KWALIFIKACJA ELE2 - TEST WIEDZY NR 13

PYTANIE NR 23.
Zidentyfikuj, które z poniższych urządzeń jest wykorzystywane do przechowywania energii w polu elektrycznym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kondensator magazynuje energię w polu elektrycznym między okładkami, dlatego jest właściwą odpowiedzią. Rezystor energię głównie rozprasza w postaci ciepła, dioda przewodzi w jednym kierunku (element półprzewodnikowy), a transformator przenosi energię przez sprzężenie magnetyczne, nie służąc do jej przechowywania w polu elektrycznym.

Pełne wyjaśnienie:

Kondensator jest elementem, którego podstawową cechą jest zdolność gromadzenia ładunku na dwóch przewodzących okładkach rozdzielonych dielektrykiem. W wyniku rozdziału ładunków powstaje pole elektryczne, w którym jest magazynowana energia. To właśnie ta właściwość sprawia, że odpowiedź "kondensator" jest poprawna w pytaniu o przechowywanie energii w polu elektrycznym.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do elementów o innych funkcjach:

  • Rezystor nie magazynuje energii w polu elektrycznym; jego rola to ograniczanie prądu i zamiana energii elektrycznej na ciepło (straty mocy).
  • Dioda jest elementem półprzewodnikowym realizującym przewodzenie głównie w jednym kierunku (prostowanie, zabezpieczenia). Sama w sobie nie pełni funkcji "magazynu" energii w polu elektrycznym.
  • Transformator przekazuje energię pomiędzy uzwojeniami dzięki polu magnetycznemu w rdzeniu. Może chwilowo gromadzić energię w polu magnetycznym w trakcie pracy, ale nie jest urządzeniem przeznaczonym do przechowywania energii w polu elektrycznym.

W praktyce umiejętność rozpoznania roli kondensatora przydaje się m.in. przy analizie zasilaczy i sterowników (filtracja tętnień, odsprzęganie, układy RC), które mogą występować w automatyce urządzeń gazowych. Klucz w treści pytania stanowi sformułowanie "w polu elektrycznym" — to jednoznacznie wskazuje na kondensator.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kondensator to element elektroniczny, który gromadzi ładunek na dwóch okładkach rozdzielonych dielektrykiem. Dzięki temu magazynuje energię w polu elektrycznym. W praktyce używa się go m.in. do filtracji napięcia w zasilaczach, odsprzęgania zakłóceń i realizacji opóźnień w układach RC.
Po podłączeniu napięcia na okładkach kondensatora gromadzą się ładunki o przeciwnych znakach. Powoduje to powstanie różnicy potencjałów i pola elektrycznego w dielektryku. Energia jest związana z wykonaniem pracy potrzebnej do rozdzielenia ładunków i utrzymuje się, dopóki kondensator jest naładowany.
Kondensator przechowuje energię w polu elektrycznym (ładunek na okładkach). Transformator nie jest magazynem energii; służy do przekazywania energii między uzwojeniami dzięki sprzężeniu magnetycznemu. To inne zjawiska fizyczne i inne zastosowania w układach.
Nie w sensie magazynowania jak kondensator. Rezystor przede wszystkim rozprasza energię elektryczną w postaci ciepła (straty mocy). Może powodować spadek napięcia i ograniczać prąd, ale nie jest elementem przeznaczonym do gromadzenia energii w polu elektrycznym.
Dioda jest elementem półprzewodnikowym służącym głównie do przewodzenia w jednym kierunku i prostowania. W praktyce może mieć niewielkie pojemności złączowe, ale nie traktuje się jej jako elementu do przechowywania energii w polu elektrycznym. Do tego celu stosuje się kondensatory.
W elektronice spotkasz kondensatory m.in. jako elementy cylindryczne (elektrolityczne) z oznaczeniem pojemności, albo małe elementy foliowe/ceramiczne. Na schematach mają symbol dwóch okładek. W sterownikach często są blisko zasilania, bo służą do filtracji i stabilizacji napięcia.
Kondensatory występują np. w zasilaczach modułów sterujących, w filtrach przeciwzakłóceniowych oraz w układach czasowych (opóźnienia). W praktyce pomagają wygładzić tętnienia napięcia i ograniczyć zakłócenia, co jest istotne dla stabilnej pracy czujników, zapłonu i elektroniki sterującej.
Typowy błąd to wybór transformatora "bo ma cewki", mimo że pytanie dotyczy pola elektrycznego, a nie magnetycznego. Inny błąd to wskazanie rezystora, bo jest "podstawowym elementem", bez analizy jego funkcji. Warto zawsze szukać słowa-klucza: elektryczne vs magnetyczne.
Magazynowanie w polu elektrycznym dotyczy kondensatora (ładunek i napięcie między okładkami). Magazynowanie w polu magnetycznym dotyczy cewek/indukcyjności (prąd i strumień magnetyczny). Jeśli w treści pojawia się "pole elektryczne", najczęściej chodzi o kondensator.
Może pojawić się jako element wiedzy ogólnej z elektrotechniki/automatyki, bo instalacje i urządzenia gazowe często mają sterowniki, czujniki i zasilacze. Wtedy sprawdzana jest umiejętność rozpoznania podstawowych elementów elektronicznych i ich funkcji, co ułatwia diagnostykę oraz bezpieczną eksploatację.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 74% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Kondensator magazynuje energię w polu elektrycznym między okładkami, dlatego jest właściwą odpowiedzią."

Źródła:

  • Encyclopaedia Britannica, hasło: "Capacitor" (opis magazynowania energii w polu elektrycznym), https://www.britannica.com/technology/capacitor-electronics (dostęp: 2026-02-27)
  • Khan Academy, "Capacitance" / "Capacitors" (podstawy pojemności i energii zgromadzonej w kondensatorze), https://www.khanacademy.org/science/physics/circuits-topic/circuits-resistance/a/capacitance (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (EN), "Capacitor" (sekcje dot. przechowywania energii w polu elektrycznym), https://en.wikipedia.org/wiki/Capacitor (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręcznik podstaw elektrotechniki/elektroniki (dział: kondensatory i obwody RC)
  • Kursy wideo z podstaw elektroniki: kondensator, energia w polu elektrycznym, stała czasowa RC
  • Notatki do egzaminu z podstaw automatyki i elektroniki w urządzeniach grzewczych/gazowych (filtry, zasilacze, zabezpieczenia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego