KWALIFIKACJA HGT2 - CZERWIEC 2011 (test 2)

PYTANIE NR 34.
Zawartość witaminy C w czerwonej papryce wynosi 160 mg w 100 g. Jaka będzie zawartość tej witaminy w 200 g papryki duszonej, jeżeli straty podczas obróbki wynoszą 10%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W 100 g papryki jest 160 mg witaminy C, więc w 200 g byłoby 320 mg. Straty 10% oznaczają ubytek 32 mg (10% z 320 mg). Po odjęciu strat: 320 − 32 = 288 mg witaminy C w 200 g papryki duszonej.

Pełne wyjaśnienie:

Dane z zadania mówią, że w 100 g czerwonej papryki znajduje się 160 mg witaminy C. Najpierw trzeba przeliczyć zawartość na porcję 200 g, a dopiero potem uwzględnić straty po obróbce.

Krok 1: przeliczenie na 200 g (proporcja)
Skoro 200 g to dwa razy więcej niż 100 g, to zawartość witaminy C przed stratami też będzie dwa razy większa:
160 mg × 2 = 320 mg.

Krok 2: obliczenie strat 10%
Strata 10% oznacza, że pozostaje 90% wartości wyjściowej. Można policzyć na dwa równoważne sposoby:

  • Metoda A (odejmowanie straty): 10% z 320 mg to 32 mg, więc 320 mg − 32 mg = 288 mg.
  • Metoda B (zostaje 90%): 90% z 320 mg to 0,9 × 320 mg = 288 mg.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "288 mg".

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • "280 mg" zwykle wynika z błędu rachunkowego lub odjęcia niewłaściwej wartości (np. 40 mg zamiast 32 mg) albo pomylenia procentów.
  • "320 mg" to wynik bez uwzględnienia strat (zatrzymanie się po przeliczeniu porcji na 200 g).
  • "322 mg" jest nielogiczne przy stracie 10% od 320 mg, bo po stratach wynik powinien być mniejszy od 320 mg, a jednocześnie obliczenia procentowe nie prowadzą tu do 322 mg.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach ze stratami procentowymi zawsze ustal kolejność: (1) przelicz na właściwą masę porcji, (2) dopiero potem licz procent strat lub retencji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj proporcji: jeśli w 100 g jest X mg, to w 200 g (czyli 2× więcej) będzie 2×X. Ogólnie: X mg/100 g mnożysz przez masa porcji/100. Dopiero potem uwzględniasz ewentualne straty.
Strata 10% oznacza, że po obróbce zostaje 90% wyjściowej ilości składnika. W praktyce liczysz 10% z wartości początkowej i odejmujesz, albo od razu mnożysz przez 0,9. To typowy zapis dla strat witamin w kuchni.
Bo strata procentowa dotyczy ilości składnika w tej porcji, którą przygotowujesz. Najpierw musisz znać zawartość witaminy w 200 g produktu, a dopiero potem obniżyć ją o 10%. Odwrócenie kolejności często prowadzi do błędów i złych jednostek.
10% to jedna dziesiąta. Dzielisz więc 320 przez 10, czyli otrzymujesz 32 mg. Następnie odejmujesz stratę od wartości początkowej: 320 − 32. To szybka metoda przy zadaniach egzaminacyjnych z procentami.
Tak. To równoważne podejście i często szybsze: jeśli strata wynosi 10%, to retencja wynosi 90%, czyli mnożysz wartość początkową przez 0,9. Dla 320 mg: 320 × 0,9 = 288 mg. Ważne, by nie pomylić 0,9 z 1,1.
Najczęstsze pomyłki to: nieuwzględnienie, że porcja jest większa niż 100 g; odjęcie 10 mg zamiast 10%; doliczenie procentu zamiast odjęcia; liczenie 10% od masy (g) zamiast od ilości witaminy (mg). Pomaga zapis kroków z jednostkami.
Nie. W praktyce straty zależą m.in. od czasu, temperatury, ilości wody/sosu, rozdrobnienia i dostępu tlenu. W zadaniach egzaminacyjnych procent strat jest zwykle podany (np. 10%) i wtedy traktujesz go jako założenie do obliczeń, niezależnie od realnych wahań.
Wykonaj szybki test logiczny: po stratach wynik musi być mniejszy od wartości przed stratami. Jeśli wyszło więcej niż 320 mg (dla 200 g przed stratami), to znaczy, że pomyliłeś znak lub procent. Dodatkowo 10% to niewielka zmiana, więc spadek nie może być ogromny.
Stosujesz współczynnik masa/100. Dla 150 g będzie to 1,5. Jeśli w 100 g jest 160 mg, to w 150 g jest 160 × 1,5 = 240 mg. Potem, jeśli są straty, odejmujesz procent od tych 240 mg lub mnożysz przez retencję.
Bo witaminy występują w żywności w małych ilościach, dlatego wygodniejsze są jednostki miligramów (mg) lub mikrogramów (µg). Dzięki temu wyniki są czytelne i nie wymagają wielu miejsc po przecinku. Na egzaminie pilnuj też, by nie mieszać mg z g.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w 100 g papryki jest 160 mg witaminy C, więc w 200 g byłoby 320 mg.

Źródła:

  • USDA FoodData Central – "Peppers, sweet, red, raw" (wartości odżywcze, m.in. witamina C), https://fdc.nal.usda.gov/ (wyszukiwanie produktu) – dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (PL) – "Procent" (definicja i rachunek procentowy), https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent – dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podstawy rachunku procentowego (materiały szkolne z matematyki)
  • Podstawy towaroznawstwa żywności i technologii gastronomicznej (straty składników podczas obróbki)
  • Tabele składu i wartości odżywczej żywności (do pracy z danymi o składnikach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego