KWALIFIKACJA MTL1 + MTL2 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 36.
Zgodnie z dokumentacją technologiczną spustu metalu należy dokonać w temperaturze 1673K. Jaka będzie temperatura w skali °C, przy której należy dokonać spustu metalu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby przeliczyć kelwiny na stopnie Celsjusza, stosuje się zależność: t[°C] = T[K] − 273,15. Dla 1673 K otrzymujemy 1673 − 273,15 = 1399,85°C, czyli po zaokrągleniu około 1400°C. Pozostałe odpowiedzi wynikają z pominięcia przesunięcia skali lub błędnego odejmowania.

Pełne wyjaśnienie:

Skala Kelvina (K) i skala Celsjusza (°C) opisują tę samą wielkość fizyczną (temperaturę), ale mają różne punkty zerowe. W skali Celsjusza 0°C odpowiada temperaturze topnienia lodu w typowych warunkach, natomiast w skali Kelvina 0 K to zero bezwzględne. Dlatego między wartościami w K i °C występuje stałe przesunięcie.

Wzór przeliczeniowy:
t [°C] = T [K] − 273,15

Obliczenie krok po kroku:
1) Dane: T = 1673 K
2) Podstawienie do wzoru: t = 1673 − 273,15
3) Wynik: t = 1399,85°C
4) Zaokrąglenie do wartości "około": ≈ 1400°C

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "ok 1400°C"?
Bo wynika bezpośrednio z definicji związku obu skal (różnica 273,15). W praktyce technologicznej często stosuje się zapis "ok.", ponieważ parametry procesu i tak mają tolerancje, a odczyt temperatury bywa obarczony niepewnością pomiaru.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • ok 1572°C – to typowy błąd arytmetyczny: 1673 − 101 = 1572, czyli odjęto niewłaściwą liczbę zamiast 273,15.
  • ok 1673°C – to pominięcie przesunięcia skali (błędne założenie, że 1 K to "to samo co 1°C" bez korekty zera). Owszem, przyrost 1 K = przyrost 1°C, ale wartości bezwzględne różnią się o 273,15.
  • ok 1355°C – wynik zbyt niski, sugeruje odjęcie zbyt dużej poprawki lub pomylenie przeliczeń. Nie odpowiada relacji K ↔ °C.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli widzisz temperaturę w kelwinach rzędu 1000–2000 K, to w °C będzie ona o ok. 273 mniejsza. Szybka kontrola: 1673 K to "nieco mniej niż 1673°C", a różnica powinna być około 300, więc wynik ~1400°C jest logiczny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuj stały wzór: t[°C] = T[K] − 273,15. Na egzaminie zwykle akceptuje się przybliżenie 273, gdy odpowiedzi są "około". Zawsze sprawdź, czy wynik w °C jest mniejszy od wartości w K o ok. 273.
Bo skale mają różne "zero". W kelwinach 0 K to zero bezwzględne, a w Celsjuszach 0°C jest przesunięte względem 0 K o 273,15. Różnica wynika z definicji: 0°C odpowiada 273,15 K.
To temperatura podana w skali bezwzględnej (Kelvina). W praktyce odlewniczej parametry procesu często podaje się w °C, ale w obliczeniach i części norm/opracowań spotyka się K. Trzeba umieć szybko przeliczyć na °C do ustawień i kontroli procesu.
1) Zapisz wzór: t = T − 273,15.
2) Podstaw: t = 1673 − 273,15.
3) Oblicz: 1399,85°C.
4) Zaokrąglij: około 1400°C. To najbliższa poprawna odpowiedź w typowym teście.
Tak, jeśli zadanie wymaga wyniku "około" i odpowiedzi są zaokrąglone do całych stopni. Różnica 0,15°C jest wtedy pomijalna. Gdy jednak wymagany jest wynik dokładny (np. do setnych), trzeba użyć 273,15.
To błąd polegający na przepisaniu liczby bez zmiany skali. Wartość w kelwinach nie jest równa wartości w °C, bo punkty zerowe są inne. Poprawne przeliczenie zawsze wymaga odjęcia 273,15.
Najczęstsze to: (1) brak odjęcia 273,15, (2) odjęcie złej liczby przez pośpiech, (3) pomylenie kierunku przeliczenia (dodanie zamiast odjęcia), (4) błąd rachunkowy w odejmowaniu. Pomaga szybki test: °C musi wyjść mniejsze niż K.
W praktyce obsługi procesu częściej pracuje się w °C (ustawienia pieca, pirometry, rozmowy na hali). Kelvin jest przydatny w obliczeniach i opisach naukowych/metrologicznych. Na egzaminie liczy się umiejętność konwersji i poprawna interpretacja zapisu w dokumentacji.
Kelwin pojawia się, gdy mowa o temperaturze bezwzględnej (np. w prawach fizyki, modelach cieplnych, części opisów metrologicznych). W kontekście procesów technologicznych może wystąpić w dokumentacji, dlatego warto automatycznie kojarzyć przeliczenie: K → °C oznacza odjęcie 273,15.
Zrób kontrolę "na oko": odejmij około 300. Dla 1673 K spodziewasz się wyniku około 1370–1400°C, nie 1600+ ani 1200. Dodatkowo pamiętaj: różnica między K i °C jest stała (273,15), więc wynik nie może być większy od T w K.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 84% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Aby przeliczyć kelwiny na stopnie Celsjusza, stosuje się zależność: t[°C] = T[K] − 273,15."

Źródła:

  • BIPM, The International System of Units (SI) – SI Brochure (9th edition, 2019), sekcja dotycząca kelwina i temperatury termodynamicznej: https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp 2026-02-18)
  • NIST, The International System of Units (SI) – informacje o jednostce kelwin i relacji K/°C (strona tematyczna NIST): https://www.nist.gov/pml/owm/metric-si/si-units (dostęp 2026-02-18)
  • Wikipedia (hasło opisowe do weryfikacji wzoru), "Skala Celsjusza" – relacja T(°C)=T(K)−273,15: https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_Celsjusza (dostęp 2026-02-18)

Materiały:

  • Tablice i wzory z metrologii temperatury (przeliczenia K ↔ °C)
  • Podstawy fizyki: skale temperatury i ich zależności
  • Materiały dydaktyczne z technologii odlewnictwa: kontrola temperatury ciekłego metalu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego