazać, które pozycje z tabeli do nich należą, a następnie wykonać rachunek procentowy.
W tabeli występują cztery rodzaje umów: dwie umowy o pracę (na czas nieokreślony i określony) oraz dwie umowy zaliczane do umów cywilnoprawnych: umowa agencyjna i umowa zlecenia. Dla celu zadania częścią są osoby pracujące na umowach cywilnoprawnych, a całością – ogół zatrudnionych.
Kroki obliczenia:
- Suma umów cywilnoprawnych: 4 (agencyjna) + 6 (zlecenia) = 10 osób.
- Ogół zatrudnionych: 50 osób.
- Udział procentowy: 10/50 = 0,2, czyli 0,2 × 100% = 20%.
Dlatego poprawna jest odpowiedź "20% ogółu zatrudnionych.".
Pozostałe odpowiedzi wynikają z typowych błędów:
- "12% ogółu zatrudnionych." może pochodzić z pomylenia danych lub nieprawidłowego dzielenia (np. użycia innej liczby jako całości).
- "36% ogółu zatrudnionych," może być efektem błędnej podstawy procentu albo dodania niewłaściwych kategorii (np. włączenia części umów o pracę).
- "80% ogółu zatrudnionych." odpowiadałoby udziałowi umów o pracę (32 + 8 = 40; 40/50 = 80%), więc to wynik policzenia innej grupy niż pytana.
Na egzaminie warto zawsze: (1) nazwać "część" i "całość", (2) sprawdzić, czy suma kategorii w tabeli daje "razem", (3) dopiero potem liczyć procenty.