KWALIFIKACJA MEP2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 7.
Zgodnie z przedstawionym schematem optycznym można sprawdzić
Ilustracja przedstawia schemat optyczny używany w badaniach optycznych, szczególnie w kontekście kwalifikacji zawodowej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Pęcherzowatość" to wada objętościowa materiału (pęcherzyki gazu w szkle), którą typowo da się wykrywać w kontroli optycznej na odpowiednim stanowisku obserwacyjnym. "Smużystość", "dwójłomność" i "absorpcja" zwykle wymagają innych zasad obserwacji lub metod pomiarowych niż proste ujawnianie pęcherzyków.

Pełne wyjaśnienie:

"Pęcherzowatość" oznacza obecność pęcherzyków (zamkniętych przestrzeni gazowych) w materiale optycznym. Jest to wada objętościowa, która może być widoczna podczas kontroli optycznej, jeśli układ oświetlenia i obserwacji umożliwia ujawnienie niejednorodności w objętości elementu (np. poprzez odpowiednie ustawienie źródła światła i toru obserwacji).

Odpowiedź "pęcherzowatość" jest właściwa, ponieważ taki defekt ma postać punktowych/okrągłych nieciągłości w materiale i bywa wykrywany metodami oględzinowymi przy użyciu stanowisk optycznych. W praktyce optyka-mechanika rozpoznanie tej wady służy do kwalifikacji elementu do dalszej obróbki lub odrzutu.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych zjawisk i dlatego nie są najlepszym dopasowaniem do typowego schematu służącego do wyszukiwania pęcherzyków:

  • "Smużystość" dotyczy zwykle pasm/struktur niejednorodności w materiale lub na powierzchni, a jej ocena bywa oparta na obserwacji kontrastu w specyficznych warunkach i często na innych kryteriach niż wykrycie pojedynczych pęcherzyków.
  • "Dwójłomność" wiąże się z własnościami anizotropowymi/naprężeniami i w praktyce często sprawdza się ją metodami polaryskopowymi (z wykorzystaniem polaryzacji). Sam fakt istnienia schematu optycznego nie przesądza, że jest to układ do dwójłomności.
  • "Absorpcja" to pochłanianie światła w materiale; jej ocena ma charakter bardziej pomiarowy (zależny od długości fali i grubości próbki) niż typowe oględziny defektów punktowych.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy badana cecha jest wadą geometryczną/powierzchniową, wadą objętościową czy własnością optyczną mierzalną. Dopiero potem dobierz, która odpowiedź pasuje do rodzaju defektu, jaki dany układ ma ujawniać.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pęcherzowatość to wada materiału polegająca na występowaniu pęcherzyków (zamkniętych przestrzeni gazowych) w objętości szkła. W elementach optycznych może pogarszać jakość obrazu i dyskwalifikować soczewkę. Zwykle wykrywa się ją podczas kontroli optycznej w odpowiednim oświetleniu.
Pęcherzyk jest zwykle widoczny jako drobny punkt lub okrągła nieciągłość w materiale, zmieniająca sposób rozpraszania/załamywania światła. W praktyce pomaga ustawienie światła tak, aby niejednorodności w objętości dawały wyraźny kontrast. Kluczowe jest odróżnienie go od zabrudzeń powierzchniowych.
Smużystość odnosi się do pasmowych lub smugowych niejednorodności (często o charakterze kierunkowym), a pęcherzowatość do punktowych pęcherzyków w objętości. Mechanizm powstawania i obraz w kontroli są inne, więc w zadaniach egzaminacyjnych te pojęcia nie powinny być traktowane zamiennie.
Dwójłomność to zjawisko, w którym materiał ma różne własności optyczne w różnych kierunkach, co może wynikać m.in. z naprężeń. W praktyce kontroli jakości często kojarzy się ją z badaniami wykorzystującymi polaryzację (np. obserwacją efektów w układach z polaryzatorami), a nie z typowym wyszukiwaniem pęcherzyków.
Absorpcja (pochłanianie światła) bywa zauważalna jako ogólne przyciemnienie, ale wiarygodna ocena zwykle wymaga metody pomiarowej i kontroli warunków (długość fali, grubość elementu, porównanie z wzorcem). Dlatego w pytaniach testowych absorpcja często jest odróżniana od typowych wad widocznych jako punkty lub smugi.
Najczęściej myli się wady objętościowe z powierzchniowymi oraz zjawiska fizyczne z "defektami" materiału. Druga typowa pomyłka to wybór odpowiedzi na podstawie skojarzenia (np. "dwójłomność" brzmi naukowo) zamiast dopasowania wady do tego, co realnie można zobaczyć na danym stanowisku.
Wada objętościowa "siedzi" w materiale: przy zmianie kąta obserwacji może wydawać się na innej głębokości i nie znika po czyszczeniu powierzchni. Wada powierzchniowa (np. zabrudzenie, rysa) pozostaje na powierzchni i zwykle reaguje na czyszczenie lub zmianę oświetlenia inaczej niż pęcherzyki w objętości.
Decyzja zależy od wymagań jakościowych wyrobu (dopuszczalna liczba/rozmiar wad, strefa optycznie czynna). W praktyce pęcherzyki w polu roboczym soczewki częściej dyskwalifikują element niż pęcherzyki poza polem pracy. Na egzaminie ważne jest rozpoznanie samej wady, nie progi akceptacji.
Ucz się łączyć rodzaj wady z mechanizmem jej ujawniania: czy chodzi o punktowe defekty w materiale, pasma niejednorodności, czy zjawiska związane z polaryzacją. Pomaga atlas wad oraz ćwiczenia na zdjęciach/rysunkach stanowisk, gdzie identyfikujesz: źródło światła, element, obserwację.
Warto zapamiętać, że pęcherzowatość i smużystość to nazwy wad (niejednorodności) materiału, natomiast absorpcja i dwójłomność to własności optyczne (zjawiska fizyczne) opisywane parametrami. To rozróżnienie ułatwia dobór metody badania i poprawne odpowiedzi w testach wielokrotnego wyboru.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: ""Pęcherzowatość" to wada objętościowa materiału (pęcherzyki gazu w szkle), którą typowo da się wykrywać w kontroli optycznej na odpowiednim stanowisku obserwacyjnym."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z materiałoznawstwa szkła optycznego (wady materiałowe i ich rozpoznawanie)
  • Materiały dydaktyczne pracowni optycznej: instrukcje stanowisk kontrolnych i karty wad
  • Atlas wad elementów optycznych (zdjęcia i opisy wad)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego