Ewidencja pozabilansowa ma charakter informacyjno-kontrolny. Stosuje się ją wtedy, gdy jednostka chce (lub musi) wykazać i monitorować określone stany, ryzyka albo składniki związane z działalnością, ale ujęcie to nie ma bezpośrednio takiego samego skutku jak typowy zapis bilansowy (na kontach aktywów i pasywów).
Postawienie środka trwałego w stan likwidacji jest zdarzeniem, które w praktyce wymaga ścisłej kontroli: od momentu decyzji o likwidacji do fizycznego zakończenia procesu (np. demontaż, kasacja, sprzedaż złomu, rozliczenie kosztów). Z tego względu może być ujmowane w ewidencji pozabilansowej jako informacja o składniku przeznaczonym do likwidacji (monitoring stanu i postępu czynności).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w kontekście pytania?
- Przyjęcie środka trwałego w formie aportu skutkuje przyjęciem składnika majątku do używania i co do zasady wymaga ujęcia bilansowego (zwiększa aktywa oraz odpowiednie pozycje po stronie pasywów/kapitałów).
- Sprzedaż środka trwałego oznacza rozchód składnika majątku i powinna prowadzić do wyksięgowania z ewidencji bilansowej oraz rozliczenia wyniku na zbyciu, więc nie jest to typowy przypadek "tylko" ewidencji pozabilansowej.
- Otrzymanie środka trwałego w formie darowizny powoduje przyjęcie aktywa do jednostki i wymaga ujęcia w księgach rachunkowych jako zdarzenie bilansowe, a nie wyłącznie informacyjne.
Wskazówka egzaminacyjna: aby rozpoznać zdarzenie "pozabilansowe", zawsze zadaj sobie pytanie: czy to zdarzenie samo w sobie musi zmieniać wartości aktywów/pasywów, czy raczej dotyczy stanu do monitorowania? Jeżeli dominuje funkcja kontrolna i informacyjna, częściej pasuje ewidencja pozabilansowa.
