KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2017 (test 2)

PYTANIE NR 14.
Zgodnie z diagramem ponowne wykonanie cyklu pracy siłowników 1A1 i 2A1 następuje w kroku
Ilustracja przedstawia diagram sekwencyjny związany z pracą siłowników w kontekście kwalifikacji zawodowej technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna odpowiedź wskazuje krok, w którym diagram przewiduje ponowne rozpoczęcie cyklu oraz wymagany warunek przejścia.
Jeśli w danym kroku restart następuje dopiero po podaniu START, nie jest to tryb automatyczny. Odpowiedzi z krokiem 4 są błędne, gdy diagram kieruje powrót cyklu do kroku 5.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu kluczowe jest odczytanie z diagramu sekwencji, w którym kroku następuje powrót do ponownego wykonania cyklu pracy siłowników 1A1 i 2A1 oraz jaki warunek musi być spełniony, aby przejście zostało wykonane.

Odpowiedź poprawna wskazuje, że ponowne wykonanie cyklu następuje w kroku 5 i wymaga podania sygnału sterującego START. Oznacza to, że po zakończeniu cyklu układ nie wystartuje samoczynnie, tylko czeka na świadomą inicjację (np. od operatora lub nadrzędnego sterowania), co jest typowym rozwiązaniem ograniczającym niepożądany samoczynny restart.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "5, w sposób automatyczny." – ta odpowiedź myli numer kroku z warunkiem przejścia. Jeżeli diagram wymaga sygnału START, to restart nie jest automatyczny.
  • "4 i podaniu sygnału sterującego START." – wskazuje inny krok. Jest błędna, jeżeli z diagramu wynika, że pętla ponowienia cyklu została zdefiniowana w kroku 5 (a nie w kroku 4), nawet jeśli warunek START występuje gdzie indziej.
  • "4, w sposób automatyczny." – łączy dwa typowe błędy naraz: wybór niewłaściwego kroku oraz założenie samoczynnego wznowienia bez sprawdzenia, czy diagram wymaga sygnału START.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze czytaj diagram w kolejności: (1) znajdź miejsce zakończenia cyklu, (2) sprawdź strzałkę/powrót do ponowienia, (3) odczytaj warunek przejścia (np. START). Dopiero wtedy wybieraj odpowiedź.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Krok to stan sekwencji, w którym wykonywana jest określona część cyklu (np. wysuw lub powrót siłownika). Krok trwa, dopóki nie zostanie spełniony warunek przejścia do następnego kroku. Numer kroku nie mówi o warunku – ten trzeba odczytać przy przejściu.
Sprawdź opis warunku przy przejściu, które inicjuje ponowienie cyklu. Jeśli przy przejściu jest warunek typu START, cykl nie jest automatyczny. Jeśli przejście nie wymaga sygnału zewnętrznego (tylko np. czujniki końca skoku), zwykle oznacza to automatyczne powtarzanie.
To rozróżnienie dotyczy bezpieczeństwa i organizacji pracy maszyny. Automatyczne powtórzenie cyklu może być niebezpieczne po zatrzymaniu lub interwencji. Wymóg START oznacza kontrolowany restart – operator lub sterowanie nadrzędne musi świadomie zainicjować kolejny cykl.
Najczęściej myli się numer kroku z warunkiem przejścia (np. wybór "automatycznie", bo to brzmi logicznie) oraz odczytuje się tylko fragment pętli. Błędem jest też zakładanie, że restart zawsze następuje w kroku początkowym, bez sprawdzenia, gdzie diagram zawiera rzeczywisty powrót.
Warunki przejść to zwykle kombinacje sygnałów: czujniki położeń (np. krańcówki), sygnały czasowe lub sygnały operatora (START). Odczytuj je dokładnie przy strzałce/przejściu. Dopiero spełnienie warunku powoduje przejście do kolejnego kroku i zmianę działania siłowników.
Gdy wymagana jest kontrola operatora: po zakończeniu pojedynczego cyklu montażowego, po otwarciu osłony, po skasowaniu alarmu lub po zatrzymaniu awaryjnym. Wtedy układ czeka na START, aby uniknąć samoczynnego uruchomienia siłowników i potencjalnego zagrożenia.
Chodzi o powtórzenie całej zaprogramowanej sekwencji ruchów siłowników (np. wysuw–powrót, w ustalonej kolejności). Zadanie pyta, gdzie w logice sterowania znajduje się punkt, który powoduje przejście do kolejnego powtórzenia cyklu oraz czy wymaga to dodatkowego sygnału.
Skup się na numeracji kroków oraz na strzałkach pokazujących kierunek przebiegu sekwencji. Następnie znajdź pętlę powrotną (ponowienie) i sprawdź, do którego numeru prowadzi. Jeśli diagram jest gęsty, śledź przebieg od końca cyklu do miejsca restartu.
Zwykle tak, ale nie zawsze w prosty sposób. Diagram może zawierać rozgałęzienia, pętle i warunki, przez co pewne kroki mogą być pomijane lub wykonywane tylko w określonych sytuacjach. Dlatego samo "większy numer" nie wystarcza – trzeba czytać logikę przejść.
Ćwicz na krótkich sekwencjach: identyfikuj krok startu, krok końca, warunki przejść i pętle. Rób notatki: "krok → warunek → następny krok". Trenuj też rozróżnianie sygnałów z czujników od sygnałów operatora (START/STOP), bo to częsty element pytań.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Odpowiedzi z krokiem 4 są błędne, gdy diagram kieruje powrót cyklu do kroku 5."

Źródła:

  • IEC 60848:2013, Sequential function charts (SFC) for use in control systems, rozdziały dot. kroku i przejścia (step/transition) oraz warunków przejść
  • IEC 61131-3:2013, Programmable controllers – Part 3: Programming languages, sekcja dot. języka SFC i zasad tworzenia sekwencji

Materiały:

  • Podstawy programowania PLC: sekwencje/SFC (materiały kursowe i ćwiczenia)
  • Norma/standard dotyczący GRAFCET i opisu sekwencji (do nauki pojęć krok–przejście)
  • Instrukcje stanowisk dydaktycznych z siłownikami (schematy i opisy cykli)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego