Opis: zaburzenia snu, zmiany nastroju i utrata zainteresowań wskazuje najbardziej na depresję, ponieważ jest to klasyczny zestaw objawów afektywnych. Szczególnie istotna jest utrata zainteresowań (anhedonia) – w praktyce klinicznej traktowana jako jeden z najbardziej charakterystycznych sygnałów obniżonego nastroju o znaczeniu diagnostycznym. Zaburzenia snu (bezsenność lub nadmierna senność) często towarzyszą depresji i mogą nasilać zmęczenie oraz spadek motywacji do aktywności.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są mniej prawdopodobne w tym ujęciu?
- Zespół Aspergera (spektrum autyzmu) wiąże się przede wszystkim z utrwalonym wzorcem trudności w komunikacji społecznej oraz specyficznymi zainteresowaniami i zachowaniami obecnymi od wczesnego okresu rozwoju. Same zaburzenia snu i wahania nastroju mogą wystąpić, ale nie stanowią typowego "rdzenia" obrazu; kluczowy jest wywiad rozwojowy.
- Choroba Parkinsona to schorzenie neurodegeneracyjne, w którym na pierwszy plan zwykle wysuwają się objawy ruchowe (np. spowolnienie, sztywność, drżenie). Depresja i zaburzenia snu mogą jej towarzyszyć, ale przy braku informacji o objawach neurologicznych nie jest to najbardziej prawdopodobne wyjaśnienie triady z pytania.
- Choroba Alzheimera najczęściej zaczyna się od narastających zaburzeń pamięci i innych funkcji poznawczych oraz trudności w codziennym funkcjonowaniu. Zmiany nastroju i zaburzenia snu mogą występować wtórnie, jednak bez wzmianki o dominujących deficytach poznawczych jest to mniej trafne rozpoznanie w porównaniu z depresją.
Wskazówka egzaminacyjna (praktyka terapeuty zajęciowego): gdy pojawiają się anhedonia, wycofanie i problemy ze snem, warto dopytać o czas trwania, wpływ na samoopiekę i aktywność, a także o objawy alarmowe (np. myśli rezygnacyjne) i w razie potrzeby skierować pacjenta do lekarza/psychologa. W terapii zajęciowej planuje się wtedy małe, osiągalne cele, strukturę dnia i aktywności wspierające powrót do zainteresowań.
