KWALIFIKACJA HAN3 - TEST WIEDZY NR 6

PYTANIE NR 23.
Zidentyfikuj, który z poniższych elementów nie jest częścią opisu bibliograficznego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis bibliograficzny obejmuje dane identyfikujące dokument, takie jak tytuł, autor oraz data wydania. "Kolor okładki" jest cechą fizyczną/egzemplarzową i nie stanowi standardowego elementu opisu bibliograficznego wykorzystywanego do jednoznacznej identyfikacji publikacji.

Pełne wyjaśnienie:

Opis bibliograficzny to zestaw ustandaryzowanych informacji, które mają zidentyfikować dokument i umożliwić jego wyszukanie w katalogu, bibliografii lub bazie danych. W praktyce skupia się on na danych, które są względnie stałe dla danego wydania i pozwalają odróżnić je od innych publikacji.

Odpowiedź "Kolor okładki" jest poprawna, ponieważ kolor okładki jest cechą egzemplarza albo elementem zmiennym (zależnym od projektu graficznego, dodruków, wariantów okładek). Taka informacja może pojawić się w opisie handlowym lub w uwagach o egzemplarzu, ale nie jest typowym składnikiem formalnego opisu bibliograficznego.

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne jako odpowiedzi na pytanie?

  • "Tytuł dokumentu" – tytuł to podstawowy element identyfikujący publikację i jeden z najczęściej wykorzystywanych punktów dostępu w katalogach.
  • "Imię i nazwisko autora" – autor (twórca) jest kluczową informacją odpowiedzialności, ułatwia wyszukiwanie i rozróżnianie dokumentów o podobnych tytułach.
  • "Data wydania" – rok/data wydania pozwala rozróżnić różne wydania tej samej pozycji, co jest ważne przy cytowaniu i kompletowaniu właściwej wersji.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli odpowiedź dotyczy wyglądu egzemplarza (kolor, "ładna okładka", typ grafiki), to zwykle nie jest to element podstawowego opisu bibliograficznego. Szukaj danych typu: autor, tytuł, wydawca, miejsce i rok wydania, identyfikatory (np. ISBN), numer wydania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Opis bibliograficzny to ustandaryzowany zestaw danych o dokumencie (np. książce), który pozwala go jednoznacznie zidentyfikować i wyszukać w katalogu lub bibliografii. Zawiera zwykle informacje o tytule, autorze, wydaniu, wydawcy i dacie publikacji.
Najczęściej spotkasz: autora (twórcę), tytuł i ewentualny podtytuł, numer wydania, miejsce i nazwę wydawcy oraz rok wydania. Często dochodzą też dane identyfikujące, np. ISBN, oraz informacje o serii.
Kolor okładki to cecha wyglądu egzemplarza i może się zmieniać między dodrukami lub wariantami okładek. Opis bibliograficzny ma bazować na danych stabilnych i identyfikujących wydanie (autor, tytuł, data), a nie na cechach graficznych.
W praktyce bardzo często jest potrzebna, bo pomaga odróżniać kolejne wydania i poprawnie cytować dokument. Jeśli data jest nieznana, w niektórych zasadach opisu stosuje się oznaczenia zastępcze, ale co do zasady informacja o czasie publikacji jest istotna.
Opis bibliograficzny podaje metadane identyfikujące (autor, tytuł, wydawca, rok, ISBN). Opis handlowy skupia się na zachęcie do zakupu (rekomendacje, streszczenie, walory edytorskie, wygląd). Jeśli informacja brzmi "marketingowo", zwykle nie jest bibliograficzna.
Częsty błąd to mylenie cech egzemplarza z metadanymi, np. uznanie koloru okładki lub "ładnej oprawy" za element opisu. Inny błąd to pomijanie danych odpowiedzialności (autor/twórca) albo mylenie daty wydania z datą druku.
W opisie bibliograficznym "autor" to informacja o odpowiedzialności za treść. Gdy twórców jest wielu, zapis zależy od przyjętych zasad (np. wymienienie kilku pierwszych lub wszystkich). Kluczowe jest, by wskazać osoby/instytucje odpowiedzialne za dzieło.
Tak, czasem tytuł na okładce, stronie tytułowej i w stopce redakcyjnej może się różnić (np. skróty, dopiski). W pracy katalogowej porównuje się źródła informacji o tytule zgodnie z przyjętą praktyką, aby opis był spójny i wyszukiwalny.
Najbardziej pomagają: rok/data wydania, numer wydania, wydawca, miejsce wydania oraz identyfikator ISBN. Nawet jeśli tytuł i autor są takie same, te elementy pozwalają rozpoznać, czy chodzi o inne wydanie, dodruk lub edycję poprawioną.
Skup się na tym, czy informacja identyfikuje dokument, czy tylko opisuje wygląd egzemplarza. Jeśli odpowiedź dotyczy autora, tytułu, wydawcy, daty lub identyfikatorów, zwykle należy do opisu bibliograficznego. Cechy typu kolor okładki zwykle nie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 73% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Opis bibliograficzny obejmuje dane identyfikujące dokument, takie jak tytuł, autor oraz data wydania."

Źródła:

  • ISO 690:2021, Information and documentation — Guidelines for bibliographic references and citations to information resources
  • IFLA, ISBD Consolidated Edition (International Standard Bibliographic Description), Consolidated edition (wydanie skonsolidowane)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z bibliografii i katalogowania (podstawy opisu bibliograficznego)
  • Przykładowe rekordy katalogowe (porównanie pól: autor, tytuł, data, wydawca, ISBN)
  • Wprowadzenie do standardów opisu bibliograficznego (np. ISBD/ISO 690) – na poziomie ogólnych zasad

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego