KWALIFIKACJA HGT12 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 6.
Zgodnie z zamieszczonymi zaleceniami, dopuszczalna maksymalna zawartość soli kuchennej, w żywieniu przedszkolnym dzieci w wieku od 4 do 6 lat wynosi
Ilustracja przedstawia tabelę z zaleceniami dotyczącymi żywienia dzieci w przedszkolu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Maksymalna dopuszczalna ilość soli odnosi się do poziomu tolerowanego (UL) dla całej doby (3,75 g). Żywienie w przedszkolu ma pokrywać 75% normy, więc limit soli w posiłkach przedszkolnych wynosi 3,75 g × 0,75 = 2,8125 g, czyli po zaokrągleniu 2,81 g.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe są dwa elementy: pojęcie "maksymalna dopuszczalna" oraz zasada, że żywienie w przedszkolu pokrywa 75% normy dobowej.

W zaleceniach żywieniowych występują różne poziomy odniesienia. Poziom wystarczającego spożycia opisuje ilość uznawaną za odpowiednią do pokrycia potrzeb, ale nie jest "limitem maksymalnym". Natomiast najwyższy tolerowany poziom spożycia to wartość graniczna – przekraczanie jej może zwiększać ryzyko niekorzystnych skutków zdrowotnych. Skoro pytanie dotyczy wartości maksymalnej, należy przyjąć właśnie poziom tolerowany dla soli (dla całego dnia).

Z zaleceń dla dzieci 4–6 lat wynika wartość dobowa na poziomie tolerowanym: 3,75 g soli. Ponieważ dziecko w przedszkolu realizuje tylko część dziennej racji (śniadanie, obiad, podwieczorek), przyjmuje się pokrycie 75% normy. Obliczenie jest więc następujące:

3,75 g × 0,75 = 2,8125 g ≈ 2,81 g

Dlatego poprawna jest odpowiedź "2,81 g".

Pozostałe odpowiedzi odzwierciedlają typowe pomyłki:

  • "3 750 mg" to ta sama wartość co 3,75 g, ale dotyczy całej doby, bez zastosowania współczynnika 75% dla przedszkola.
  • "2 500 mg" wynika z pomylenia poziomu wystarczającego z maksymalnym oraz dodatkowo z jednostek (2 500 mg = 2,5 g). To nie jest limit maksymalny dla przedszkola w oparciu o poziom tolerowany.
  • "1,87 g" odpowiadałoby 75% z 2,50 g (poziom wystarczającego spożycia), czyli znów jest to błąd polegający na zastosowaniu niewłaściwego poziomu odniesienia.

Na egzaminie warto zapamiętać: gdy w treści jest "maksymalnie/dopuszczalnie", zwykle szukasz wartości granicznej (tolerowanej), a dopiero potem uwzględniasz, jaka część żywienia jest realizowana w placówce.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Chodzi o najwyższą bezpieczną ilość soli, której nie należy przekraczać w posiłkach zapewnianych przez przedszkole. W praktyce w zadaniach egzaminacyjnych "maksymalna" odnosi się do wartości tolerowanej, a następnie przelicza się ją na część doby realizowaną w placówce (np. 75%).
Najpierw wybierz właściwą wartość dobową (gdy pytanie dotyczy maksimum, używa się poziomu tolerowanego). Następnie zastosuj zasadę udziału żywienia przedszkolnego, czyli pomnóż wartość dobową przez 0,75. Na końcu zaokrąglij wynik do formatu z odpowiedzi.
W przedszkolu dziecko zwykle otrzymuje część dziennych posiłków (np. śniadanie, obiad i podwieczorek), a pozostałe posiłki zjada w domu. Dlatego zalecenia przyjmują, że placówka powinna dostarczyć ok. 75% dziennej normy energii i składników, w tym także soli.
Nie, jeśli pytanie dotyczy limitu w posiłkach realizowanych w przedszkolu. 3,75 g jest wartością dla całej doby (punkt odniesienia). W żywieniu przedszkolnym trzeba uwzględnić udział 75% i dopiero wtedy otrzymuje się limit dla posiłków w placówce.
Stosuj prostą kontrolę jednostek: 1 g = 1000 mg. Jeśli widzisz zapis 3750 mg, to jest to 3,75 g. Na egzaminie sprawdź też, w jakiej jednostce są odpowiedzi: gdy większość odpowiedzi jest w gramach, przelicz mg na g, zanim porównasz wartości.
Oba błędy są częste. Wielu zdających bierze "wystarczające spożycie" jako limit (bo brzmi "bezpiecznie"), a inni pamiętają o maksimum, ale zapominają, że pytanie dotyczy tylko części doby w przedszkolu. Najbezpieczniej: najpierw wybierz "maksimum", potem zastosuj 75%.
Do limitu wlicza się łączną sól pochodzącą ze wszystkich posiłków zapewnianych w placówce, typowo: śniadanie, obiad i podwieczorek. W praktyce liczy się nie tylko sól dodaną podczas gotowania, ale też tę obecną w produktach i półproduktach użytych do potraw.
Nie. Limit dotyczy całkowitej ilości soli w posiłkach, czyli sumy soli dodanej oraz soli "ukrytej" w produktach (np. pieczywie, serach, wędlinach, mieszankach przypraw). Dlatego w planowaniu jadłospisu ważne jest czytanie etykiet i dobór mniej słonych zamienników.
Pomagają m.in.: stopniowe zmniejszanie dosalania, używanie ziół i przypraw bez soli, wybór produktów o niższej zawartości soli, przygotowywanie sosów i zup na bazie naturalnych składników zamiast koncentratów oraz kontrola receptur. To praktyczne wsparcie dla spełnienia limitów w żywieniu zbiorowym.
Ćwicz schemat: (1) odczytaj, czy pytają o "wystarczające" czy "maksymalne", (2) wybierz właściwą wartość dobową, (3) zastosuj udział żywienia w placówce (np. 75%), (4) dopilnuj jednostek i zaokrąglenia. Rozwiązuj też zadania z przeliczaniem g↔mg.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 36% zdających egzamin. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Maksymalna dopuszczalna ilość soli odnosi się do poziomu tolerowanego (UL) dla całej doby (3,75 g)."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 26 lipca 2016 r. w sprawie grup środków spożywczych (...) oraz wymagań, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego (...), Dz.U. 2016 poz. 1154
  • Opis ilustracji w zadaniu (zweryfikowany): "Zalecenia dotyczące żywienia dzieci w przedszkolu" – wartości AI i UL dla soli/sodu dla dzieci 4–6 lat oraz zasada pokrycia 75% normy

Materiały:

  • Aktualne normy żywienia dla populacji Polski (opracowanie instytutu zdrowia publicznego) – rozdziały o sodzie/soli i grupach wieku
  • Materiały szkolne z dietetyki i planowania jadłospisów w żywieniu zbiorowym dzieci
  • Treść rozporządzenia dotyczącego wymagań w żywieniu zbiorowym w jednostkach systemu oświaty (do utrwalenia kontekstu prawnego)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego