KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 13.
Zaplanowano wykonanie przeznaczonego dla dzieci basenu o wymiarach 2500 x 1500 cm i głębokości 95 cm. Prawidłowy zapis działania prowadzącego do obliczenia w przedmiarze robót objętości mas ziemnych (w m³) wykopu o ścianach pionowych o podanych wyżej wymiarach to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość wykopu o ścianach pionowych liczy się jak prostopadłościan: V = długość · szerokość · głębokość, ale w przedmiarze w . Dlatego 2500 cm = 25 m, 1500 cm = 15 m, 95 cm = 0,95 m, więc prawidłowy zapis działania to: 25 × 15 × 0,95.

Pełne wyjaśnienie:

W przedmiarze robót ziemnych objętość wykopu (w ) dla wykopu o ścianach pionowych i prostokątnym rzucie oblicza się jak objętość prostopadłościanu:

V = a · b · h, gdzie:
a – długość wykopu, b – szerokość wykopu, h – głębokość wykopu.

Kluczowe jest dopasowanie jednostek. Wymiary w zadaniu podano w centymetrach, natomiast wynik ma dotyczyć m³, więc najpierw trzeba przeliczyć cm na m:

  • 2500 cm = 25 m
  • 1500 cm = 15 m
  • 95 cm = 0,95 m

Zatem zapis działania prowadzącego do obliczenia objętości to:

25 × 15 × 0,95

(co odpowiada objętości 356,25 m³, ale pytanie sprawdza przede wszystkim poprawny zapis działania po konwersji jednostek).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 2500 × 1500 × 95 – używa centymetrów, więc wynik byłby w cm³, nie w m³; w przedmiarze to błąd jednostek i rzędu wielkości.
  • 2500 × 15 × 0,95 – miesza jednostki (2500 w cm, 15 i 0,95 w m), przez co działanie jest niespójne.
  • 2500 × 1500 × 950 – dodatkowo zmienia głębokość na inną skalę (950), co prowadzi do jeszcze większego błędu rzędu wielkości i nadal nie jest zapisem w metrach.

W praktyce przedmiarowania dobra metoda kontroli to szybkie oszacowanie: 25 m × 15 m daje 375 m², a przy 0,95 m głębokości objętość będzie nieco mniejsza niż 375 m³. Taka kontrola pomaga wychwycić pomyłki w przeliczaniu cm na m.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Aby przeliczyć cm na m, dzielisz wartość przez 100 (bo 1 m = 100 cm). Przykład: 2500 cm → 25 m, 95 cm → 0,95 m. Dopiero po tej konwersji liczysz objętość w m³, inaczej wyjdzie wynik w cm³ i będzie błędny w przedmiarze.
Przedmiar robót to zestawienie ilości robót do wykonania (np. m³ wykopu, m² szalunków). Objętość wykopu w m³ służy do planowania kosztów, sprzętu i transportu urobku oraz do rozliczeń. Jednostki muszą być spójne, zwykle w metrach.
Dla wykopu o ścianach pionowych i prostokątnym rzucie przyjmuje się bryłę prostopadłościanu. Stosujesz wzór: V = długość × szerokość × głębokość. Ważne: wszystkie wymiary w metrach, aby otrzymać m³.
To mnożenie używa centymetrów, więc wynik będzie w cm³, a nie w m³. W przedmiarze robót ziemnych standardem jest m³. Brak przeliczenia jednostek powoduje błąd rzędu wielkości (wynik jest "za duży" o czynnik 1 000 000).
Zrób oszacowanie: policz pole dna w m² i pomnóż przez głębokość w m. Dla 25 m × 15 m masz 375 m², a przy 0,95 m wyjdzie trochę mniej niż 375 m³. Jeśli wychodzą ogromne liczby z wieloma zerami, zwykle oznacza to błąd jednostek.
95 cm to 0,95 m, bo dzielisz przez 100. Wartość 0,095 m odpowiadałaby 9,5 cm. Ten błąd wynika często z "uciekającego zera" przy dzieleniu i prowadzi do zaniżenia objętości dziesięciokrotnie.
Najczęściej: brak konwersji cm→m, mieszanie jednostek (np. jedna wartość w cm, reszta w m), pomylenie 95 cm z 950 lub 0,095, a także nieuwzględnienie, że m³ to iloczyn trzech wymiarów. Pomaga zapisanie jednostek przy każdej liczbie.
Najczęściej: długości w metrach (m), powierzchnie w metrach kwadratowych (m²), a objętości w metrach sześciennych (m³). Wymiary mogą być podane w cm w opisie, ale do obliczeń i zestawień robót zwykle przelicza się je na metry.
Nie zawsze. Prostopadłościan jest dobrym modelem, gdy wykop ma pionowe ściany i stałe wymiary w planie. Przy skarpach, poszerzeniach lub stopniowaniu objętość liczy się inaczej (np. z podziałem na bryły lub metodami przybliżonymi). W tym pytaniu podano ściany pionowe.
Ćwicz: przeliczanie jednostek, pola i objętości podstawowych brył, interpretację treści (co jest długością, szerokością, głębokością) oraz kontrolę rzędu wielkości. Warto robić krótkie notatki: "dane w cm → dzielę przez 100 → liczę V w m³".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Objętość wykopu o ścianach pionowych liczy się jak prostopadłościan: V = długość · szerokość · głębokość, ale w przedmiarze w m³."

Źródła:

  • BIPM (Bureau International des Poids et Mesures), "The International System of Units (SI)", 9th edition, 2019 (SI Brochure), rozdział dot. przedrostków i jednostek długości (m) – https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp 2026-02-18)
  • Główny Urząd Miar, informacje o układzie SI i jednostkach miar (metr, przedrostki, zasady zapisu) – https://www.gum.gov.pl/pl/ (konkretna podstrona dot. SI może wymagać nawigacji w serwisie) (dostęp 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL), hasło "Centymetr" – zależność 1 cm = 0,01 m – https://pl.wikipedia.org/wiki/Centymetr (dostęp 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z kosztorysowania/przedmiarowania robót budowlanych (dział: roboty ziemne)
  • Ćwiczenia z obliczeń budowlanych: pola i objętości oraz przeliczanie jednostek
  • Materiały szkolne z matematyki zawodowej (jednostki miar i skala)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego