KWALIFIKACJA MOT2 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 7.
Zaznaczony na schemacie cyfrą 1 element, to bramka
Ilustracja przedstawia schemat logiczny, który jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją zawodową
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Bramka OR realizuje sumę logiczną: na wyjściu pojawia się "1", gdy przynajmniej jedno wejście ma stan "1". Na schematach ma charakterystyczny symbol bramki sumującej (bez kółka negacji). Odpowiedzi "NAND" i "NOT" oznaczają inne funkcje (odpowiednio: negacja AND oraz inwerter), a "Ex - OR" to inna bramka (XOR).

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba rozpoznać element oznaczony na schemacie jako "1" i wskazać jego typ bramki logicznej. Bramki logiczne są podstawowymi elementami techniki cyfrowej: przetwarzają sygnały dwustanowe (0/1) zgodnie z określoną funkcją Boole’a.

Odpowiedź "OR" jest właściwa, gdy symbol przedstawia bramkę sumy logicznej. Funkcja OR daje na wyjściu stan wysoki, gdy co najmniej jedno z wejść jest w stanie wysokim. Na schematach bramka OR ma typowy "zaokrąglony" kształt po stronie wyjścia i nie ma kółka (bąbelka) negacji na wyjściu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w tym kontekście:

  • "NAND" to bramka AND z negacją na wyjściu. Jej symbol odpowiada bramce AND, ale z dodatkowym kółkiem negacji. Jeśli na schemacie nie widać takiej negacji (albo kształt nie odpowiada AND), wybór NAND wynika zwykle z pomylenia znaczenia kółka negacji lub samego kształtu bramki.
  • "NOT" (inwerter) ma zazwyczaj symbol trójkąta z kółkiem negacji na wyjściu i jedno wejście. Jeżeli element ma dwa wejścia, to nie jest NOT. Błąd często bierze się z kojarzenia "negacji" z dowolnym kółkiem na schemacie i nieuwzględnienia liczby wejść.
  • "Ex - OR" (XOR) to bramka alternatywy wykluczającej. Daje "1" wtedy, gdy wejścia są różne (dla dwóch wejść: dokładnie jedno jest "1"). Symbol XOR bywa podobny do OR, ale ma dodatkową linię po stronie wejść. Pomyłka wynika z tego, że oba pojęcia są słowami "OR" i mają zbliżone symbole.

W praktyce (również w mechatronice pojazdowej) umiejętność rozpoznawania funkcji logicznych pomaga rozumieć warunki sterowania sygnałami w modułach i interfejsach. Na egzaminie warto zwracać uwagę na liczbę wejść, obecność kółka negacji oraz cechy odróżniające XOR od OR.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bramka OR (suma logiczna) daje na wyjściu stan "1", gdy co najmniej jedno z jej wejść ma stan "1". Jest to podstawowa funkcja w logice dwustanowej, używana do łączenia warunków typu "A lub B".
Symbol OR ma charakterystyczny zaokrąglony kształt po stronie wyjścia. Nie ma kółka negacji na wyjściu. W porównaniu do XOR brakuje dodatkowej, równoległej linii po stronie wejść.
OR daje "1", gdy przynajmniej jedno wejście ma "1". XOR daje "1" (dla dwóch wejść) tylko wtedy, gdy wejścia są różne, czyli dokładnie jedno ma "1". Na schemacie XOR wygląda jak OR, ale ma dodatkową linię przy wejściach.
NAND to negacja AND, czyli na wyjściu jest "0" tylko wtedy, gdy wszystkie wejścia są "1". OR realizuje zupełnie inną zależność: wystarczy jedno "1", aby na wyjściu było "1". Różnią się też symbolem (NAND zwykle ma kółko negacji).
Kółko (tzw. bąbelek) oznacza negację sygnału na danym wyprowadzeniu. Jeśli występuje na wyjściu, to wynik działania bramki jest odwracany. To częsta wskazówka przy odróżnianiu AND od NAND lub OR od NOR.
W typowym zapisie bramka NOT (inwerter) ma jedno wejście i jedno wyjście. Jeżeli element na schemacie ma dwa wejścia, to najczęściej jest to bramka dwuargumentowa (np. OR, AND, NAND), a nie NOT.
Najczęstsze pomyłki to nieuwzględnienie dodatkowej linii w XOR, przeoczenie kółka negacji (NOR zamiast OR) oraz ocenianie po "ogólnym kształcie" bez sprawdzenia liczby wejść i oznaczeń negacji.
Logika typu OR pojawia się w łączeniu warunków sterowania (np. sygnał może pochodzić z jednego z dwóch źródeł), w układach zabezpieczeń i w prostych blokach decyzyjnych. W sterownikach realizuje się to zwykle programowo, ale zasada pozostaje ta sama.
Najprościej podać stany wejść i obserwować wyjście: gdy któreś wejście ma "1", wyjście powinno mieć "1". W układach rzeczywistych "0/1" odpowiada poziomom napięć, więc potrzebny jest miernik lub oscyloskop oraz poprawne odniesienie do masy.
Opanuj tablice prawdy dla OR/AND/NOT/XOR oraz naucz się rozpoznawać symbole (kółko negacji, dodatkowa linia XOR, liczba wejść). Pomaga też ćwiczenie na krótkich schematach i porównywanie bramek parami, aby utrwalić różnice.
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Bramka OR realizuje sumę logiczną: na wyjściu pojawia się "1", gdy przynajmniej jedno wejście ma stan "1"."

Źródła:

  • Wikipedia: "Bramka logiczna OR" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Bramka_OR (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia: "NAND" – https://pl.wikipedia.org/wiki/NAND (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia: "Negacja (logika)" / bramka NOT – https://pl.wikipedia.org/wiki/Negacja_(logika) (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw techniki cyfrowej (bramki logiczne i symbole)
  • Karty katalogowe i noty aplikacyjne układów logicznych (np. rodzina 74xx/40xx) – sekcje o bramkach
  • Zestawy ćwiczeń z algebry Boole’a i rozpoznawania symboli na schematach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego