KWALIFIKACJA MED12 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 14.
Zgodnie z klasyfikacją Spauldinga, do dezynfekcji sprzętu z grupy ryzyka, do której należą stetoskopy, wystarczające jest użycie preparatu oznaczonego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W klasyfikacji Spauldinga stetoskop to sprzęt niekrytyczny (kontakt ze skórą nieuszkodzoną), więc wystarcza dezynfekcja niskiego poziomu. Minimalnie wymagane jest spektrum bakteriobójcze, grzybobójcze i wirusobójcze dla wirusów osłonkowych, czyli B, F, V–osłonkowe. Szersze spektrum (Tbc, S lub V–bezosłonkowe) nie jest tu konieczne.

Pełne wyjaśnienie:

Klasyfikacja Spauldinga dzieli wyroby medyczne według ryzyka przeniesienia zakażenia na: krytyczne, semikrytyczne i niekrytyczne. Kluczowe jest to, z jaką tkanką kontaktuje się sprzęt.

Stetoskop w typowym użyciu dotyka wyłącznie skóry nieuszkodzonej, dlatego zalicza się do grupy niekrytycznej. Dla tej grupy standardowo stosuje się dezynfekcję niskiego poziomu, a nie dezynfekcję wysokiego poziomu ani sterylizację.

Oznaczenia spektrum działania preparatów biobójczych (spotykane na etykietach i w IFU) można ująć skrótowo jako:

  • B – działanie bakteriobójcze,
  • F – działanie grzybobójcze,
  • V – działanie wirusobójcze (często rozróżnia się wirusy osłonkowe i bezosłonkowe),
  • Tbc – działanie prątkobójcze,
  • S – działanie przetrwalnikobójcze.

Dla sprzętu niekrytycznego minimalnie wystarczające jest spektrum B, F oraz V wobec wirusów osłonkowych, ponieważ jest to poziom adekwatny do ryzyka wynikającego z kontaktu ze skórą. Wirusy osłonkowe są z reguły łatwiejsze do inaktywacji niż bezosłonkowe, dlatego wymaganie "V–osłonkowe" oznacza węższe, ale w tej sytuacji wystarczające spektrum.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "B, F, V – bezosłonkowe" wskazuje szersze wymaganie wirusobójcze. To może być potrzebne w innych sytuacjach (większe ryzyko, inne wskazania), ale dla stetoskopu jako sprzętu niekrytycznego nie jest minimalnie konieczne.
  • "B, V, F, Tbc" dodaje prątkobójczość, typową dla wyższych wymagań (np. dla części sprzętu semikrytycznego). Jest to nadmiarowe w odniesieniu do standardowej dezynfekcji stetoskopu.
  • "B, V, F, Tbc, S" obejmuje również przetrwalnikobójczość, co odpowiada jeszcze wyższemu poziomowi (zbliżonemu do wymagań wobec sytuacji o bardzo wysokim ryzyku). Dla sprzętu niekrytycznego byłoby to nieuzasadnione organizacyjnie i kosztowo.

W praktyce oznacza to, że membranę stetoskopu dezynfekuje się np. chusteczką/roztworem o spektrum B, F, V–osłonkowe, a o skuteczności decyduje również czas ekspozycji i sposób użycia zgodny z IFU preparatu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To podział wyrobów medycznych na kategorie ryzyka: krytyczne, semikrytyczne i niekrytyczne. Pomaga dobrać właściwy poziom dekontaminacji: sterylizację albo dezynfekcję (wysoką lub niską) w zależności od tego, czy sprzęt ma kontakt z tkankami sterylnymi, błonami śluzowymi czy skórą nieuszkodzoną.
Stetoskop w typowym użyciu dotyka skóry nieuszkodzonej pacjenta, a nie błon śluzowych ani tkanek sterylnych. Dlatego ryzyko transmisji drobnoustrojów jest niższe i zwykle wystarcza dezynfekcja niskiego poziomu, wykonywana między pacjentami zgodnie z instrukcją preparatu.
Są to skróty spektrum biobójczego: B oznacza działanie bakteriobójcze, F grzybobójcze, a V wirusobójcze. W praktyce należy dodatkowo zwrócić uwagę, czy wirusobójczość dotyczy wirusów osłonkowych czy bezosłonkowych oraz jaki jest wymagany czas ekspozycji.
Wirusy osłonkowe mają lipidową osłonkę, która zwykle ułatwia ich inaktywację przez wiele środków dezynfekcyjnych. Wirusy bezosłonkowe są z reguły bardziej odporne, więc wymaganie "V-bezosłonkowe" oznacza szersze i trudniejsze do osiągnięcia spektrum. Dobór zależy od ryzyka i wskazań do dezynfekcji.
Stosuje się ją typowo dla sprzętu niekrytycznego, czyli takiego, który ma kontakt wyłącznie ze skórą nieuszkodzoną (np. stetoskop). Wymaga to użycia preparatu o odpowiednim spektrum (np. B, F, V dla wirusów osłonkowych) oraz dotrzymania warunków z IFU: czasu, sposobu aplikacji i ewentualnego wstępnego oczyszczenia.
Nie zawsze. Szersze spektrum bywa konieczne przy wyższym ryzyku (np. inny typ wyrobu lub inny kontakt z pacjentem), ale dla sprzętu niekrytycznego może być nadmiarowe. Może też zwiększać koszty i obciążenia organizacyjne. Na egzaminie zwykle pyta się o minimalnie wystarczające spektrum dla danej kategorii Spauldinga.
Oznaczenie Tbc wskazuje działanie prątkobójcze (wobec prątków). Takie spektrum wiąże się z wyższymi wymaganiami dezynfekcji niż podstawowe B/F/V-osłonkowe. W praktyce jego zastosowanie zależy od rodzaju wyrobu, poziomu ryzyka i procedur. Dla typowego stetoskopu (sprzęt niekrytyczny) zwykle nie jest minimalnie wymagane.
Najczęściej przeciera się membranę i elementy mające kontakt ze skórą chusteczką lub gazikiem zwilżonym preparatem o wymaganym spektrum, a następnie pozostawia do działania przez czas wskazany w IFU (czas ekspozycji). Ważne jest pokrycie całej powierzchni oraz niewykracanie poza zalecenia producenta dotyczące kompatybilności materiałowej.
Częste są: wybór zbyt szerokiego spektrum "na wszelki wypadek" (np. V-bezosłonkowe, Tbc, S) zamiast minimalnie wystarczającego; pomijanie czasu ekspozycji z IFU; oraz mylenie kategorii Spauldinga dla różnych wyrobów (np. przenoszenie wymagań semikrytycznych na niekrytyczne). Na egzaminie kluczowe jest dopasowanie poziomu do ryzyka.
Najpierw oceń rodzaj kontaktu: skóra nieuszkodzona sugeruje niekrytyczny; błony śluzowe sugerują semikrytyczny; tkanki sterylne lub układ naczyniowy sugerują krytyczny. Potem dopasuj minimalny poziom dekontaminacji. Ta metoda ogranicza zgadywanie i pomaga wybrać właściwe spektrum preparatu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w klasyfikacji Spauldinga stetoskop to sprzęt niekrytyczny (kontakt ze skórą nieuszkodzoną), więc wystarcza dezynfekcja niskiego poziomu.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z dekontaminacji i sterylizacji omawiające klasyfikację Spauldinga
  • Instrukcje użycia (IFU) producentów preparatów dezynfekcyjnych z wyszczególnionym spektrum i czasem ekspozycji
  • Procedury wewnętrzne podmiotu leczniczego dotyczące dezynfekcji sprzętu niekrytycznego (np. stetoskopy, mankiety ciśnieniomierzy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego