KWALIFIKACJA CHM6 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 31.
Zgodnie z normą gaz płynny (propan-butan) może zawierać, obok węglowodorów podstawowych, maksymalnie 1 % pentanu. Który z wymienionych produktów spełnia wymagania normy?
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi składu gazu płynnego, w kontekście egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Warunek normowy mówi, że gaz płynny (propan-butan) może zawierać pentan wyłącznie do poziomu 1% włącznie.
Aby rozwiązać zadanie, należy porównać zawartość pentanu w wariantach I–IV i wybrać ten, w którym udział pentanu nie przekracza 1%. W tym zestawie danych spełnia to wariant II.

Pełne wyjaśnienie:

Wymaganie "maksymalnie 1% pentanu" oznacza górną granicę dopuszczalnej domieszki. W praktyce kontrola zgodności polega na sprawdzeniu, czy dla danej próbki/partii produktu udział pentanu (składnik C5) spełnia nierówność: pentan ≤ 1%. Każda wartość powyżej 1% oznacza niezgodność z wymaganiem.

Jak rozwiązać takie zadanie egzaminacyjne krok po kroku:

  • Najpierw zidentyfikuj w zestawieniu (tabela/ilustracja) pozycję dotyczącą pentanu (nie mylić z propanem, butanem ani sumą C5).
  • Odczytaj wartość procentową dla każdego wariantu produktu.
  • Porównaj ją z limitem 1%: wartości równe 1% są jeszcze dopuszczalne, a wartości większe niż 1% – niedopuszczalne.

W tym zadaniu poprawny wybór to "II", ponieważ w podanym zestawie tylko ten wariant spełnia kryterium graniczne dotyczące pentanu (nie przekracza 1%).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Reprezentują typowe sytuacje niezgodności lub błędnej interpretacji danych: (1) przekroczenie limitu pentanu mimo poprawnych proporcji propanu i butanu, (2) pomylenie składnika – wybór wariantu, w którym 1% dotyczy innej frakcji niż pentan, (3) błąd odczytu z tabeli/rysunku (zły wiersz/kolumna, nieuwzględnienie znaku ">" lub progu). Na egzaminie zawsze sprawdzaj dokładnie, którego składnika dotyczy procent oraz czy zapis "maksymalnie" oznacza dopuszczenie wartości granicznej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Oznacza to, że dopuszczalna zawartość pentanu w LPG nie może być większa niż 1%.

Wartości równe 1% są jeszcze zgodne, a każda wartość powyżej 1% powoduje niezgodność z wymaganiem jakościowym.

Skup się tylko na pozycji "pentan" w tabeli/rysunku dla wariantów I–IV.

Następnie porównaj liczby z progiem 1%: wybierasz wariant z wartością ≤ 1%. Reszta składu (propan/butan) nie zastępuje tego warunku.

Domieszki cięższych węglowodorów (np. C5) mogą wpływać na właściwości fizyczne paliwa, zachowanie w niskich temperaturach i stabilność parametrów podczas magazynowania.

W przemyśle oznacza to ryzyko niezgodności partii i konieczność działań korygujących.

Najczęściej myli się wiersz "pentan" z inną frakcją, odczytuje wartość z niewłaściwej kolumny albo ignoruje, że limit dotyczy konkretnego składnika, a nie sumy.

Częsty jest też błąd w interpretacji słowa "maksymalnie".

Tak, jeśli zapis brzmi "maksymalnie 1%", to wartość graniczna 1% jest dopuszczalna (to górna granica).

Niezgodność pojawia się dopiero wtedy, gdy wynik jest większy niż 1%.

Pentan to węglowodór o pięciu atomach węgla (C5), a propan i butan to odpowiednio C3 i C4.

W praktyce laboratoryjnej rozdziela się je np. w chromatografii gazowej; na egzaminie zwykle są podane jako osobne pozycje w tabeli.

Najczęściej przy przyjęciu dostawy (rozładunek cysterny), przed zatłoczeniem do zbiorników oraz w ramach bieżącej kontroli jakości magazynowanego surowca/produktu.

Decyzja o przyjęciu partii zależy od spełnienia limitów dla domieszek.

Nie. Wymagania jakościowe obejmują również domieszki (np. pentan) i inne parametry.

Nawet przy poprawnych udziałach propanu i butanu przekroczenie limitu pentanu oznacza niezgodność z kryterium podanym w zadaniu.

Ćwicz interpretację zapisów: "maksymalnie", "minimalnie", "nie mniej niż", "nie więcej niż".

Trenuj szybkie porównywanie danych z progiem oraz uważne czytanie, którego składnika dotyczy limit (to najczęstsza pułapka egzaminacyjna).

W LPG mogą pojawiać się różne frakcje węglowodorowe oraz zanieczyszczenia zależne od procesu i źródła surowca.

Na egzaminie zwykle bada się umiejętność kontroli konkretnego limitu z tabeli, więc warto umieć wskazać "składnik krytyczny" i porównać go z normą.

info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "W tym zestawie danych spełnia to wariant II."

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia do technologii gazów skroplonych i gospodarki LPG w przemyśle
  • Materiały szkolne z analizy składu mieszanin węglowodorowych (np. chromatografia gazowa – podstawy)
  • Instrukcje zakładowe dotyczące kontroli jakości i przyjęcia dostaw surowców (specyfikacje jakościowe LPG)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego