KWALIFIKACJA TKO3 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 16.
Zgodnie z danymi zawartymi w tabeli z Instrukcji Id-1 dopuszczalna wartość odchyłki wichrowatości toru po naprawie głównej nawierzchni dla prędkości pociągów 100 km/h wynosi
Ilustracja przedstawia tabelę z wartościami dopuszczalnych odchyłek przy odbiorze ostatecznym po naprawie głównej lub
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wichrowatość jest jednym z podstawowych parametrów geometrii toru kontrolowanych po naprawie głównej. Dla prędkości 100 km/h w tabelach dopuszczalnych odchyłek przypisana jest wartość graniczna 6 mm. Pozostałe odpowiedzi nie odpowiadają progowi przewidzianemu dla tej prędkości i tego rodzaju robót.

Pełne wyjaśnienie:

Wichrowatość toru opisuje skręcenie (zwichrowanie) układu szyn wzdłuż toru, czyli zmianę wzajemnego położenia toków szynowych w sposób mogący powodować niekorzystne oddziaływania dynamiczne na pojazd. Jest to parametr geometrii istotny z punktu widzenia bezpieczeństwa i komfortu jazdy, dlatego po wykonaniu robót (np. naprawy głównej nawierzchni) podlega ocenie w ramach pomiarów odbiorczych.

W wymaganiach eksploatacyjno-utrzymaniowych dopuszczalne wartości odchyłek geometrii toru są zwykle uzależnione od prędkości: im większa prędkość ruchu, tym ostrzejsze (mniejsze) tolerancje dla wielu parametrów. W pytaniu podano konkretny warunek: prędkość pociągów 100 km/h oraz stan po naprawie głównej nawierzchni. Dla tego zestawu warunków wartość dopuszczalnej odchyłki wichrowatości wynosi 6 mm, więc to jest odpowiedź prawidłowa.

Dlaczego pozostałe opcje są nieprawidłowe?

  • 5 mm – to wartość bardziej rygorystyczna; może występować w innych warunkach (np. dla wyższych prędkości lub innej klasy wymagań), ale nie odpowiada parametrom wskazanym w pytaniu.
  • 3 mm – to wartość bardzo restrykcyjna; jej wybór często wynika z pomylenia parametrów, przyjęcia "im mniej, tym lepiej" albo zapamiętania progu z innego zakresu prędkości/odbioru.
  • 7 mm – to wartość bardziej liberalna; bywa intuicyjnie wybierana, gdy zdający zakłada, że po naprawie dopuszcza się większe odchyłki, co jest błędnym uproszczeniem.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze czytaj uważnie dwa elementy warunku – prędkość oraz rodzaj robót/stan toru. Te dwa parametry najczęściej zmieniają dopuszczalne progi w tabelach. Jeśli uczysz się na pamięć, warto tworzyć własne fiszki "prędkość → próg" osobno dla różnych kategorii robót.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wichrowatość toru to miara skręcenia układu szyn wzdłuż toru, która wpływa na oddziaływania dynamiczne pojazd–tor. Mierzy się ją, bo zbyt duża może pogarszać bezpieczeństwo, stabilność biegu i komfort jazdy, szczególnie przy większych prędkościach.
Zasada praktyczna jest taka, że wraz ze wzrostem prędkości wymagania dla geometrii toru zazwyczaj się zaostrzają. Oznacza to mniejsze dopuszczalne odchyłki (w tym wichrowatości), aby ograniczyć drgania, uderzenia dynamiczne i ryzyko utraty stabilności ruchu.
Po naprawie głównej wykonuje się odbiór robót i kontrolę jakości, więc wymagania mogą być inne niż np. dla toru w bieżącej eksploatacji lub po drobnych regulacjach. Warunek "po naprawie głównej" zawęża właściwy próg dopuszczalnej odchyłki.
Najczęściej myli się wichrowatość z innymi parametrami geometrii (np. przechyłką lub nierównościami) albo wybiera wartość z niewłaściwego zakresu prędkości. Zdarza się też intuicyjne "zgadywanie" bez uwzględnienia, że tabele zależą od prędkości i rodzaju robót.
Przechyłka opisuje różnicę wysokości toków szynowych w przekroju poprzecznym (związaną m.in. z łukiem). Wichrowatość dotyczy zmiany tego ułożenia wzdłuż toru (skręcenia na pewnej długości). W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest słowo "wichrowatość".
Nie. To pytanie sprawdza znajomość konkretnej wartości dopuszczalnej dla zadanej prędkości i stanu toru. Bez wcześniejszej nauki tabel (lub pracy z dokumentacją) pozostaje zgadywanie, bo wszystkie podane wartości w milimetrach są pozornie "realistyczne".
Sprawdza się nauka w układzie: warunek → próg (np. prędkość i rodzaj robót). Pomaga tworzenie fiszek oraz rozwiązywanie serii zadań o różnych prędkościach, żeby nie mieszać wartości. Dodatkowo warto zaznaczać, które progi są bardziej rygorystyczne.
Pomiary wykonuje się w ramach kontroli jakości i odbioru robót po zakończeniu prac, a także w ramach cyklicznej diagnostyki w eksploatacji. W kontekście naprawy głównej istotny jest pomiar powykonawczy, który potwierdza spełnienie dopuszczalnych odchyłek.
W geometrii toru nawet niewielkie odchyłki przekładają się na siły dynamiczne działające na pojazd i tor. Przy prędkościach rzędu 100 km/h małe różnice mogą powodować wyraźne drgania, szybsze zużycie elementów i pogorszenie bezpieczeństwa, więc progi są precyzyjne.
Na egzaminach często pojawiają się też: szerokość toru, nierówności w planie i profilu, przechyłka oraz odchyłki kierunku. W praktyce utrzymaniowej analizuje się je łącznie, bo jeden parametr może wpływać na interpretację drugiego i na dobór technologii regulacji toru.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Wichrowatość jest jednym z podstawowych parametrów geometrii toru kontrolowanych po naprawie głównej."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geometrii toru i diagnostyki nawierzchni kolejowej
  • Instrukcje i wytyczne zarządcy infrastruktury dotyczące oceny parametrów toru
  • Podręczniki z zakresu utrzymania nawierzchni kolejowej (pomiary, tolerancje, odbiory)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego