KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 18.
Zawartość glukozy w próbce oznaczano metodą spektrofotometryczną. Określ na podstawie krzywej wzorcowej ilość glukozy w próbce, jeżeli wartość absorbancji próbki wyniosła 0,6.
Ilustracja przedstawia wykres liniowy, który pokazuje zależność absorpcji od stężenia glukozy przy długości fali 260 nm.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartość absorbancji próbki (0,6) należy porównać z krzywą wzorcową, która opisuje zależność absorbancja–stężenie glukozy.
Odczyt z wykresu dla A = 0,6 odpowiada stężeniu 12,5 mg/100 ml. Pozostałe odpowiedzi nie są zgodne z położeniem punktu na krzywej.

Pełne wyjaśnienie:

W metodzie spektrofotometrycznej do oznaczania glukozy wynik uzyskuje się, porównując sygnał próbki z zależnością ustaloną dla serii wzorców. Tą zależnością jest krzywa wzorcowa, która przedstawia, jak zmienia się absorbancja wraz ze wzrostem stężenia glukozy w roztworze.

Dla próbki zmierzono absorbancję równą 0,6. Następnie na krzywej wzorcowej wyszukuje się wartość 0,6 na osi absorbancji i wykonuje odczyt odpowiadającego jej stężenia na osi stężeń (czasem wymaga to interpolacji między punktami wzorcowymi). Z odczytu wynika, że A = 0,6 odpowiada stężeniu 12,5 mg/100 ml.

Dlaczego pozostałe wartości są nieprawidłowe?

  • 10,0 mg/100 ml i 6,0 mg/100 ml odpowiadałyby niższym absorbancjom niż 0,6 (punkt na krzywej leżałby wyraźnie niżej).
  • 15,0 mg/100 ml odpowiadałoby wyższej absorbancji niż 0,6 (punkt na krzywej byłby wyżej).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj opis osi (jednostki oraz podziałkę) i upewnij się, czy odczyt wykonujesz w poprawnym kierunku (od absorbancji do stężenia). To ogranicza typowe pomyłki wynikające z nieuwagi lub błędów skali.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Krzywa wzorcowa to wykres zależności między stężeniem analitu (np. glukozy) a mierzonym sygnałem aparatu (absorbancją). Tworzy się ją na podstawie serii roztworów wzorcowych o znanym stężeniu, a potem służy do odczytu stężenia w próbce o nieznanym składzie.
Najpierw odnajdź 0,6 na osi absorbancji, poprowadź linię do przecięcia z krzywą, a następnie rzutuj na oś stężenia. Jeśli punkt wypada między wzorcami, wykonuje się interpolację. Ostatecznie zapisuje się wynik w jednostkach z osi stężeń, np. mg/100 ml.
Wzorce pozwalają powiązać sygnał aparatu z realnym stężeniem. Uwzględniają też warunki pomiaru (odczynnik, kuwetę, długość fali, matrycę), dzięki czemu wynik próbki można wiarygodnie wyznaczyć z wykresu. Bez wzorców nie ma skali odniesienia dla absorbancji.
Nie zawsze. Często w pewnym zakresie obowiązuje przybliżona liniowość (zgodna z prawem Lamberta-Beera), ale przy zbyt dużych stężeniach mogą pojawić się odchylenia. Dlatego pracuje się w zakresie kalibracji i odczytuje wynik z krzywej wzorcowej, a nie z założeń "na oko".
Najczęstsze błędy to: pomylenie osi (odczyt w złej jednostce), nieuwzględnienie skali (np. co 2,5 zamiast co 5), odczyt z niewłaściwego zakresu, oraz zaokrąglenie do "ładnej" wartości bez interpolacji. Pomaga wolne czytanie opisów osi i sprawdzenie dwóch punktów kontrolnych.
mg/100 ml oznacza liczbę miligramów substancji (tu: glukozy) w 100 mililitrach roztworu. To jednostka często spotykana w analizie roztworów wodnych i opisach stężeń w praktyce laboratoryjnej. Kluczowe jest, aby nie pomylić jej z mg/ml lub g/l.
Zwykle potrzebny jest odczyt z krzywej wzorcowej, a czasem prosta interpolacja między punktami wzorcowymi. Nawet jeśli nie ma skomplikowanych rachunków, trzeba poprawnie przenieść wartość z osi absorbancji na oś stężeń i zapisać wynik z właściwą jednostką.
Absorbancja zależy m.in. od długości fali, drogi optycznej kuwety, zastosowanego odczynnika, temperatury i matrycy próbki. Zmiana któregokolwiek z tych parametrów może zmienić przebieg krzywej wzorcowej. Dlatego kalibrację wykonuje się w tych samych warunkach, co pomiar próbek.
Sprawdź kierunek zależności: jeśli krzywa rośnie, większe stężenie powinno dawać większą absorbancję. Porównaj też odczyt z sąsiednimi punktami wzorcowymi: wynik dla A = 0,6 powinien leżeć między stężeniami wzorców, których absorbancje są tuż poniżej i tuż powyżej 0,6.
Ćwicz odczyt z różnych wykresów (różne skale i jednostki), interpolację między punktami oraz poprawny zapis wyniku. Warto też powtórzyć podstawy spektrofotometrii UV-Vis: co to jest absorbancja, dlaczego mierzy się przy określonej długości fali i jak wpływa rozcieńczenie próbki.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Wartość absorbancji próbki (0,6) należy porównać z krzywą wzorcową, która opisuje zależność absorbancja–stężenie glukozy.Odczyt z wykresu dla A = 0,6 odpowiada stężeniu 12,5 mg/100 ml."

Źródła:

  • Skoog, Holler, Crouch, "Principles of Instrumental Analysis", rozdziały dotyczące spektrofotometrii UV-Vis i krzywych kalibracyjnych, wydawnictwo Cengage (różne wydania).
  • Daniel C. Harris, "Quantitative Chemical Analysis", rozdziały dotyczące kalibracji i analizy z użyciem krzywej wzorcowej (różne wydania).
  • European Pharmacopoeia (Ph. Eur.), rozdział ogólny dotyczący absorpcyjnej spektrofotometrii w zakresie UV i VIS (ogólne zasady metody).

Materiały:

  • Podręczniki z chemii analitycznej ilościowej (działy: metody fotometryczne, krzywe wzorcowe)
  • Instrukcje do ćwiczeń laboratoryjnych z kolorymetrii/spektrofotometrii UV-Vis
  • Materiały dydaktyczne dotyczące prawa Lamberta-Beera i interpretacji wykresów

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego