Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MEC9 - CZERWIEC 2018



PYTANIE NR 14.
Zgodnie z normą PN-70/M-85005 do wykonania wpustów pryzmatycznych wykorzystuje się stal o wartości Rm wynoszącej
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z normą PN-70/M-85005 dotyczącą wpustów pryzmatycznych, co jest istotne w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rm to granica wytrzymałości na rozciąganie (maksymalne naprężenie przed zerwaniem próbki) i podaje się ją w MPa. W tabeli dla PN-70/M-85005 wartość "Granica wytrzymałości" wynosi 590 MPa. Pozostałe opcje dotyczą innych cech: Re, twardości HB oraz zawartości węgla.

Pełne wyjaśnienie:

Symbol Rm oznacza granicę wytrzymałości na rozciąganie (tzw. wytrzymałość doraźną). Jest to najwyższa wartość naprężenia, jaką materiał osiąga w próbie rozciągania tuż przed zerwaniem próbki. Parametr ten wyraża się typowo w MPa (równoważnie N/mm²) i jest kluczowy przy ocenie, czy stal zastosowana na element (np. wpust) wytrzyma obciążenia eksploatacyjne.

W normowym zestawieniu wymagań materiałowych dla wpustów pryzmatycznych wartość przypisana do pozycji "Granica wytrzymałości" wynosi 590 MPa. To właśnie ta wielkość odpowiada oznaczeniu Rm, dlatego odpowiedź "590 MPa" jest właściwa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 315 MPa ma właściwą jednostkę (MPa), ale opisuje inną cechę: granicę plastyczności (zwykle oznaczaną jako Re). To częsta pułapka, bo oba parametry mają tę samą jednostkę, lecz oznaczają różne punkty charakterystyki rozciągania.
  • 180 HB odnosi się do twardości Brinella i ma inną jednostkę/skróconą skalę (HB). Twardość to nie to samo co granica wytrzymałości.
  • 0,45% to zawartość węgla w stali (skład chemiczny). Skład wpływa na własności, ale nie jest bezpośrednio wartością Rm.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw dopasuj symbol (Rm/Re/HB/%C) do nazwy właściwości, a dopiero potem do liczby i jednostki. Sama jednostka MPa nie wystarcza, bo zarówno Rm, jak i Re są podawane w MPa.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza symbol Rm w badaniach materiałowych?
Rm to granica wytrzymałości na rozciąganie, czyli maksymalne naprężenie osiągane w próbie rozciągania przed zerwaniem próbki. Najczęściej podaje się ją w MPa (lub N/mm²). Nie należy jej mylić z Re, czyli granicą plastyczności.
Jaka jest różnica między Rm a Re?
Re (granica plastyczności) określa moment przejścia materiału w odkształcenia trwałe, a Rm wskazuje maksymalne naprężenie przed pęknięciem próbki. Oba parametry są w MPa, więc łatwo je pomylić, jeśli nie czyta się dokładnie opisu w tabeli.
Dlaczego w odpowiedziach pojawia się 315 MPa, skoro pytanie dotyczy Rm?
Wartość 315 MPa jest typowym "dystraktorem", bo również ma jednostkę MPa. W tabeli dla wpustów odpowiada jednak granicy plastyczności (Re), a nie granicy wytrzymałości (Rm). Na egzaminie trzeba dopasować liczbę do nazwy właściwości, nie tylko do jednostki.
Co oznacza 180 HB w tabeli materiałowej wpustów?
180 HB oznacza twardość w skali Brinella. To parametr odporności na wgniatanie, mierzony inną metodą i opisywany inną skalą niż MPa. Choć twardość koreluje z wytrzymałością, nie jest tym samym co Rm i nie może być poprawną odpowiedzią w pytaniu o Rm.
Co oznacza 0,45% w wymaganiach na stal do wpustów?
Wartość 0,45% dotyczy zawartości węgla w stali (skład chemiczny). Skład wpływa na możliwość uzyskania określonej twardości i wytrzymałości po obróbce, ale sam procent węgla nie jest parametrem typu Rm/Re. Dlatego nie jest poprawną odpowiedzią.
Jakie jednostki ma Rm i jak je rozpoznać na egzaminie?
Rm podaje się w MPa (często równoważnie N/mm²). Uwaga: Re także ma MPa, więc sama jednostka nie rozstrzyga. Trzeba sprawdzić opis w tabeli (czy chodzi o "granicę wytrzymałości", czy o "granicę plastyczności") i dopiero wtedy wybrać liczbę.
Dlaczego właściwości materiału wpustu są ważne w połączeniu wał–piasta?
Wpust przenosi moment obrotowy między wałem i piastą, więc jego materiał musi mieć odpowiednią wytrzymałość i odporność na odkształcenia. Zbyt niskie Rm/Re może prowadzić do ścięcia lub trwałego zgniecenia wpustu. Dlatego w praktyce kontroluje się parametry z tabel materiałowych.
Czy z samej jednostki MPa da się rozpoznać poprawną odpowiedź?
Nie zawsze. Zarówno Rm, jak i Re są podawane w MPa, więc w zadaniach testowych mogą wystąpić dwie wartości w tej samej jednostce. Poprawną odpowiedź wybiera się po dopasowaniu: Rm = "granica wytrzymałości", Re = "granica plastyczności".
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy odczycie tabel normowych?
Najczęstsze błędy to: wybór liczby "na pamięć" bez czytania opisu wiersza, mylenie Rm z Re (bo obie wartości są w MPa), oraz traktowanie HB lub % jako "parametrów wytrzymałości". Pomaga zasada: najpierw identyfikuj nazwę wielkości, potem jednostkę i liczbę.
Jak nauczyć się szybko rozpoznawać Rm, Re i HB w zadaniach z mechaniki?
Warto skojarzyć: Rm = maksimum przed zerwaniem, Re = początek płynięcia plastycznego, HB = twardość wg Brinella. Ćwicz na krótkich tabelach materiałowych: zakrywaj wartości i najpierw mów, jakiej jednostki oczekujesz dla danej wielkości.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Rm to granica wytrzymałości na rozciąganie (maksymalne naprężenie przed zerwaniem próbki) i podaje się ją w MPa."

Źródła:

  • Ilustracja do pytania: tabela "PN-70/M-85005: Wpusty pryzmatyczne" z wierszem "Granica wytrzymałości – 590 MPa" (opis ilustracji w danych zadania)

Materiały:

  • Podręczniki z wytrzymałości materiałów (definicje Rm i Re, interpretacja próby rozciągania)
  • Materiały dydaktyczne z metrologii i badań materiałowych (twardość Brinella HB)
  • Skrypty z konstrukcji maszyn: połączenia wpustowe, funkcja wpustu pryzmatycznego
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego