KWALIFIKACJA BPO1 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 4.
Zgodnie z kodeksem pracy nie wolno zatrudniać młodocianych przy pracach wzbronionych, których wykaz ustala
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wykaz prac wzbronionych młodocianym ma charakter powszechnie obowiązujący, więc nie może go ustalać pracodawca ani władza ustawodawcza wprost w pojedynczym przepisie.
W praktyce taki wykaz jest określany w rozporządzeniu wydawanym przez Radę Ministrów.

Pełne wyjaśnienie:

Wykaz prac wzbronionych młodocianym to element ochrony pracy osób, które ze względu na wiek wymagają szczególnej ochrony zdrowia i bezpieczeństwa. Taki wykaz musi mieć charakter powszechnie obowiązujący, aby był jednolity dla wszystkich pracodawców i możliwy do egzekwowania w kontroli (np. w obszarze BHP i prawa pracy).

Dlatego właściwą formą prawną jest rozporządzenie, czyli akt wykonawczy do ustawy. Organem, który ustanawia wykaz w tej formie, jest Rada Ministrów. To rozróżnienie jest ważne na egzaminie: rozporządzenie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego, a zarządzenie ma co do zasady charakter wewnętrzny (wiąże jednostki organizacyjnie podległe).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "pracodawca w zarządzeniu" – pracodawca może wprowadzać wewnętrzne zasady BHP, instrukcje i regulaminy, ale nie może tworzyć powszechnie obowiązującego wykazu prac wzbronionych dla młodocianych; jego obowiązkiem jest stosowanie przepisów, a nie ich stanowienie.
  • "Sejm w ustawie" – ustawa może przewidywać zakaz i upoważnienie do wydania wykazu, ale sam szczegółowy wykaz (często techniczny i aktualizowany) jest typowo umieszczany w akcie wykonawczym.
  • "minister właściwy do spraw pracy w zarządzeniu" – minister może wydawać rozporządzenia w granicach upoważnienia, jednak zarządzenie nie jest właściwą formą do ustanawiania norm powszechnie obowiązujących dla wszystkich pracodawców.

W praktyce technik BHP powinien umieć: (1) znaleźć aktualny wykaz, (2) porównać go z zakresem zadań młodocianego, (3) zaplanować środki organizacyjne (nadzór, szkolenia, ograniczenia) tak, aby nie dopuścić do powierzenia pracy wzbronionej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To rodzaje prac, których nie wolno powierzać osobom młodocianym ze względu na ryzyko dla zdrowia i rozwoju. Obejmują zwykle prace niebezpieczne, szkodliwe lub nadmiernie obciążające. W praktyce BHP oznacza to konieczność porównania zadań stanowiska z oficjalnym wykazem.
Wykaz jest punktem odniesienia przy planowaniu praktyk, przygotowania zawodowego i zatrudnienia młodocianych. Pozwala ocenić, czy dane zadanie można legalnie powierzyć, oraz jakie ograniczenia i nadzór trzeba zastosować. To także dokument kontrolowany podczas audytów i kontroli.
Rozporządzenie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego i pozwala na szczegółowe, techniczne ujęcie listy prac. Taki wykaz bywa aktualizowany wraz ze zmianami technologii i zagrożeń, dlatego umieszcza się go w akcie wykonawczym, a nie w wewnętrznych poleceniach pracodawcy.
Nie w sensie prawnym powszechnie obowiązującym. Pracodawca może wprowadzać dodatkowe ograniczenia wewnętrzne (np. zakaz wykonywania pewnych czynności na terenie zakładu), ale minimum wynika z przepisów. Wykazu ustawowego nie zastąpi regulamin ani zarządzenie.
Rozporządzenie to akt powszechnie obowiązujący (dotyczy wszystkich adresatów wskazanych w przepisie). Zarządzenie ma co do zasady charakter wewnętrzny i wiąże jednostki podległe organizacyjnie. Jeśli pytanie dotyczy "wykazu" obowiązującego wszystkich pracodawców, typowo chodzi o rozporządzenie.
Najczęściej: (1) wybierają "ustawę", bo wydaje się ważniejsza, (2) mylą rozporządzenie z zarządzeniem, (3) zakładają, że pracodawca "ustala" przepisy, bo odpowiada za BHP. Pomaga pamiętać: pracodawca stosuje prawo, a wykazy zwykle są w rozporządzeniach.
Szczególnie ryzykowne jest wtedy, gdy praca obejmuje czynniki niebezpieczne (urazy), szkodliwe (np. czynniki chemiczne) lub duże obciążenia. Wtedy rośnie prawdopodobieństwo, że zadania wchodzą w zakres prac wzbronionych. Technik BHP powinien wtedy wzmocnić nadzór i ocenę ryzyka.
W praktyce warto sprawdzić: opis stanowiska i zakres obowiązków, ocenę ryzyka zawodowego, instrukcje stanowiskowe, wymagania dotyczące środków ochrony, szkolenia BHP oraz zgodność z wykazem prac wzbronionych. Celem jest potwierdzenie, że nie ma zadań zakazanych i że warunki są bezpieczne.
Nie jest to właściwa forma dla regulacji powszechnie obowiązujących pracodawców. Zarządzenie ma charakter wewnętrzny, więc nie jest typowym narzędziem do ustanawiania ogólnokrajowego wykazu. Na egzaminie rozpoznaj, że wykaz obowiązujący wszystkich powinien wynikać z aktu powszechnego.
Ucz się mapy: kto wydaje jaki akt (ustawa/rozporządzenie/zarządzenie), oraz jakie obowiązki ma pracodawca w zakresie BHP młodocianych. Przećwicz przykłady zadań zawodowych i ocenę, czy mogą być powierzone. Warto też robić testy z rozróżniania źródeł prawa.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Tekst Kodeksu pracy (działy dotyczące zatrudniania młodocianych)
  • Akt wykonawczy zawierający wykaz prac wzbronionych młodocianym (aktualne brzmienie)
  • Materiały informacyjne Państwowej Inspekcji Pracy o zatrudnianiu młodocianych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego