Aparat Deana‑Starka (pułapka Deana‑Starka w zestawie destylacyjnym) jest klasycznym rozwiązaniem do oznaczania zawartości wody w próbkach, w których bezpośrednie suszenie może być utrudnione albo prowadzić do strat innych składników. Zasada polega na tym, że próbkę ogrzewa się z odpowiednim rozpuszczalnikiem organicznym, który tworzy z wodą układ umożliwiający współdestylację (często opisywaną jako destylacja azeotropowa). Po skropleniu par mieszanina trafia do pułapki, gdzie woda rozdziela się jako osobna faza i można odczytać jej ilość.
Dlaczego poprawna jest "destylacja azeotropowa"?
Bo to właśnie mechanizm współdestylacji i gromadzenia wody w wyskalowanej pułapce jest cechą rozpoznawczą zestawu Deana‑Starka. Metoda jest destylacyjna (nie ekstrakcyjna) i jej istotą jest ułatwienie usunięcia wody z próbki dzięki obecności rozpuszczalnika oraz możliwość ilościowego odczytu z pułapki.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- Destylacja próżniowa obniża temperaturę wrzenia przez zmniejszenie ciśnienia, ale nie jest charakterystycznym zastosowaniem aparatu Deana‑Starka do zbierania i pomiaru wody w pułapce. Sam fakt "destylacji" nie wystarcza – kluczowa jest funkcja pułapki i współdestylacja wody.
- Ekstrakcja ciecz–ciecz polega na rozdziale składników między dwie niemieszające się ciecze w rozdzielaczu; nie wymaga zestawu destylacyjnego z chłodnicą i pułapką Deana‑Starka oraz nie opiera się na skraplaniu par.
- Ekstrakcja ciecz–ciało stałe (np. w aparacie Soxhleta) dotyczy wymywania składników z ciała stałego rozpuszczalnikiem, a nie odbioru wody w pułapce destylacyjnej. To inna technika rozdzielania i inna aparatura.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się nazwa aparatu (tu: Deana‑Starka), zwykle sprawdzana jest umiejętność skojarzenia konkretnej aparatury z właściwą techniką analityczną i jej zasadą działania (współdestylacja, kondensacja, rozdział faz i odczyt).
