KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 12.
Zespół Hornera, czyli opadnięcie powieki, zwężenie źrenicy i wpadnięcie gałki ocznej, obserwowany u mieszkańca domu pomocy społecznej, jest charakterystyczny dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zespół Hornera to triada: opadnięcie powieki, zwężenie źrenicy i wrażenie "zapadnięcia" gałki ocznej. Taki obraz wskazuje na uszkodzenie drogi współczulnej i może pojawić się w ostrych incydentach neurologicznych, w tym w przebiegu udaru niedokrwiennego. Pozostałe odpowiedzi nie dają typowo tej triady objawów.

Pełne wyjaśnienie:

Zespół Hornera opisuje charakterystyczny zestaw objawów po stronie uszkodzenia drogi współczulnej unerwiającej oko i okolicę oczodołu. Klasycznie obejmuje: opadnięcie powieki (ptoza), zwężenie źrenicy (mioza) oraz wrażenie zapadnięcia gałki ocznej (enoftalmia). W praktyce opieki (np. w domu pomocy społecznej) najważniejsze jest to, że pojawienie się takiej triady może być sygnałem poważnego problemu neurologicznego i wymaga pilnej oceny medycznej.

Odpowiedź "udaru niedokrwiennego w toku" jest zgodna z rozumieniem, że uszkodzenie struktur pnia mózgu lub przebiegu włókien współczulnych (np. w ostrych incydentach naczyniowych) może dawać objawy zespołu Hornera. Dla terapeuty zajęciowego kluczowa kompetencja to rozpoznanie niepokojących objawów i właściwe zgłoszenie ich personelowi medycznemu, a nie samodzielne ustalanie lokalizacji uszkodzenia.

Odpowiedź "reumatoidalnego zapalenia stawów" jest błędna, ponieważ jest to choroba autoimmunologiczna układu ruchu; typowo daje ból, obrzęk, ograniczenie ruchu stawów i objawy ogólne, ale nie specyficzną triadę okulistyczną wynikającą z uszkodzenia drogi współczulnej.

Odpowiedź "ataku epilepsji w toku" także jest błędna: napad padaczkowy kojarzy się z objawami napadowymi (drgawki, zaburzenia świadomości, automatyzmy), a nie z utrwaloną triadą ptoza–mioza–enoftalmia. Dodatkowo w napadzie częściej obserwuje się inne zmiany w źrenicach niż izolowaną miozę jako element stałego zespołu.

Odpowiedź "choroby Alzheimera" jest nieprawidłowa, bo jest to choroba neurodegeneracyjna z postępującymi zaburzeniami pamięci i funkcji poznawczych; nie jest typowo opisywana przez nagłe, jednostronne objawy autonomiczne oka.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu widzisz pełną triadę zespołu Hornera, myśl o drodze współczulnej i możliwych przyczynach neurologicznych, a w realnej pracy – o pilnym zgłoszeniu i obserwacji objawów towarzyszących (nagły początek, ból głowy, osłabienie kończyn, zaburzenia mowy).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zespół Hornera to zestaw objawów wynikających z uszkodzenia drogi współczulnej. Najczęściej opisuje się triadę: opadnięcie powieki, zwężenie źrenicy i wrażenie zapadnięcia gałki ocznej. W praktyce opieki liczy się szybkie zauważenie asymetrii i zgłoszenie jej personelowi medycznemu.
Ponieważ objawy dotyczą unerwienia autonomicznego oka i mogą pojawić się, gdy dochodzi do uszkodzenia struktur nerwowych lub ich przebiegu. Nagły początek takich zmian (zwłaszcza jednostronny) jest sygnałem alarmowym. W DPS należy traktować to jako powód do pilnej konsultacji lekarskiej.
Padaczka zwykle daje objawy napadowe: drgawki, utratę lub zaburzenie świadomości, dezorientację po napadzie. Zespół Hornera to raczej utrwalona asymetria oka (powieka, źrenica) bez typowej sekwencji napadowej. Wątpliwości zawsze wymagają oceny medycznej.
Poza zmianami w obrębie oka obserwuj: nagłe osłabienie ręki/nogi, opadanie kącika ust, zaburzenia mowy, zaburzenia widzenia, silny ból głowy, chwiejność lub zawroty. Zapisz czas początku objawów i niezwłocznie przekaż informację pielęgniarce/lekarzowi.
Typowo nie. Choroba Alzheimera kojarzy się z postępującymi zaburzeniami pamięci, orientacji i funkcji poznawczych, a nie z nagłą jednostronną triadą okulistyczną. Jeśli u osoby z otępieniem pojawią się nagłe objawy w obrębie oka, trzeba szukać innej, ostrej przyczyny i zgłosić to medycznie.
Częsty błąd to wybieranie odpowiedzi "z DPS", np. Alzheimer, bo jest najczęściej spotykany, zamiast rozpoznania konkretnej triady objawów. Inny błąd to utożsamienie każdego objawu neurologicznego z napadem padaczki. Pomaga nauczenie się triady: powieka–źrenica–gałka.
Przede wszystkim: przerwać aktywność obciążającą, zapewnić bezpieczeństwo, ocenić ogólny stan (kontakt, mowa, ruch), zanotować czas i okoliczności, a następnie pilnie zgłosić obserwację personelowi medycznemu zgodnie z procedurami placówki. Terapeuta nie stawia diagnozy.
Nie. Opadnięcie powieki może mieć różne przyczyny (np. zmęczenie, zmiany mięśniowe, inne uszkodzenia nerwów). O zespole Hornera myśli się wtedy, gdy współwystępuje też zwężenie źrenicy i typowa jednostronność zmian. W opiece ważne jest opisanie wszystkich elementów, nie tylko jednego.
Zapis powinien być rzeczowy: która strona (lewa/prawa), jakie objawy widoczne (powieka, źrenica, "zapadnięcie" oka), czy początek był nagły, jakie są objawy towarzyszące (mowa, ruch, ból głowy, świadomość), oraz godzina zauważenia. Taki opis ułatwia dalszą ocenę kliniczną.
Ucz się w schematach: rozpoznawaj zestawy objawów (np. FAST dla udaru, triady zespołów neurologicznych), ćwicz różnicowanie "nagłe" vs "przewlekłe", i pamiętaj o roli terapeuty: obserwacja, bezpieczeństwo, komunikacja z zespołem. Pomagają krótkie fiszki z triadami i objawami alarmowymi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 30% zdających egzamin. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Zespół Hornera to triada: opadnięcie powieki, zwężenie źrenicy i wrażenie "zapadnięcia" gałki ocznej."

Materiały:

  • Podręcznik neurologii (rozdziały: objawy ogniskowe, zespoły pniowe, stany nagłe)
  • Materiały szkoleniowe z pierwszej pomocy i rozpoznawania udaru (objawy alarmowe, procedura wezwania pomocy)
  • Atlas anatomii (drogi współczulne głowy i szyi)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego