KWALIFIKACJA EKA3 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 12.
Zarchiwizowana dokumentacja wytworzona przez jednego twórcę w toku pełnienia funkcji merytorycznych i terytorialnych tworzy zespół
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Zespół prosty" to zarchiwizowana dokumentacja wytworzona przez jednego twórcę w toku pełnienia jego funkcji (merytorycznych i terytorialnych). Określenia "czynny" i "bierny" nie są typami zespołu w tym sensie, a "złożony" dotyczy sytuacji bardziej złożonej proweniencji/struktury twórców.

Pełne wyjaśnienie:

W archiwistyce kluczowe znaczenie ma zasada proweniencji: dokumentację porządkuje się i opisuje z uwzględnieniem twórcy, czyli podmiotu, który dokumenty wytworzył w toku swojej działalności. Jeżeli całość zarchiwizowanej dokumentacji pochodzi od jednego twórcy (nawet jeśli wykonywał on różne zadania merytoryczne i działał na określonym obszarze terytorialnym), taki zbiór materiałów stanowi zespół prosty. W pytaniu elementem rozstrzygającym jest właśnie sformułowanie "przez jednego twórcę".

Odpowiedź "złożony" jest nieprawidłowa, ponieważ sugeruje, że w powstaniu zasobu uczestniczyło więcej czynników proweniencyjnych (np. kilku twórców, następstwo organizacyjne lub łączenie dokumentacji o odmiennym pochodzeniu). Skoro jednak wskazano jednego twórcę, nie ma podstaw do kwalifikacji jako zespół złożony.

Odpowiedzi "czynny" i "bierny" są pułapką językową: te określenia mogą funkcjonować w innych kontekstach (np. opis procesów, statusów, działań), ale nie definiują typu zespołu archiwalnego w sensie wynikającym z kryterium liczby twórców. W zadaniach egzaminacyjnych warto więc szukać słów-kluczy: "jeden twórca" zwykle prowadzi do rozpoznania konstrukcji prostej, a informacja o wielu twórcach lub złożonych przekształceniach organizacyjnych – do kategorii złożonej.

W praktyce poprawne rozróżnienie wspiera porządkowanie zasobu, tworzenie ewidencji (spisów i inwentarzy) oraz ustalanie granic zespołów w archiwum zakładowym i historycznym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zespół archiwalny to wyodrębniona część zasobu archiwum obejmująca dokumentację powstałą w wyniku działalności określonego twórcy. Kluczowa jest wspólna proweniencja (pochodzenie), dzięki czemu zespół można porządkować i opisywać jako spójną całość.
"Zespół prosty" oznacza, że zarchiwizowana dokumentacja pochodzi od jednego twórcy. W praktyce przy porządkowaniu i ewidencji punktem odniesienia jest jedna instytucja/osoba jako wytwórca dokumentacji, bez mieszania pochodzenia z innymi twórcami.
To sformułowanie wskazuje kryterium proweniencyjne. Jeśli dokumentacja została wytworzona przez jednego twórcę, nie ma podstaw do uznania, że mamy do czynienia z konstrukcją złożoną wynikającą z wielu twórców lub skomplikowanych przekształceń pochodzenia.
Twórcę rozpoznaje się przez analizę, kto dokumenty wytworzył w toku swojej działalności: nazwa komórki/instytucji, pieczęcie, nagłówki, sygnatury spraw, podpisy i kontekst powstania akt. Ważne jest odróżnienie twórcy od adresata lub jednostki przechowującej.
Zespół "złożony" rozważa się wtedy, gdy proweniencja nie jest jednoznacznie jednolita, np. pojawiają się następstwa organizacyjne, łączenie dokumentacji o różnym pochodzeniu lub występuje więcej niż jeden twórca w sensie archiwalnym. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle sygnalizują to opisy "kilku twórców".
W kontekście typologii zespołów opartej o kryterium twórcy takie określenia nie służą do nazwania rodzaju zespołu. To częsty "wabik" testowy: brzmią fachowo, ale nie odpowiadają definicji odnoszącej się do proweniencji i liczby twórców.
Najczęstszy błąd to ignorowanie kryterium twórcy i sugerowanie się ogólnym wrażeniem "złożoności" zadań (merytorycznych/terytorialnych). Drugi błąd to przenoszenie znaczeń potocznych: "złożony" jako "trudny", zamiast jako "złożona proweniencja".
Ułatwia prawidłowe wyodrębnienie jednostek ewidencyjnych, zachowanie spójności opisów i porządkowanie akt bez mieszania pochodzenia. Dzięki temu spisy zdawczo-odbiorcze i inwentarze odzwierciedlają realną strukturę powstania dokumentacji, co usprawnia wyszukiwanie.
Ponieważ porządkowanie i prowadzenie archiwum opiera się na ustaleniu pochodzenia akt. Wiele pytań sprawdza, czy zdający potrafi rozpoznać twórcę i wynikające z tego konsekwencje dla podziału na zespoły, sposobu opisu, kwalifikacji i łączenia materiałów.
Warto uczyć się krótkimi parami: termin → cecha rozstrzygająca (np. "prosty" → "jeden twórca"). Pomaga tworzenie fiszek oraz rozwiązywanie testów z podkreślaniem słów-kluczy w treści. Dobrą praktyką jest odróżnianie terminów archiwalnych od potocznych.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: ""Zespół prosty" to zarchiwizowana dokumentacja wytworzona przez jednego twórcę w toku pełnienia jego funkcji (merytorycznych i terytorialnych)."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw archiwistyki (terminologia, proweniencja, struktura zasobu)
  • Słowniki terminologii archiwalnej i glosariusze używane w kształceniu archiwistów
  • Materiały dydaktyczne dotyczące opracowania i ewidencji zespołów archiwalnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego