W tyczeniu punktów pośrednich na łuku kołowym kluczowe jest rozpoznanie, jakim układem wielkości posługuje się obliczenie i do jakiej linii odniesienia (cięciwy lub stycznej) te wielkości są liczone.
Odpowiedź "ortogonalną od cięciwy." jest właściwa, gdy dziennik obliczeń prowadzi do wyznaczenia punktów pośrednich poprzez:
- odcięte odkładane wzdłuż cięciwy (czyli prostej łączącej końce rozpatrywanego fragmentu łuku),
- odsadzenia prostopadłe (rzuty/odległości) od cięciwy do właściwego punktu na łuku.
Taki zapis jest charakterystyczny dla podejścia "ortogonalnego", bo położenie punktu w terenie uzyskuje się przez konstrukcję prostopadłą (ortogonalną) do linii odniesienia.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do tego typu dziennika?
- "biegunową od stycznej." – metoda biegunowa opiera się na obserwacjach z jednego stanowiska: typowo występują kąty i odległości do tyczonego punktu. Odniesienie do stycznej oznaczałoby, że układ obliczeń nawiązuje do kierunku stycznej, a nie do cięciwy i prostopadłych odsadzeń.
- "biegunową od cięciwy." – nawet jeśli pojawia się cięciwa jako element geometrii, to w metodzie biegunowej dziennik ma zwykle postać "kierunek/azymut lub kąt + długość". Jeśli w dzienniku dominują odcięte i odsadzenia, nie jest to forma biegunowa.
- "ortogonalną od stycznej." – w tym wariancie prostopadłe odsadzenia byłyby liczone od linii stycznej (kierunku stycznej w punkcie), a nie od cięciwy. Dziennik musiałby więc jednoznacznie wskazywać styczną jako linię bazową.
Wskazówka egzaminacyjna: zanim wybierzesz odpowiedź, ustal najpierw, czy dane są zapisane jako odcięte/odsadzenia (układ prostokątny) czy jako kąt/odległość (układ biegunowy). Dopiero potem rozstrzygnij, czy bazą jest cięciwa, czy styczna.
