KWALIFIKACJA ELM3 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 15.
Zidentyfikuj element elektroniczny oznaczony jako Y na poniższym schemacie:
A ----Y---- B
Gdzie Y jest przedstawione jako prostokąt z dwoma równoległymi liniami wewnątrz.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "Kondensator" pasuje do opisu symbolu złożonego z dwóch równoległych linii (okładek).
Rezystor zwykle nie jest rysowany jako dwie równoległe "okładki", a dioda i tranzystor mają symbole z kierunkiem przewodzenia i wyprowadzeniami charakterystycznymi dla elementów półprzewodnikowych.

Pełne wyjaśnienie:

Na schematach elektrycznych i elektronicznych elementy rozpoznaje się po symbolach graficznych. Opis "dwie równoległe linie" jest typowy dla kondensatora: linie oznaczają dwie okładki (elektrody), a między nimi znajduje się dielektryk. W prostych schematach kondensator jest włączany w tor pomiędzy punktami (tu: A i B), podobnie jak inne elementy, więc kluczowy jest sam znak elementu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "Rezystor" – w zależności od normy bywa rysowany jako zygzak lub prostokąt, ale nie jako dwie równoległe okładki wewnątrz. Rezystor nie ma "płytek" jak kondensator.
  • "Dioda" – symbol zawiera wyraźny kierunek przewodzenia (strzałka/klin i kreska, zależnie od zapisu). Sama para równoległych linii nie opisuje złącza p-n ani polaryzacji.
  • "Tranzystor" – ma co najmniej trzy wyprowadzenia (baza, kolektor, emiter) i charakterystyczny symbol z dodatkową strzałką lub oznaczeniami, więc nie da się go przedstawić jako prosty element dwukońcówkowy A—Y—B.

Wskazówka egzaminacyjna: przy rozpoznawaniu symbolu zawsze szukaj cech unikalnych (np. liczba wyprowadzeń, znak kierunku, "okładki" kondensatora), a dopiero potem dopasuj nazwę elementu. To ogranicza pomyłki wynikające z podobieństwa ogólnego kształtu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Symbol kondensatora przedstawia dwie "okładki" oddzielone przerwą (najczęściej dwie równoległe linie). Oznacza element magazynujący ładunek w polu elektrycznym, używany m.in. do filtracji, sprzęgania sygnałów i stabilizacji zasilania.
Rezystor bywa rysowany jako zygzak lub prostokąt, ale nie jako dwie okładki. Kondensator rozpoznasz po dwóch równoległych liniach (czasem jedna jest wygięta przy wersji elektrolitycznej). Patrz na detale symbolu, nie tylko na to, że element jest między dwoma punktami.
Dioda ma symbol pokazujący kierunek przewodzenia (zależnie od zapisu: "klin/strzałka" i kreska). Dwie równoległe linie nie wskazują ani polaryzacji, ani złącza p-n, więc bez dodatkowych cech nie opisują diody.
Tranzystor ma zwykle trzy wyprowadzenia (np. baza, kolektor, emiter) i bardziej złożony symbol. Kondensator jest elementem dwukońcówkowym. Jeśli na schemacie element ma tylko dwa przyłącza, tranzystor jest mało prawdopodobny.
Nie zawsze. Rdzeń znaczenia jest podobny, ale spotyka się warianty zależne od norm (np. IEC/PN-EN) i uproszczeń szkolnych. Na egzaminie najlepiej trzymać się symboli najczęściej używanych w dokumentacji technicznej i zwracać uwagę na cechy charakterystyczne elementu.
W mechatronice kondensatory stosuje się m.in. do filtracji zasilania, tłumienia zakłóceń, podtrzymania napięcia przy chwilowych spadkach oraz sprzęgania/odsprzęgania sygnałów w układach sterowania. Często spotkasz je na płytkach sterowników i modułów zasilania.
Typowe pomyłki to: patrzenie tylko na ogólny kształt (np. "prostokąt" → rezystor), ignorowanie liczby wyprowadzeń (dwukońcówka vs trójkońcówka), oraz przenoszenie symboli z innych materiałów lub norm. Pomaga porównanie cech: okładki, strzałki, kreski kierunkowe.
Nie. Wiele kondensatorów (np. ceramiczne, foliowe) jest niespolaryzowanych. Spolaryzowane (np. elektrolityczne) mają zwykle dodatkowe oznaczenie na schemacie lub w opisie elementu. Sam fakt bycia kondensatorem nie przesądza o polaryzacji.
Taki zapis pokazuje połączenie punktu A z punktem B przez element Y włączony w szereg. Nie mówi automatycznie, jaki to element — o tym decyduje symbol przy Y oraz ewentualne oznaczenia (np. C1 dla kondensatora, R1 dla rezystora) i wartości.
Ucz się symboli w zestawach tematycznych: elementy bierne, półprzewodniki, zasilanie, zabezpieczenia. Rób krótkie powtórki z fiszkami i ćwiczenia na realnych schematach sterowników. Na egzaminie zawsze sprawdzaj: liczbę wyprowadzeń i znaki kierunkowe.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • IEC 60617 (database) – Graphical symbols for diagrams (symbole elementów elektronicznych, w tym kondensatorów): https://www.graphical-symbols.info/ (dostęp 2026-02-28)
  • PN-EN 60617 (zestaw norm): Symbole graficzne stosowane na schematach (odpowiednik IEC 60617) – informacja o zakresie normy: https://sklep.pkn.pl/pn-en-60617-1-2011p.html (dostęp 2026-02-28)
  • All About Circuits – "Capacitor" / podstawowe omówienie symbolu kondensatora na schematach: https://www.allaboutcircuits.com/textbook/direct-current/chpt-12/capacitors/ (dostęp 2026-02-28)

Materiały:

  • Katalog symboli graficznych elementów elektrycznych/elektronicznych (IEC/PN-EN 60617)
  • Podręcznik podstaw elektroniki (elementy bierne i półprzewodnikowe) dla techników
  • Zestawy ćwiczeń z czytania schematów i rozpoznawania symboli

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego