KWALIFIKACJA EKA5 - TEST WIEDZY NR 6

PYTANIE NR 1.
Zinterpretuj poniższą tabelę przedstawiającą zmiany cen i ilości sprzedanych towarów w sklepie w ciągu ostatnich 5 lat.
Rok Cena jednostkowa (zł) Ilość sprzedanych towarów (szt.)
2016 10 1000
2017 12 1200
2018 15 900
2019 18 800
2020 20 700
Co można powiedzieć o relacji między ceną a ilością sprzedanych towarów?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z tabeli wynika, że w kolejnych latach cena jednostkowa rośnie (10→20 zł), a jednocześnie liczba sprzedanych sztuk maleje (1200→700 szt.). To wskazuje na zależność odwrotną: wzrost ceny towarzyszy spadkowi ilości sprzedanych towarów, co jest zgodne z typową reakcją popytu.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu należy odczytać z tabeli dwie zmienne w kolejnych latach: cenę jednostkową oraz ilość sprzedanych towarów. Następnie trzeba porównać kierunek zmian.

Co pokazują dane?

  • Cena rośnie rok po roku: 10, 12, 15, 18, 20 zł.
  • Ilość sprzedanych sztuk po 2017 r. spada: 1200, potem 900, 800, 700 szt. (względem 2016 r. jest wzrost do 2017 r., ale ogólny trend przy rosnącej cenie jest malejący).

W ujęciu całościowym (szereg lat) widać więc, że wyższej cenie towarzyszy niższa sprzedawana ilość. To odpowiada typowej zależności znanej z ekonomii jako prawo popytu: przy pozostałych warunkach niezmienionych wzrost ceny zwykle ogranicza wielkość popytu.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "Wzrost ceny towaru prowadzi do spadku ilości sprzedanych towarów."
Bo dokładnie taki kierunek współzmienności widać w danych: gdy cena rośnie do 20 zł, ilość spada do 700 szt.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Wzrost ceny … prowadzi do wzrostu ilości …" – jest sprzeczne z odczytem z tabeli (ilość nie rośnie wraz z ceną w całym okresie).
  • "Wzrost ceny … nie wpływa …" – dane pokazują zmianę ilości w czasie, więc wpływ/relacja nie jest zerowa w tej obserwacji.
  • "Spadek ceny … prowadzi do wzrostu ilości …" – tabela nie zawiera okresu spadku ceny; nie da się tego wniosku poprzeć tym zestawieniem.

Wskazówka egzaminacyjna: przy takich zadaniach najpierw ustal kierunek zmian każdej kolumny (rośnie/maleje), a dopiero potem wybierz opis relacji zgodny z danymi, nie z intuicją.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Chodzi o to, czy wraz ze zmianą ceny zmienia się też liczba sprzedanych sztuk. Patrzysz na kierunek zmian w czasie: jeśli cena rośnie, a sprzedaż spada, to jest to zależność odwrotna (ujemna). Jeśli obie rosną lub obie spadają, zależność jest zgodna (dodatnia).
Porównaj pierwszy i ostatni rok oraz sprawdź, czy po drodze nie ma wyjątków. W tym zadaniu cena rośnie z 10 do 20 zł, a ilość spada z 1000 do 700 szt. To zwykle wystarcza do wniosku o relacji. Dopiero potem analizuj lata pośrednie.
Najprostsze wyjaśnienie to reakcja popytu: wyższa cena może zniechęcać część klientów, więc kupują mniej. W praktyce wpływają też inne czynniki (konkurencja, dochody, jakość), ale pytanie każe wnioskować wyłącznie z obserwowanej współzmienności w tabeli.
Nie w sensie ścisłym. Tabela pokazuje współwystępowanie zmian (korelację), a nie dowód przyczynowości. Na egzaminie zwykle oczekuje się jednak interpretacji relacji widocznej w danych: w tym okresie wraz ze wzrostem ceny ilość sprzedanych sztuk spada.
Typowe pomyłki to: wybór odpowiedzi "zgodnej z intuicją" bez sprawdzenia tabeli, analizowanie tylko jednego roku (np. 2016→2017) i pominięcie całego trendu, oraz wybieranie opcji "brak wpływu", mimo że liczby wyraźnie się zmieniają w czasie.
Zależność odwrotna jest wtedy, gdy jedna wartość rośnie, a druga maleje. Wystarczy sprawdzić kierunek zmian w kolejnych wierszach lub między początkiem a końcem okresu. W tym zadaniu cena rośnie, a sprzedana ilość (poza jednym rokiem) wyraźnie maleje.
Może tak być, gdy rośnie popyt z innych powodów: silna reklama, poprawa jakości, moda na produkt, brak konkurencji, wzrost dochodów klientów lub zmiana asortymentu (inny towar niż wcześniej). Wtedy sama cena nie tłumaczy sprzedaży, ale w tym pytaniu decydują dane z tabeli.
Elastyczność cenowa popytu mówi, jak silnie zmienia się ilość kupowana, gdy zmienia się cena. W zadaniu nie liczysz elastyczności, ale interpretujesz kierunek: wzrost ceny wiąże się ze spadkiem ilości. Gdyby spadek był duży, sugerowałoby to większą wrażliwość klientów na cenę.
Można policzyć przychód ze sprzedaży (cena × ilość) w każdym roku i sprawdzić, czy mimo spadku ilości przychód rośnie czy maleje. Można też wyliczyć procentowe zmiany ceny i ilości rok do roku. W tym pytaniu jednak wystarcza poprawny wniosek jakościowy.
Ćwicz szybkie odczytywanie danych (co rośnie, co maleje), zamienianie tabel na proste wnioski opisowe oraz rozpoznawanie relacji (zgodna/odwrotna/brak zależności). Dodatkowo trenuj typowe wskaźniki: dynamikę, przychód, koszt i marżę, bo często pojawiają się w zadaniach.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Z tabeli wynika, że w kolejnych latach cena jednostkowa rośnie (10→20 zł), a jednocześnie liczba sprzedanych sztuk maleje (1200→700 szt.)."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Prawo popytu" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawo_popytu (dostęp: 2026-02-26)
  • Wikipedia (pl): "Popyt" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Popyt (dostęp: 2026-02-26)
  • Narodowy Bank Polski, portal edukacyjny: "Popyt i podaż" — https://www.nbportal.pl/wiedza/ekonomia/popyt_i_podaz (dostęp: 2026-02-26)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw mikroekonomii: popyt i podaż
  • Ćwiczenia z interpretacji tabel i wykresów w analizie ekonomicznej
  • Podstawy statystyki opisowej (trend, zależność między zmiennymi)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego