KWALIFIKACJA TKO3 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 13.
Zgodnie z informacjami zawartymi w Tablicy 12-1 skarpy wykopu szerokiego głębokości 7 m wykonane z piasku pylastego powinny mieć nachylenie
Ilustracja przedstawia tabelę zatytułowaną "Orientacyjne nachylenia skarp wykopów (szerokich)" oznaczoną jako Tablica 12-1.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nachylenie skarpy w wykopie dobiera się na podstawie zestawień tabelarycznych dla danego rodzaju gruntu i głębokości wykopu.
W tym zadaniu należy wskazać wartość przypisaną w Tablicy 12-1 dla wykopu szerokiego o głębokości 7 m w piasku pylastym, czyli 1 : 1,9.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach dotyczących robót ziemnych kluczowe jest rozumienie, że nachylenie skarpy nie jest dobierane "na oko", lecz wynika z przyjętych w dokumentacji (tablicach, wytycznych) wartości zależnych od:

  • rodzaju wykopu (tu: wykop szeroki),
  • głębokości (tu: 7 m),
  • rodzaju gruntu (tu: piasek pylasty).

Zapis 1 : 1,9 oznacza nachylenie skarpy wyrażone jako stosunek pionu do poziomu zgodnie z konwencją stosowaną w tabelach branżowych. W praktyce większa wartość po prawej stronie (większe "n") odpowiada łagodniejszej skarpie, co zwykle zwiększa bezpieczeństwo w gruntach o gorszych warunkach stateczności.

Odpowiedź "1 : 1,9" jest właściwa, ponieważ odpowiada wskazaniu z Tablicy 12-1 dla jednocześnie spełnionych warunków: wykop szeroki, głębokość 7 m oraz piasek pylasty.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo nie odpowiadają temu kompletowi warunków:

  • "1 : 1,7" – to nachylenie może dotyczyć innej głębokości lub innego rodzaju gruntu; wybór bywa skutkiem uogólnienia, że "dla piasków jest podobnie".
  • "1 : 0,5" – to bardzo stroma skarpa; taka wartość zwykle nie pasuje do wykopu szerokiego o takiej głębokości w gruntach niespoistych lub słabiej związanych i bywa wynikiem pomylenia konwencji zapisu.
  • "1 : 2,0" – wartość bliska poprawnej, ale inna; często wybierana przez zakotwiczenie (intuicja "zaokrąglę do dwóch"), zamiast dokładnego odczytu z tablicy.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zidentyfikuj w tabeli właściwy typ obiektu (wykop szeroki), potem dokładną głębokość, a dopiero na końcu rodzaj gruntu. Minimalizuje to ryzyko odczytu z niewłaściwego wiersza/kolumny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapis 1:n to sposób podania nachylenia skarpy jako stosunku pionu do poziomu (zgodnie z konwencją używaną w tabelach branżowych). Oznacza to, że na 1 jednostkę w pionie przypada n jednostek w poziomie, co opisuje "łagodność" skarpy.
Najpierw wybierz w tablicy właściwy rodzaj sytuacji (np. wykop szeroki), potem dopasuj przedział lub wartość głębokości, a następnie odszukaj kolumnę/wiersz odpowiadający rodzajowi gruntu. Dopiero przecięcie tych informacji daje właściwe nachylenie.
Różne grunty mają inną wytrzymałość i stateczność. Grunty o słabszych parametrach lub bardziej podatne na rozluźnienie wymagają zwykle łagodniejszych skarp, aby zmniejszyć ryzyko osuwania i utraty stateczności ścian wykopu w trakcie robót.
Wykopy szerokie występują m.in. przy przebudowie układu torowego, budowie odwodnienia, kabli i kanałów technologicznych, poszerzeniach korpusu ziemnego oraz przy robotach ziemnych w rejonie stacji i przystanków, gdzie potrzebna jest większa przestrzeń robocza.
Zwykle większe "n" oznacza łagodniejszą skarpę, co sprzyja stateczności, ale nie jest to jedyny warunek bezpieczeństwa. Liczą się też m.in. nawodnienie, zagęszczenie, obciążenia przy krawędzi, czas utrzymania wykopu oraz ewentualne zabezpieczenia skarp.
Typowe błędy to odwrócenie proporcji (pomylenie 1:n z n:1), "zaokrąglanie" wartości zamiast dokładnego odczytu oraz pominięcie jednego z warunków z tabeli (np. głębokości). W efekcie wybiera się wartość podobną, ale niezgodną z tablicą.
To sprawdza umiejętność pracy z dokumentacją techniczną, czyli ważną kompetencję w utrzymaniu nawierzchni kolejowej i podtorza. W praktyce wiele decyzji (np. parametry robót ziemnych) opiera się na wytycznych, tabelach i standardach, a nie wyłącznie na pamięci.
Piasek pylasty zawiera istotną domieszkę frakcji pylastej, co może wpływać na zachowanie przy zawilgoceniu i na stateczność skarp. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest trzymanie się nazwy gruntu z pytania i wybór dokładnie tej pozycji w tablicy.
Jeśli arkusz nie zawiera wymaganej tablicy, nie da się wykonać poprawnego odczytu w sposób pewny. W typowej sytuacji egzaminacyjnej tablica powinna być dostarczona w materiałach. Warto wtedy zgłosić brak załącznika zgodnie z procedurą na sali.
Prawidłowe nachylenie skarp ogranicza ryzyko obrywu i osunięć gruntu, co bezpośrednio wpływa na bezpieczeństwo pracowników i sprzętu oraz na stabilność robót prowadzonych w sąsiedztwie toru. Błędne nachylenie może wymagać kosztownych poprawek lub zabezpieczeń.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z geotechniki dotyczące stateczności skarp i robót ziemnych
  • Materiały dydaktyczne z zakresu robót ziemnych w infrastrukturze kolejowej (wykopy, nasypy, podtorze)
  • Instrukcje i wytyczne branżowe stosowane w praktyce kolejowej dotyczące robót ziemnych i zabezpieczenia wykopów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego