KWALIFIKACJA BUD2 + BUD8 + BUD12 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 19.
Zgodnie z danymi zawartymi w tabeli do wykonania pręta nośnego średnicy 12 mm, o wymiarach i kształcie jak na rysunku, potrzebny jest pręt długości
Ilustracja przedstawia tabelę oraz rysunek techniczny związany z tematem wydłużenia prętów stalowych w wyniku gięcia.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Długość pręta przed gięciem oblicza się jako sumę wymiarów zewnętrznych odcinków z rysunku pomniejszoną o wydłużenia z tabeli dla danej średnicy i kątów gięcia.
Tu: 1270+260+60+60=1650 mm, a wydłużenia: 10 mm (90°) oraz 2×15 mm (haki) = 40 mm. 1650−40=1610 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z gięcia zbrojenia celem jest wyznaczenie długości wyjściowej pręta (długości przed gięciem), tak aby po wykonaniu zagięć gotowy element miał wymiary z rysunku. Podczas gięcia zewnętrzna warstwa stali w strefie zagięcia ulega rozciągnięciu, co w praktyce ujmuje się jako wydłużenie wskutek gięcia podane w tabelach dla danej średnicy i kąta.

Krok 1: suma wymiarów zewnętrznych. Z rysunku odczytuje się odcinki: 1270 mm (odcinek poziomy), 260 mm (odcinek pionowy przy zagięciu 90°) oraz dwa haki po 60 mm. Suma wymiarów zewnętrznych wynosi 1270 + 260 + 60 + 60 = 1650 mm.

Krok 2: odczyt wydłużeń z tabeli. Dla średnicy 12 mm w tabeli podano: 10 mm dla gięcia 90° oraz 15 mm dla gięć odpowiadających hakom (zakończeniom). Ponieważ są dwa haki, ich wpływ liczy się podwójnie.

Krok 3: korekta długości. Łączne wydłużenie to 10 mm + 15 mm + 15 mm = 40 mm. Długość pręta przed gięciem: 1650 mm − 40 mm = 1610 mm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Wskazania takie jak 1650 mm zwykle wynikają z pominięcia wydłużeń i potraktowania sumy odcinków jako długości do cięcia. Wartości pośrednie (np. 1630 mm) sugerują odjęcie tylko części poprawek (np. uwzględnienie zagięcia 90° bez haków lub odwrotnie). Największa wartość (np. 1690 mm) typowo pochodzi z błędnego dodania wydłużeń zamiast ich odjęcia.

W praktyce zbrojarz wykonuje takie obliczenia przed cięciem, aby element po gięciu pasował wymiarowo i nie wymagał poprawek na budowie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To poprawka (w mm) uwzględniająca odkształcenie pręta w strefie zagięcia. Zależy głównie od średnicy pręta i kąta gięcia. Stosuje się ją, aby wyznaczyć długość pręta do cięcia przed gięciem tak, by po zagięciu wymiary zewnętrzne zgadzały się z rysunkiem.
Najpierw dodaj wymiary zewnętrzne wszystkich odcinków z rysunku. Następnie z tabeli odczytaj wydłużenia dla danej średnicy i kątów gięcia, zsumuj je dla wszystkich zagięć i odejmij od sumy odcinków. Otrzymasz długość pręta do cięcia (długość rozwinięcia).
Wymiary na rysunku są wymiarami gotowego, wygiętego pręta (wymiarami zewnętrznymi). Żeby po gięciu uzyskać te wymiary, pręt przed gięciem musi być krótszy o wartość "zapasów" powstających w zagięciach. Dlatego sumę wydłużeń traktuje się jako korektę i odejmuje od długości wynikającej z geometrii.
Potrzebujesz długości wszystkich prostych odcinków (np. odcinka poziomego i pionowego) oraz długości haków/zakończeń, jeśli są zwymiarowane. Dodatkowo musisz rozpoznać, ile jest zagięć i jakie mają kąty (np. 90° w narożu oraz zagięcia na hakach), aby dobrać właściwe wartości z tabeli.
Tak, jeśli hak oznacza zagięcie (zmianę kierunku pręta), to jest to osobne miejsce gięcia i wymaga uwzględnienia odpowiedniej poprawki z tabeli. Częsty błąd polega na potraktowaniu haków tylko jako prostych odcinków długości 60 mm, bez doliczenia (a właściwie: odjęcia) wydłużeń związanych z ich zagięciem.
Gięcie 90° występuje np. w narożach prętów nośnych, strzemionach, prętach odgiętych oraz elementach zbrojenia, które muszą zmienić kierunek w płaszczyźnie lub przestrzeni. W obliczeniach długości wyjściowej zawsze trzeba wtedy odczytać z tabeli wydłużenie dla 90° i odpowiedniej średnicy.
Najczęstsze błędy to: pominięcie wydłużeń na hakach, odczyt wydłużenia z niewłaściwego wiersza (inna średnica), pomylenie kąta gięcia haka, oraz wykonanie tylko sumy odcinków bez korekty. Zdarza się też błąd znaku: dodanie wydłużeń zamiast ich odjęcia od długości.
Nie. Wydłużenie zależy od średnicy: dla grubszych prętów wartości w tabelach mogą być większe (inna geometria i promień gięcia). Dlatego w zadaniach trzeba zawsze sprawdzić właściwy wiersz tabeli dla średnicy (np. 12 mm) i dopiero z niego odczytywać wydłużenia dla wymaganych kątów.
Dobry test: długość wyjściowa pręta powinna być nieco mniejsza niż suma wymiarów zewnętrznych odcinków, bo odejmujesz poprawki na zagięcia. Jeśli wyszło więcej niż suma odcinków, prawdopodobnie błędnie dodano wydłużenia. Jeśli różnica jest zbyt mała, możliwe, że pominięto jedno z zagięć (np. hak).
Ćwicz trzy elementy: (1) szybki odczyt odcinków i kątów z rysunku, (2) sprawne korzystanie z tabel wydłużeń dla średnic i kątów, (3) schemat obliczeń: suma odcinków − suma wydłużeń. Rozwiązuj dużo przykładów z różnymi hakami i kilkoma zagięciami, bo tam najłatwiej o pomyłkę.
info

Statystycznie 37% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Materiały:

  • Podręczniki i poradniki do robót zbrojarskich (działy: gięcie prętów, długości rozwinięć)
  • Instrukcje producentów giętarek/zaginarek do prętów (tabele poprawek na gięcia)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych BUD.1 dotyczące odczytu rysunku i obliczeń długości prętów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego