KWALIFIKACJA EKA2 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 26.
Zidentyfikuj, który z poniższych dokumentów powinien zostać przekazany do archiwum państwowego po upływie określonego czasu przechowywania.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do archiwum zakładowego, a następnie do archiwum państwowego, przekazuje się dokumentację spraw zakończonych po jej kwalifikacji i po upływie okresu przechowywania. Dokumenty bieżącej działalności oraz spraw prawnych w toku pozostają w aktywnym obiegu jednostki do czasu zakończenia spraw.

Pełne wyjaśnienie:

W archiwistyce kluczowe jest rozróżnienie między dokumentacją bieżącą a dokumentacją spraw zakończonych. Dokumenty pozostające w toku (np. bieżąca działalność operacyjna firmy lub trwające postępowania prawne) są potrzebne do prowadzenia spraw i muszą pozostawać w aktywnych teczkach komórek organizacyjnych. Nie powinny być kierowane do archiwum państwowego tylko dlatego, że "minął jakiś czas", ponieważ sprawa nie została jeszcze zamknięta.

Do archiwum zakładowego przekazuje się akta po zamknięciu sprawy/projektu, a następnie – po przeprowadzeniu kwalifikacji archiwalnej – część dokumentacji może zostać uznana za materiały archiwalne (kategoria A). Materiały archiwalne mają trwałą wartość historyczną i po określonym okresie przechowywania w archiwum zakładowym są przygotowywane do przekazania do archiwum państwowego.

  • Odpowiedź "Dokumenty dotyczące zakończonych projektów" jest właściwa, bo odnosi się do dokumentacji zamkniętej (zakończonej), którą można kwalifikować i przekazywać dalej po upływie okresów przechowywania.
  • "Dokumenty dotyczące bieżącej działalności firmy" są z definicji potrzebne na bieżąco i zwykle pozostają w obiegu do zamknięcia spraw, więc nie spełniają warunku zakończenia.
  • "Dokumenty dotyczące bieżących spraw prawnych" to typowy przykład dokumentacji w toku, często wymagającej szybkiego dostępu; przekazanie do archiwum państwowego na tym etapie byłoby błędem organizacyjnym i ryzykiem prawnym.
  • "Wszystkie powyższe" jest niepoprawne, bo sugeruje, że także dokumentacja bieżąca podlega przekazaniu do archiwum państwowego, co przeczy zasadzie przekazywania dokumentacji spraw zakończonych po kwalifikacji.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: najpierw zakończenie sprawy, potem kwalifikacja i dopiero później archiwizacja długoterminowa (a w przypadku materiałów archiwalnych – przekazanie do archiwum państwowego).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To akta, w których czynności merytoryczne zostały zamknięte (np. projekt rozliczony, decyzja wydana, postępowanie zakończone). Taka dokumentacja może zostać przekazana do archiwum zakładowego, gdzie podlega uporządkowaniu, kwalifikacji archiwalnej i dalszemu przechowywaniu.
Bo dokumenty bieżące są potrzebne do prowadzenia spraw i muszą być łatwo dostępne w komórce organizacyjnej. Przekazanie ich do archiwum państwowego przed zamknięciem sprawy utrudnia pracę, zwiększa ryzyko braków w aktach i może prowadzić do błędów formalnych.
Kategoria A oznacza materiały archiwalne o trwałej wartości historycznej, przeznaczone do wieczystego przechowywania (docelowo w archiwum państwowym). Kategoria B to dokumentacja niearchiwalna o wartości praktycznej, przechowywana przez określony czas, a potem brakowana zgodnie z procedurą.
Gdy jest to dokumentacja spraw zakończonych, została właściwie zakwalifikowana (np. jako materiały archiwalne) i upłynął wymagany okres przechowywania w archiwum zakładowym. Dopiero wtedy przygotowuje się przekazanie zgodnie z ustaleniami i wymaganiami archiwum państwowego.
Często myli się dokumenty "ważne" z dokumentami archiwalnymi, np. bieżące sprawy prawne lub aktualne umowy. Ważność merytoryczna nie zastępuje kwalifikacji archiwalnej i warunku zakończenia sprawy. Najpierw zamknięcie, potem kwalifikacja i dopiero decyzja o dalszym losie akt.
Nie. Do archiwum państwowego przekazuje się tylko wybrane materiały archiwalne (kat. A) po spełnieniu warunków. Duża część dokumentacji to kat. B, która po upływie okresu przechowywania jest brakowana. Dodatkowo dokumenty bieżące nie są przekazywane, dopóki sprawy trwają.
Skup się na statusie sprawy: jeśli jest "w toku", "bieżąca", "aktualnie prowadzona", to jest to dokumentacja bieżąca. Jeśli sprawa/projekt jest "zakończony", "zamknięty", "rozliczony", wtedy dokumentacja może trafić do archiwum zakładowego i podlegać kwalifikacji do A lub B.
Archiwum zakładowe przejmuje dokumentację zakończoną z komórek organizacyjnych, porządkuje ją, ewidencjonuje, przechowuje oraz prowadzi kwalifikację archiwalną. To etap pośredni: dopiero po określonym czasie i po spełnieniu wymagań część materiałów może zostać przekazana do archiwum państwowego.
W komórce prowadzącej sprawę (np. dział prawny) lub w systemie obiegu dokumentów jednostki, tak aby zapewnić ciągłość postępowania i szybki dostęp. Dopiero po zakończeniu sprawy komplet akt przekazuje się do archiwum zakładowego, a następnie kwalifikuje do dalszego przechowywania lub brakowania.
Taka odpowiedź bywa kusząca, ale zwykle jest błędna, gdy jedna z opcji dotyczy wyjątku (np. dokumentacji bieżącej). Na egzaminie sprawdź, czy wszystkie wymienione rodzaje dokumentów spełniają warunek z pytania, np. "po zakończeniu sprawy" lub "po kwalifikacji jako kat. A".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Do archiwum zakładowego, a następnie do archiwum państwowego, przekazuje się dokumentację spraw zakończonych po jej kwalifikacji i po upływie okresu przechowywania."

Źródła:

  • Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, art. 5, Dz.U. 2020 poz. 164
  • Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 20 października 2015 r. w sprawie klasyfikowania i kwalifikowania dokumentacji

Materiały:

  • Tekst ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (konspekt: definicje, zasady przekazywania)
  • Rozporządzenie w sprawie klasyfikowania i kwalifikowania dokumentacji (pojęcia: klasyfikacja, kwalifikacja, kategorie)
  • Podręcznik do kwalifikacji archiwalnej i prowadzenia archiwum zakładowego (materiały dydaktyczne szkoły)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego