Zasada memoriału w rachunkowości polega na ujmowaniu przychodów i kosztów w tym okresie sprawozdawczym, którego dotyczą, a nie w okresie, w którym nastąpiła zapłata lub wystawienie/otrzymanie faktury. Dlatego kluczowa jest informacja o momencie wykonania usługi.
W opisanej sytuacji hurtownia korzystała z usług obcych wykonanych w grudniu 2008 r. Oznacza to, że zużycie zasobów (powstanie kosztu) nastąpiło w roku 2008. Fakt, że dokument (faktura) został wystawiony dopiero w styczniu 2009 r., nie zmienia tego, którego okresu dotyczy koszt. W praktyce rachunkowej takie przypadki wymagają zapewnienia prawidłowego ujęcia kosztów na przełomie roku (procedury cut-off), często z wykorzystaniem rozliczeń międzyokresowych.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:
- Wskazanie na koszty roku 2009 wynika z błędnego, "kasowego" skojarzenia, że o roku księgowania decyduje data faktury. W memoriałowym ujęciu decyduje okres, którego dotyczy świadczenie.
- Warianty z przychodami są niepoprawne, ponieważ dla hurtowni usługi obce są co do zasady kosztem działalności (zakup usługi), a nie źródłem przychodu.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "wykonane w grudniu, zafakturowane w styczniu", w pierwszej kolejności ustal, kiedy powstał koszt ekonomicznie (kiedy wykonano usługę), a dopiero potem rozważ dokumentowanie i technikę ujęcia.
