KWALIFIKACJA BUD1 + BUD8 + BUD12 + BUD14 + BUD15 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 5.
Zdolność materiału do podciągania wody przez kanaliki o bardzo małym przekroju poprzecznym to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kapilarność to zdolność materiału porowatego do podciągania wody w górę w wąskich kanalikach (kapilarach) dzięki zjawiskom napięcia powierzchniowego i zwilżania. "Wilgotność" opisuje stan zawilgocenia, "nasiąkliwość" – ile wody może wchłonąć, a "przesiąkliwość" – łatwość przenikania wody przez materiał.

Pełne wyjaśnienie:

Opis "zdolność materiału do podciągania wody przez kanaliki o bardzo małym przekroju poprzecznym" odnosi się do kapilarności, czyli zjawiska transportu wody w kapilarach (bardzo drobnych porach/kanalikach). W materiałach budowlanych (np. beton, zaprawy) struktura porowata może tworzyć sieć drobnych porów, w których woda jest "zasysana" i przemieszczana na skutek oddziaływań na granicy faz (zwilżanie, napięcie powierzchniowe). To właśnie ten mechanizm nazywa się podciąganiem kapilarnym.

Pozostałe odpowiedzi opisują inne właściwości lub zjawiska związane z wodą, ale nie są tym samym:

  • Wilgotność to informacja o aktualnej ilości wody w materiale (stan), a nie o mechanizmie jej przemieszczania w drobnych kanalikach.
  • Nasiąkliwość dotyczy zdolności materiału do wchłaniania i magazynowania wody (zwykle rozumianej jako przyrost masy/ilości wody po kontakcie z wodą). Nie wskazuje jednak wprost na podciąganie wody wąskimi kapilarami.
  • Przesiąkliwość wiąże się z przenikaniem wody przez materiał (np. pod działaniem ciśnienia lub różnicy poziomów), czyli "przeciekaniem"/filtracją, a nie typowym ruchem kapilarnym w bardzo drobnych porach.

W praktyce na budowie rozróżnienie tych pojęć pomaga właściwie diagnozować problemy z zawilgoceniem: inne działania stosuje się, gdy problemem jest podciąganie kapilarne (izolacje przeciwwilgociowe, odcięcia kapilarne), a inne, gdy decyduje przesiąkanie pod ciśnieniem (szczelność, uszczelnienia, dobór betonu o odpowiedniej wodoszczelności).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kapilarność to zdolność materiału porowatego (np. betonu, zaprawy) do podciągania wody w drobnych porach (kapilarach). Wynika ze zwilżania ścianek porów i napięcia powierzchniowego, dlatego woda może przemieszczać się nawet "pod górę".
Beton ma sieć porów i mikroszczelin. Jeśli pory są drobne i połączone, woda może przemieszczać się w nich na skutek podciągania kapilarnego. Dlatego elementy stykające się z wilgotnym gruntem wymagają izolacji przeciwwilgociowej.
Kapilarność opisuje mechanizm transportu wody w drobnych kanalikach. Nasiąkliwość opisuje ile wody materiał może wchłonąć i zatrzymać. Materiał może mieć dużą nasiąkliwość, ale różną intensywność podciągania kapilarnego.
Wilgotność to aktualna zawartość wody w materiale (stan w danym momencie), zależna m.in. od warunków pogodowych i czasu dojrzewania. Nie jest tym samym co kapilarność, która dotyczy zdolności do transportu wody w porach.
Przesiąkliwość jest kluczowa, gdy woda przenika przez element pod wpływem różnicy ciśnień (np. parcie wody, nieszczelności). Kapilarność dotyczy głównie "zasysania" wody w drobnych porach bez konieczności dużego ciśnienia.
Typowe objawy to zawilgocenie strefy przy posadzce, zacieki, odspajanie tynków, wykwity solne i pogorszenie izolacyjności. Same objawy nie są dowodem, ale często pasują do wilgoci podciąganej z gruntu przez kapilary.
W praktyce ogranicza się skutki podciągania przez izolacje przeciwwilgociowe, warstwy odcinające kapilary oraz poprawę szczelności i struktury materiału (mniej połączonych porów). Ważne jest też poprawne wykonanie detali w strefie przyziemia.
Większość materiałów porowatych może wykazywać podciąganie kapilarne, ale jego intensywność zależy od średnicy i ciągłości porów oraz od tego, czy ciecz zwilża materiał. Duże, nieciągłe pory mogą ograniczać podciąganie mimo porowatości.
Najczęstszy błąd to czytanie "woda w materiale" i wybór skojarzeniowy: "nasiąkliwość" lub "wilgotność". Kluczowe jest wychwycenie frazy o bardzo małym przekroju kanalików, która wskazuje na kapilary i podciąganie.
Szukaj słów: "kanaliki", "bardzo mały przekrój", "podciąganie", "pory", "kapilary". Taki opis odnosi się do zjawiska transportu wody w mikroporach. Gdy mowa o stanie wody, częściej chodzi o wilgotność, a nie kapilarność.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Kapilarność to zdolność materiału porowatego do podciągania wody w górę w wąskich kanalikach (kapilarach) dzięki zjawiskom napięcia powierzchniowego i zwilżania."

Źródła:

  • Słownik języka polskiego PWN, hasło "kapilarność" (definicja) — https://sjp.pwn.pl/szukaj/kapilarno%C5%9B%C4%87.html (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (pl), "Kapilarność" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Kapilarno%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-03-01)
  • Encyclopaedia Britannica, "Capillarity" — https://www.britannica.com/science/capillarity (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Słowniki i encyklopedie terminów budowlanych (hasła: kapilarność, nasiąkliwość, przesiąkliwość)
  • Podstawy fizyki budowli / fizyka budowli – rozdziały o transporcie wilgoci
  • Materiały szkoleniowe z technologii betonu dotyczące porowatości i transportu wody

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego