KWALIFIKACJA GIW7 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 34.
Które zagrożenie naturalne nie występuje w odkrywkowych kopalniach węgla brunatnego, w których istnieją wyrobiska podziemne?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zagrożenia typowe dla odkrywki węgla brunatnego obejmują m.in. dopływ wód oraz utratę stateczności skarp (osuwiska), a także ryzyka związane z pyłem. Zagrożenie "metanowe" wiąże się głównie z akumulacją gazu w warunkach ograniczonej wymiany powietrza, co jest mniej charakterystyczne dla wyrobisk odkrywkowych.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza umiejętność rozróżniania zagrożeń naturalnych charakterystycznych dla eksploatacji odkrywkowej węgla brunatnego od zagrożeń typowych raczej dla warunków podziemnych.

Odpowiedź "Metanowe." jest wskazana jako prawidłowa, ponieważ zagrożenie metanem jest kojarzone przede wszystkim z sytuacją, w której gaz może się gromadzić i tworzyć mieszaniny niebezpieczne. W praktyce odkrywki funkcjonują w warunkach otwartej przestrzeni i innej wymiany powietrza, dlatego profil zagrożeń zwykle koncentruje się na innych czynnikach.

  • "Wodne." jest odpowiedzią nieprawidłową, ponieważ w odkrywkach bardzo często występuje konieczność odwodnienia oraz ryzyko dopływu wód do wyrobiska. Uczniowie mylą to czasem z przekonaniem, że "na powierzchni" woda jest mniej groźna, co nie jest trafne.
  • "Osuwiskowe." jest nieprawidłowe, gdyż stateczność skarp i zboczy jest jednym z kluczowych zagadnień w górnictwie odkrywkowym. Zagrożenia osuwiskowe wynikają z geotechniki, budowy ośrodka i warunków wodnych, a ich skutki mogą być bardzo poważne.
  • "Wybuchem pyłu węglowego." jest nieprawidłowe, bo pylenie i obecność frakcji pylastych mogą tworzyć ryzyko pyłowe; w pytaniu ujęto to jako "wybuch pyłu", co ma skłaniać do oceny, czy to zagrożenie należy brać pod uwagę w górnictwie związanym z węglem.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach z negacją ("nie występuje") najpierw wypisz w myślach 2–3 zagrożenia typowe dla odkrywki (woda, osuwiska, pył), a dopiero potem sprawdź, która odpowiedź odstaje profilem od eksploatacji odkrywkowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To grupa zagrożeń wynikających głównie z warunków geologicznych i środowiskowych, a nie z samej organizacji pracy. W odkrywkach zalicza się do nich m.in. dopływ wód, utratę stateczności skarp (osuwiska) oraz zjawiska związane z górotworem i zapyleniem.
Wyrobisko odkrywkowe często "przecina" poziomy wodonośne, a woda może napływać do wyrobiska i utrudniać urabianie oraz transport. Dlatego stosuje się odwodnienie, monitoring i procedury awaryjne, bo dopływ wody wpływa też na stateczność skarp.
Najczęściej wynikają z połączenia budowy geologicznej (warstwowanie, iły), nachylenia skarp, obciążenia oraz warunków wodnych. Woda obniża wytrzymałość gruntu i zwiększa parcie, co może inicjować zsuwy lub obrywy. Kluczowe są profilowanie i kontrola skarp.
Tak, bo pył powstaje podczas urabiania, przesypywania i transportu, a wiatr może go rozprzestrzeniać. Nawet jeśli warunki są "otwarte", zapylenie wpływa na zdrowie pracowników i widoczność. Stosuje się zraszanie, ograniczenia prędkości oraz porządkowanie dróg.
Uczniowie często kojarzą "węgiel" automatycznie z metanem, bo to popularny temat w kontekście kopalń podziemnych. W zadaniach o odkrywkach trzeba zatrzymać to skojarzenie i ocenić warunki pracy: otwarta przestrzeń, inny przepływ powietrza i inny profil ryzyk.
Pomaga prosta reguła: odkrywka = skarpy, woda, geotechnika, ruch maszyn, pylenie; podziemie = ograniczona przestrzeń, wentylacja, gazy i atmosfera kopalniana. Jeśli odpowiedź dotyczy gromadzenia się gazu w zamknięciu, częściej pasuje do warunków podziemnych.
Mogą wystąpić lokalnie, np. w zamkniętych przestrzeniach, wnękach, strefach o słabej wymianie powietrza lub w sytuacjach pożarowych. Na egzaminie warto jednak pamiętać, że "typowość" zagrożenia zależy od warunków: odkrywka zwykle akcentuje wodę i stateczność skarp.
Najczęściej to błąd nieuwagi: zdający czyta pytanie jakby brzmiało "występuje" i wybiera pierwszą pasującą odpowiedź. Pomaga podkreślenie słowa "nie" oraz technika: najpierw odrzuć 2–3 odpowiedzi ewidentnie typowe dla odkrywki, dopiero potem wskaż brakującą.
Współuczestniczy w planowaniu geometrii skarp, kontroli ich stanu, zgłaszaniu niepokojących spękań oraz w organizacji monitoringu i robót zabezpieczających. Ważne są też działania pośrednie: utrzymanie odwodnienia i ograniczanie rozluźnienia skarp przez niewłaściwe roboty.
Ułóż własną tabelę: "zagrożenie" → "objawy" → "skutki" → "profilaktyka" (np. woda, osuwiska, pył). Ćwicz na krótkich testach i zwracaj uwagę na słowa-klucze: "odkrywkowa", "skarpa", "odwodnienie", "pylenie". To ułatwia dobór właściwej odpowiedzi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zagrożenia typowe dla odkrywki węgla brunatnego obejmują m.in. dopływ wód oraz utratę stateczności skarp (osuwiska), a także ryzyka związane z pyłem.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z przedmiotów: BHP w górnictwie, zagrożenia naturalne w górnictwie
  • Instrukcje zakładowe dotyczące odwodnienia i stateczności skarp (jeśli dostępne w szkole/zakładzie)
  • Notatki z klasyfikacji zagrożeń (wodne, osuwiskowe, pyłowe, gazowe) i przykładów ich objawów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego