Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA OGR3 - TEST WIEDZY NR 4



PYTANIE NR 20.
Zidentyfikuj chwasta na podstawie poniższego opisu: Roślina o bardzo dużych rozmiarach (3-5 m wysokości), z liśćmi pierzasto złożonymi, dużymi (do 1 m długości). Łodyga gruba, pusta w środku. Kwiaty białe tworzą baldachogrona o średnicy do 50 cm. Sok rośliny zawiera substancje fotoksyczne.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis wskazuje na barszcz Sosnowskiego: roślina osiąga bardzo duże rozmiary (kilka metrów), ma gruby, pusty pęd oraz białe kwiaty w baldachogronach typowych dla selerowatych. Kluczowa jest też cecha bezpieczeństwa: fototoksyczny sok powodujący oparzenia po ekspozycji na światło.

Pełne wyjaśnienie:

Opis odpowiada barszczowi Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi), roślinie inwazyjnej z rodziny selerowatych. W identyfikacji terenowej najważniejsze są cechy, które trudno pomylić z typowymi chwastami ogrodowymi:

  • bardzo duży rozmiar (kilka metrów wysokości),
  • liście pierzasto złożone i bardzo duże,
  • gruba, pusta w środku łodyga,
  • białe kwiaty w baldachogronach (duże kwiatostany),
  • fototoksyczny sok – po kontakcie ze skórą i działaniu światła może wywołać ciężkie poparzenia (fotodermatozy).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Pokrzywa ma liście proste, zwykle naprzeciwległe, a kwiaty drobne w zwisających kwiatostanach – nie tworzy dużych baldachogron i nie osiąga tak monumentalnych rozmiarów.
  • Babka lancetowata tworzy rozetę liści (liście proste, lancetowate) i ma kwiatostan typu kłos na bezlistnym pędzie – to zupełnie inny układ niż u selerowatych.
  • Mniszek lekarski również tworzy rozetę, a jego kwiaty są zebrane w koszyczek (żółty "kwiat" astrowatych), nie w baldach.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach rozpoznawania chwastów porządkuj cechy zawsze w tej samej kolejności: (1) pokrój i wysokość, (2) liście (proste/złożone), (3) łodyga (pusta/pełna), (4) typ kwiatostanu, (5) cechy bezpieczeństwa. Przy barszczu Sosnowskiego element BHP (fototoksyczność soku) jest równie ważny jak morfologia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest barszcz Sosnowskiego i dlaczego jest niebezpieczny?
Barszcz Sosnowskiego to inwazyjna roślina z rodziny selerowatych. Jest niebezpieczna, bo jej sok zawiera substancje fototoksyczne: po kontakcie ze skórą i naświetleniu może wywołać silne oparzenia. Dlatego przy podejrzeniu tej rośliny nie dotykaj jej gołą skórą.
Jakie cechy morfologiczne najszybciej wskazują na barszcz Sosnowskiego?
Najbardziej charakterystyczne są: bardzo duży wzrost (kilka metrów), gruba łodyga (często pusta w środku), ogromne liście pierzasto złożone oraz białe kwiaty zebrane w duże baldachogrona. Zestaw tych cech jest nietypowy dla większości chwastów ogrodowych.
Dlaczego sam baldach z białymi kwiatami nie wystarcza do rozpoznania barszczu?
Wiele selerowatych ma białe kwiaty w baldachach (np. marchew dzika czy barszcz zwyczajny). Jeśli oprzesz się tylko na kwiatostanie, łatwo o pomyłkę. W rozpoznaniu trzeba uwzględnić też rozmiar rośliny, łodygę oraz informację o fototoksycznym soku.
Jak odróżnić barszcz Sosnowskiego od pokrzywy na egzaminie?
Pokrzywa ma liście proste i kwiatostany nie przypominają dużych baldachów, a roślina nie tworzy ogromnych, parasolowatych kwiatostanów. Barszcz Sosnowskiego ma białe baldachogrona oraz liście złożone i zwykle jest znacznie większy. Dodatkowo w opisie barszczu pojawia się fototoksyczny sok.
Co oznacza, że sok rośliny jest fototoksyczny?
Fototoksyczny sok powoduje reakcję skóry nasilającą się pod wpływem światła (zwłaszcza UV). Po kontakcie z sokiem i ekspozycji na słońce mogą pojawić się pęcherze i oparzenia. To ważna wskazówka BHP: kontakt z rośliną może być groźny nawet, gdy objawy nie są natychmiastowe.
Kiedy najczęściej dochodzi do poparzeń po kontakcie z barszczem Sosnowskiego?
Najczęściej wtedy, gdy sok dostanie się na skórę, a następnie skóra jest wystawiona na światło słoneczne. Objawy mogą nie pojawić się od razu, co usypia czujność. W praktyce ogrodniczej ryzyko wzrasta podczas koszenia, wycinania i prac pielęgnacyjnych w ciepłe, słoneczne dni.
Jakie są typowe błędy uczniów przy rozpoznawaniu barszczu Sosnowskiego?
Częsty błąd to rozpoznawanie wyłącznie po białych kwiatach w baldachu i pomijanie skali rośliny. Inny błąd to mylenie z innymi selerowatymi o podobnych kwiatostanach. Uczniowie też czasem ignorują informację o fototoksycznym soku, choć to kluczowa cecha bezpieczeństwa.
Jakie cechy liścia wskazują, że jest pierzasto złożony?
Liść pierzasto złożony składa się z wielu mniejszych odcinków (listków/segmentów) ułożonych po obu stronach osi liścia. To przeciwieństwo liścia prostego, który ma jedną blaszkę. W zadaniach egzaminacyjnych typ liścia pomaga szybko zawęzić rodzinę roślin i możliwe gatunki.
Czy babka lancetowata lub mniszek lekarski mogą mieć baldachogrona?
Nie. Babka ma typowy kłos na pędzie kwiatostanowym, a mniszek ma koszyczek kwiatowy (żółty "kwiat" z wielu drobnych kwiatów). Baldachogrona są typowe m.in. dla selerowatych. Ta różnica w typie kwiatostanu jest jedną z najpewniejszych wskazówek w rozpoznawaniu.
Jak uczyć się rozpoznawania chwastów na egzamin OGR.2?
Najlepiej ćwiczyć schemat: pokrój (wysokość), liście (proste/złożone), łodyga, kwiatostan, a na końcu cechy szczególne (np. parzenie, zapach, sok). Do tego warto korzystać z atlasów chwastów i zdjęć porównawczych podobnych gatunków.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Opis wskazuje na barszcz Sosnowskiego: roślina osiąga bardzo duże rozmiary (kilka metrów), ma gruby, pusty pęd oraz białe kwiaty w baldachogronach typowych dla selerowatych."

Źródła:

  • Główny Inspektorat Sanitarny (GIS) – informacja o barszczu Sosnowskiego i zagrożeniu poparzeniami (furanokumaryny/fototoksyczność), https://www.gov.pl/web/gis (strona tematyczna dot. barszczu Sosnowskiego) – dostęp 2026-02-26
  • Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska – materiały o inwazyjnych gatunkach obcych i barszczu Sosnowskiego, https://www.gov.pl/web/gdos (sekcja dot. gatunków inwazyjnych / barszczu) – dostęp 2026-02-26
  • Wikipedia (PL) – "Barszcz Sosnowskiego" (opis morfologii, wysokość, baldachogrona, właściwości soku), https://pl.wikipedia.org/wiki/Barszcz_Sosnowskiego – dostęp 2026-02-26

Materiały:

  • Atlasy chwastów i roślin inwazyjnych używane w kształceniu ogrodniczym
  • Materiały GIS/GDOŚ o rozpoznawaniu i zagrożeniach związanych z barszczem Sosnowskiego
  • Podręczniki z botaniki ogrodniczej: morfologia liści i kwiatostanów
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego