Nawożenie zbilansowane oznacza takie gospodarowanie składnikami pokarmowymi, aby roślina otrzymała je w ilości odpowiadającej potrzebom (plonowi), a jednocześnie aby nie powodować nadmiaru w glebie i strat do środowiska. W rolnictwie ocenia się to m.in. przez planowanie dawek i bilans składników w gospodarstwie.
Odpowiedź "azotu" jest uzasadniona tym, że azot jest składnikiem najsilniej plonotwórczym w wielu uprawach i jednocześnie najbardziej "wrażliwym" pod względem strat: w formach łatwo dostępnych dla roślin jest stosunkowo mobilny, a niewłaściwie dobrana dawka lub termin mogą skutkować niskim wykorzystaniem przez roślinę. Z tego powodu w praktyce szczególnie pilnuje się dawki azotu (zarówno ze względów produkcyjnych, jak i środowiskowych).
Pozostałe odpowiedzi są mniej trafne w kontekście sformułowania "przede wszystkim kontrola dawki":
- "potasu" – potas jest ważny i wpływa na jakość oraz gospodarkę wodną roślin, ale jego nadmiar zwykle nie jest kojarzony z tak dynamicznymi stratami jak w przypadku azotu; kontrola jest istotna, lecz niekoniecznie "pierwszoplanowa".
- "wapna" – wapnowanie dotyczy głównie regulacji odczynu (pH) i poprawy warunków sorpcyjnych, a nie typowego "dawkowania składnika pokarmowego" w takim sensie jak NPK; łatwo tu o pomylenie nawożenia zbilansowanego z zabiegami odkwaszania.
- "fosforu" – fosfor jest kluczowy w rozwoju systemu korzeniowego i starcie roślin, ale w ujęciu "kontroli dawki przede wszystkim" zwykle większy nacisk kładzie się na azot ze względu na bezpośredni wpływ na plon i ryzyko strat.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się N, P, K i wapno, a pytanie pyta o składnik wymagający szczególnej kontroli dawki, najczęściej chodzi o azot – ze względu na efektywność nawożenia i konsekwencje przenawożenia.
