KWALIFIKACJA MED8 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 19.
Zgodnie z obowiązującą procedurą radiologiczną zdjęcie jamy brzusznej przy podejrzeniu zapalenia nerek zostanie wykonane w projekcji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W praktyce zdjęcie przeglądowe jamy brzusznej wykonywane przy podejrzeniu patologii układu moczowego najczęściej realizuje się w projekcji AP w pozycji leżącej na plecach.
Pozostałe warianty (PA lub stojąco) są typowe dla innych celów diagnostycznych i nie stanowią rutyny dla takiego wskazania.

Pełne wyjaśnienie:

Wybór projekcji i pozycji pacjenta w radiografii powinien odpowiadać celowi klinicznemu oraz temu, co ma być uwidocznione na obrazie. Dla zdjęcia przeglądowego jamy brzusznej wykonywanego w kontekście podejrzenia schorzeń nerek/układu moczowego (często w praktyce opisywanego jako badanie typu KUB) standardowo stosuje się ułożenie pacjenta na plecach i projekcję AP. Taki układ ułatwia uzyskanie powtarzalnego obrazu struktur jamy brzusznej i okolicy nerek przy typowym pozycjonowaniu w pracowni.

Odpowiedź "AP na leżąco." jest poprawna, ponieważ łączy najczęściej stosowaną projekcję przeglądową z pozycją, która stanowi rutynę w wielu algorytmach wykonywania zdjęcia jamy brzusznej, gdy nie chodzi o demonstrację poziomów płyn–powietrze.

  • Odpowiedź "PA na leżąco." jest nieprawidłowa, bo projekcja PA dla jamy brzusznej nie jest typową projekcją przeglądową; PA częściej kojarzy się z innymi obszarami i innym celem obrazowania. Zmiana AP na PA zmienia geometrię projekcji i nie odpowiada rutynowemu pozycjonowaniu.
  • Odpowiedź "PA na stojąco." jest nieprawidłowa z dwóch powodów: nietypowa projekcja oraz pozycja stojąca, którą dobiera się zwykle wtedy, gdy celem jest np. ocena wolnego powietrza lub poziomów płynu. Przy podejrzeniu zapalenia nerek nie jest to podstawowy, rutynowy wybór.
  • Odpowiedź "AP na stojąco." bywa wykorzystywana w innych wskazaniach jamy brzusznej, ale pozycja stojąca ma znaczenie głównie w określonych sytuacjach klinicznych i nie jest domyślną pozycją dla przeglądowego obrazowania w tym kontekście.

W nauce do egzaminu warto zapamiętać dwie zasady: (1) AP leżąco często jest punktem wyjścia dla przeglądowej jamy brzusznej, (2) stojąco rozważa się, gdy pytanie sugeruje potrzebę oceny zjawisk zależnych od grawitacji (np. poziomy płynu, powietrze). W praktyce klinicznej dobór może zależeć od stanu pacjenta i lokalnych procedur.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Projekcja AP oznacza, że wiązka promieniowania przechodzi od strony przedniej do tylnej ciała (antero-posterior). W praktyce pacjent często leży na plecach, a detektor znajduje się pod nim. To częsta konfiguracja dla zdjęć przeglądowych jamy brzusznej.
Projekcja PA (postero-anterior) oznacza przejście wiązki od tyłu do przodu. Stosuje się ją wtedy, gdy taki kierunek jest standardem dla danego badania lub daje korzystniejszą geometrię. Nie każda okolica ciała ma rutynową projekcję PA.
Pozycja leżąca daje stabilne ułożenie, ułatwia centrowanie i jest możliwa u pacjentów w gorszym stanie. Dodatkowo zapewnia powtarzalność obrazu przeglądowego. Pozycję stojącą dobiera się częściej przy szczególnych wskazaniach zależnych od grawitacji.
Pozycja stojąca bywa wybierana, gdy celem jest uwidocznienie zjawisk zależnych od grawitacji, np. poziomów płyn–powietrze lub wolnego powietrza. Decyzja zależy od objawów, stanu pacjenta oraz tego, jakie pytanie kliniczne stawia lekarz kierujący.
Najczęstszy błąd to automatyczne kojarzenie "PA" z każdą radiografią, bo jest popularna w innych badaniach. Drugi błąd to ignorowanie pozycji pacjenta (leżąco/stojąco) i celu badania. Pomaga zapamiętanie kierunku wiązki i typowego ułożenia detektora.
W praktyce egzaminacyjnej "leżąco" najczęściej odnosi się do pozycji na plecach (supine), o ile nie doprecyzowano inaczej. Jeśli pojawia się "na brzuchu" lub "prone", to jest to zwykle wyraźnie nazwane. Warto jednak czytać pytanie uważnie.
Zdjęcie przeglądowe obejmuje szeroki obszar jamy brzusznej i jest wykonywane według schematu pozycjonowania oraz centrowania. Zdjęcia celowane koncentrują się na wybranym narządzie/odcinku i mogą wymagać innych projekcji, centrowania lub dodatkowych warunków.
To sprawdza, czy zdający rozumie, że ta sama projekcja (AP) może być wykonana w różnych pozycjach, ale z innym celem diagnostycznym. Sama literka "AP" nie wystarczy – trzeba powiązać ją z ułożeniem pacjenta i wskazaniem klinicznym.
W praktyce kluczowe jest potwierdzenie tożsamości pacjenta, wskazania, przygotowania (jeśli wymagane), przeciwwskazań i możliwości ułożenia. Należy też dobrać parametry ekspozycji i kolimację tak, aby uzyskać obraz diagnostyczny przy możliwie najniższej dawce.
Najlepiej uczyć się parami: projekcja + pozycja + wskazanie. Pomaga tabela, w której dla danej okolicy zapisujesz: typową pozycję pacjenta, kierunek wiązki i cel badania. Rozwiązuj też pytania sytuacyjne, bo tam najłatwiej pomylić "rutynę" z "wyjątkiem".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Merrill’s Atlas of Radiographic Positioning and Procedures, rozdziały dotyczące abdomen/KUB (projekcje i pozycjonowanie), wydanie zależne od posiadanej wersji
  • Bontrager’s Textbook of Radiographic Positioning and Related Anatomy, sekcja: abdomen (projekcje AP/pozycja supine), wydanie zależne od posiadanej wersji

Materiały:

  • Atlas ułożeń w radiografii (pozycjonowanie pacjenta, projekcje AP/PA)
  • Podręcznik techniki wykonywania zdjęć przeglądowych jamy brzusznej (KUB) i układu moczowego
  • Materiały dydaktyczne pracowni RTG: lokalne procedury i standardy badań

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego