Koncepcja Just in Time (JIT) w zaopatrzeniu produkcji polega na tym, aby materiały i komponenty były dostępne dokładnie wtedy, gdy są potrzebne w procesie wytwarzania, a nie "na zapas". Celem jest przede wszystkim ograniczenie kosztów utrzymania zapasów (miejsce, zamrożony kapitał, ryzyko przeterminowania/zużycia) oraz skrócenie czasu przepływu materiałów przez magazyn.
Opis: "Materiały są dostarczane do magazynu tylko wtedy, gdy są potrzebne do produkcji." najlepiej oddaje ideę JIT, ponieważ akcentuje dostawę powiązaną z bieżącym zużyciem i potrzebą produkcyjną. W praktyce oznacza to częstsze dostawy mniejszych partii, wysoką terminowość oraz dobrą koordynację między produkcją, magazynem i dostawcą.
Pozostałe scenariusze nie są typowym JIT:
- Dostawa "na początku każdego miesiąca" opisuje podejście cykliczne, zwykle niezależne od faktycznego tempa zużycia. Takie dostawy często tworzą bufor zapasu i zwiększają poziom składowania.
- Dostawa "na podstawie prognoz sprzedaży" to podejście prognozowe (push), w którym zapas buduje się na przewidywany popyt. Prognozy mogą być użyteczne w planowaniu, ale same w sobie nie są esencją JIT, bo nie gwarantują dostawy "na moment potrzeby" i mogą generować nadmiary.
- Dostawa "na podstawie zamówień od klientów" może brzmieć podobnie do idei "na zamówienie", ale nie musi oznaczać JIT w zaopatrzeniu. Zamówienie klienta uruchamia sprzedaż/produkcję, jednak JIT w magazynie produkcyjnym dotyczy bardzo precyzyjnego zasilania procesu (często według bieżącego zużycia), a nie tylko reagowania na zamówienia.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedzi pojawia się "dopiero gdy jest potrzebne", "na bieżące zużycie", "minimalny zapas", zwykle jest to trop w stronę JIT. Gdy pojawiają się "miesięczne cykle" albo "prognozy" – częściej jest to podejście budowania zapasu.
