Osuwiska w wyrobiskach odkrywkowych powstają, gdy siły utrzymujące masyw/grunt w równowadze są mniejsze niż siły powodujące zsuw. W praktyce na wzrost ryzyka najbardziej wpływają: nawodnienie (wzrost ciśnienia wody w porach i spadek wytrzymałości na ścinanie), niekorzystna budowa geologiczna (warstwy ilaste, przewarstwienia, spękania), zbyt duże nachylenie skarpy, a także czynniki atmosferyczne (intensywne opady, roztopy, cykle zamarzania i rozmarzania).
W pytaniu wskazano, że istnieje jedno "najmniej narażone" zbocze. Aby poprawnie odpowiedzieć, trzeba rozumieć, że "najmniej narażone" to takie, na którym w danych uwarunkowaniach występuje najmniejsza skłonność do utraty stateczności: zwykle przy lepszym odwodnieniu, mniejszej degradacji powierzchni skarpy i korzystniejszym układzie warstw.
Odpowiedzi błędne typowo reprezentują mylenie czynników: wybór zbocza kojarzonego wyłącznie z innym nasłonecznieniem, bez uwzględnienia wody; wybór zbocza "roboczego" tylko dlatego, że jest aktualnie profilowane; albo wybór na podstawie intuicji, że "bardziej suche" zawsze znaczy "bezpieczniejsze", mimo że o bezpieczeństwie decyduje też struktura i ciągłość warstw.
- Wskazówka egzaminacyjna: gdy pojawia się temat osuwisk, w pierwszej kolejności analizuj wodę (opady, wysięki, drenaż) oraz słabe warstwy i spękania. Dopiero potem rozważ wpływ ekspozycji zbocza i warunków pogodowych.
- Praktyka: w kopalni odkrywkowej ryzyko minimalizuje się m.in. przez odwadnianie, zachowanie bezpiecznych kątów nachylenia i stałą obserwację deformacji skarp.
