Nachylenie skarpy w zapisie 1:1,5 należy rozumieć jako stosunek pion:poziom: na 1 jednostkę wysokości (w pionie) skarpa ma 1,5 jednostki "odsadzenia" (w poziomie). Im większa druga liczba, tym skarpa jest łagodniejsza, a więc zwykle bardziej stateczna.
W przypadku piasków drobnych (gruntów niespoistych) stateczność skarpy zależy głównie od tarcia wewnętrznego i warunków wilgotnościowych. Zbyt stroma skarpa zwiększa ryzyko obsunięcia, szczególnie przy drganiach, obciążeniach przy krawędzi wykopu lub przy nawodnieniu gruntu. Dlatego jako bezpieczne przyjmuje się nachylenia łagodniejsze niż w gruntach o większej spoistości.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- 1:1 oznacza skarpę bardziej stromą (mniejsze odsunięcie w poziomie), co w piaskach drobnych częściej wiąże się z ryzykiem utraty stateczności.
- 1:1,25 także jest bardziej strome niż 1:1,5, więc zapewnia mniejszy "zapas bezpieczeństwa". To typowy wybór wynikający z mylenia "wartości pośredniej" z wartością właściwą dla danego gruntu.
- 1:0,5 opisuje skarpę bardzo stromą (prawie pionową w praktycznym ujęciu), która w gruntach niespoistych jest szczególnie niebezpieczna i zwykle wymagałaby dodatkowych zabezpieczeń.
W przygotowaniu do egzaminu warto ćwiczyć dwa elementy: (1) poprawne rozumienie zapisu 1:x oraz (2) umiejętność odczytu informacji z rysunków/tabel dotyczących robót ziemnych, bo w zadaniach często sprawdza się właśnie interpretację dokumentacji.
