KWALIFIKACJA MEC8 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 34.
Zgodnie z przedstawioną tabelą do osadzenia na czopie wału o średnicy osadzenia 21 mm i szerokości rowka 1,5 mm, należy zastosować pierścień osadczy oznaczony symbolem
Ilustracja przedstawia tabelę oraz rysunek techniczny, które są związane z egzaminem zawodowym dla technika mechanika w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobór pierścienia osadczego wykonuje się przez jednoczesne dopasowanie średnicy czopa wału i wymiaru rowka.
W tabeli dla średnicy osadzenia 21 mm oraz szerokości rowka 1,5 mm odpowiada symbol "Z22". Pozostałe symbole dotyczą innych średnic/wymiarów rowka, więc nie spełniają podanych warunków.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu nie wykonuje się obliczeń, tylko odczytuje właściwy symbol elementu z tabeli doboru. Kluczowe jest spełnienie dwóch warunków jednocześnie:

  • średnica czopa wału (średnica osadzenia) wynosi 21 mm,
  • szerokość rowka pod pierścień wynosi 1,5 mm.

Odpowiedź "Z22" jest poprawna, ponieważ w przedstawionej tabeli to właśnie ten symbol jest przypisany do kombinacji: Ø21 mm oraz rowek 1,5 mm. W praktyce oznacza to, że pierścień będzie prawidłowo pasował do rowka (wejdzie w niego) i zapewni wymagane zabezpieczenie przed przesuwem osiowym elementu osadzonego na wale.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "Z20" zwykle wynika z pomyłki o jeden rozmiar (wybranie wiersza/kolumny dla Ø20 mm lub innego rowka). Taki dobór grozi luzem albo brakiem możliwości prawidłowego osadzenia.
  • "Z28" i "Z30" odpowiadają większym średnicom (lub innym parametrom rowka) i nie będą dopasowane do czopa Ø21 mm; w konsekwencji nie zapewnią poprawnego montażu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj oba parametry z treści (średnicę i rowek). Najczęstszy błąd to dobranie symbolu wyłącznie "po średnicy" albo wyłącznie "po rowku". W praktyce warsztatowej dobór należy dodatkowo potwierdzić aktualną dokumentacją/normą lub katalogiem producenta, bo oznaczenia i tabele mogą występować w różnych wydaniach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pierścień osadczy to znormalizowany element sprężysty montowany w rowku wału lub otworu. Jego zadaniem jest zabezpieczenie elementu przed przesuwem osiowym, np. łożyska, tulei lub koła. Działa jak "zatrzask" oparty o krawędź współpracującej części.
Dobór polega na znalezieniu w tabeli pary parametrów z treści zadania (np. średnica osadzenia i szerokość rowka). Następnie odczytuje się symbol/oznaczenie pierścienia przypisane do tej kombinacji. Trzeba uważać, aby nie pomylić wierszy dla sąsiednich średnic.
Szerokość rowka decyduje, czy pierścień fizycznie zmieści się w wybraniu i czy będzie miał prawidłowe podparcie. Zbyt wąski rowek uniemożliwi montaż lub spowoduje uszkodzenie, a zbyt szeroki może dać luz i pogorszyć pewność zabezpieczenia przed przesuwem.
Najczęściej pojawia się: pomyłka o jeden rozmiar (np. 20 zamiast 21), odczyt z niewłaściwej kolumny (inny wymiar rowka), oraz mylenie tabel dla pierścieni na wał z tabelami dla pierścieni do otworów. Pomaga podkreślenie w treści obu parametrów przed szukaniem w tabeli.
Nie. To podobne elementy, ale różnią się zastosowaniem i geometrią pracy: jeden montuje się w rowku na wale, a drugi w rowku w otworze. W praktyce mają osobne tabele doboru. Pomylenie typu powoduje dobór elementu, który nie spełni funkcji w danym miejscu.
Trzeba porównać parametry z tabeli: średnicę osadzenia oraz wymiary rowka (w tym szerokość). Dodatkowo w praktyce warsztatowej kontroluje się jakość wykonania rowka (brak zadziorów) i czy pierścień po osadzeniu przylega i nie ma nadmiernego luzu osiowego.
Stosuje się je, gdy trzeba szybko i tanio wykonać zabezpieczenie osiowe bez gwintów, nakrętek czy dodatkowych oporów. Typowe przypadki to osadzanie łożysk, tulei dystansowych, kół pasowych i zębatek na wałach w prostych mechanizmach i urządzeniach.
Pierścienie osadcze są elementami znormalizowanymi o ściśle określonych wymiarach. Dobór "na oko" często kończy się wyborem części dla sąsiedniej średnicy lub innego rowka. Skutek to problem z montażem, uszkodzenie rowka albo brak pewnego zabezpieczenia w eksploatacji.
Najczęściej używa się szczypiec do pierścieni osadczych (do rozginania lub ściskania zależnie od typu). Pomocne są też: odtłuszczanie i usunięcie zadziorów z rowka oraz kontrola wymiarów suwmiarką. Improwizowane narzędzia zwiększają ryzyko odkształcenia pierścienia.
Tak. Oznaczenia i symbole mogą zależeć od wydania normy, systemu oznaczeń producenta lub zastosowanego katalogu. Dlatego na egzaminie trzeba kierować się konkretną tabelą z zadania, a w pracy zawodowej weryfikować dobór w aktualnej dokumentacji technicznej.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Dobór pierścienia osadczego wykonuje się przez jednoczesne dopasowanie średnicy czopa wału i wymiaru rowka.W tabeli dla średnicy osadzenia 21 mm oraz szerokości rowka 1,5 mm odpowiada symbol "Z22"."

Źródła:

  • DIN 471 – Circlips for shafts (pierścienie osadcze na wały) – tabela wymiarów i zasady doboru
  • DIN 472 – Circlips for bores (pierścienie osadcze do otworów) – rozróżnienie typu i tabelaryczne wymiary

Materiały:

  • Tablice/normy doboru pierścieni osadczych (dla wałów i otworów)
  • Podręczniki z podstaw konstrukcji maszyn: połączenia i elementy znormalizowane
  • Katalogi producentów elementów złącznych i zabezpieczających (pierścienie, zawleczki, podkładki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego