KWALIFIKACJA ELE11 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 13.
Zinterpretuj poniższy schemat wykonawczy układu elektrycznego:
    +-----+    +-----+    +-----+
    |     |----|     |----|     |
    | PV  |    | CRG |    | BAT |
    |     |----|     |----|     |
    +-----+    +-----+    +-----+
Gdzie: PV - panel fotowoltaiczny, CRG - regulator ładowania, BAT - bateria.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Schemat przedstawia połączenie panelu PV z regulatorem ładowania (CRG), a następnie z baterią (BAT).
W takiej konfiguracji regulator steruje procesem ładowania i chroni akumulator przed przeładowaniem oraz niekorzystnymi warunkami pracy. Dlatego jest to układ ładowania baterii energią słoneczną.

Pełne wyjaśnienie:

Na schemacie widoczne są trzy bloki połączone szeregowo: PV (panel fotowoltaiczny), CRG (regulator ładowania) oraz BAT (bateria/akumulator). Taki zapis jest typowy dla schematu blokowego, który pokazuje funkcję i kolejność elementów, a nie szczegółowe połączenia przewodów.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "Układ ładowania baterii za pomocą energii słonecznej"?
Panel PV wytwarza energię elektryczną z promieniowania słonecznego, ale parametry jego pracy (napięcie i prąd) zależą od warunków oświetlenia i obciążenia. Akumulator wymaga natomiast kontrolowanego procesu ładowania. Właśnie po to stosuje się regulator ładowania (CRG): zarządza on ładowaniem i dopasowuje warunki do wymagań magazynu energii. Zatem sens całego układu to ładowanie akumulatora energią z PV.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Układ zasilania awaryjnego" – zasilanie awaryjne (UPS) wymaga zwykle informacji o odbiorniku, przełączaniu źródeł lub utrzymaniu zasilania w razie zaniku sieci. Na schemacie nie ma bloku odbiorów ani elementu przełączającego, jest natomiast typowy tor PV→regulator→akumulator.
  • "Układ pomiaru natężenia prądu" – układ pomiarowy musiałby zawierać element pomiarowy (np. bocznik, przekładnik, miernik) i zwykle sygnalizację/wyjście pomiarowe. Schemat pokazuje elementy energetyczne (źródło–sterowanie ładowaniem–magazyn), nie pomiar.
  • "Układ konwersji energii słonecznej na energię elektryczną" – sam panel PV realizuje konwersję, ale obecność regulatora i baterii wskazuje, że celem jest nie tylko wytworzenie energii, lecz jej zgromadzenie poprzez kontrolowane ładowanie akumulatora.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w torze PV pojawia się element opisany jako regulator ładowania i dalej akumulator, najczęściej interpretujesz to jako układ magazynowania energii (ładowanie). Jeśli pojawiłby się dodatkowo falownik i odbiorniki AC/DC, wtedy dopiero opis układu mógłby dotyczyć zasilania instalacji odbiorczej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Regulator ładowania to urządzenie pomiędzy panelem PV a akumulatorem, które steruje procesem ładowania.

Jego zadaniem jest dopasowanie parametrów (np. napięcia/prądu) do wymagań akumulatora oraz ochrona przed przeładowaniem i niekorzystnym rozładowaniem.

Najprościej: szukasz ciągu bloków PV → regulator ładowania → akumulator.

Jeśli po regulatorze występuje bateria/akumulator (a nie od razu odbiorniki), to funkcją układu jest magazynowanie energii poprzez kontrolowane ładowanie.

Bezpośrednie połączenie może prowadzić do nieprawidłowego ładowania, bo panel PV ma zmienne parametry zależne od nasłonecznienia.

Regulator ładowania stabilizuje i kontroluje ładowanie, co poprawia bezpieczeństwo akumulatora i trwałość całego układu.

Nie wprost. Zasilanie awaryjne zwykle opisuje funkcję podtrzymania odbiorów i obejmuje odbiornik oraz przełączanie źródeł.

Pokazany tor wskazuje przede wszystkim na ładowanie i magazynowanie energii. Dopiero dodanie odbiorów i sterowania może tworzyć system awaryjny.

PV to skrót od fotowoltaiki – w praktyce oznacza panel lub generator fotowoltaiczny będący źródłem energii DC.

Na schematach blokowych PV jest zwykle początkiem toru zasilania w instalacjach wykorzystujących energię słoneczną.

Częsty błąd to utożsamienie każdego układu z akumulatorem z UPS, bez sprawdzenia, czy są odbiorniki i przełączanie zasilania.

Inny błąd to skupienie się tylko na PV (konwersji), a pominięcie roli regulatora, który sugeruje proces ładowania.

W praktycznej instalacji często dochodzą: zabezpieczenia DC (bezpieczniki/wyłączniki), rozdzielnica, a także przetwornica DC/DC lub falownik, jeśli zasilasz odbiorniki AC.

Na schemacie egzaminacyjnym mogą pojawić się też odbiorniki i kontrola stanu naładowania.

Akumulator stosuje się, gdy chcesz korzystać z energii także wtedy, gdy PV nie produkuje (noc, zachmurzenie) lub gdy instalacja pracuje wyspowo.

W systemach bez magazynu (on-grid) energię oddaje się do sieci, więc schemat wygląda inaczej.

Schemat blokowy pokazuje funkcje i kolejność elementów jako "bloki" połączone liniami, bez detali zacisków i przewodów.

Schemat wykonawczy/ideowy zwykle zawiera oznaczenia przewodów, zacisków, aparatury, zabezpieczeń oraz szczegóły połączeń.

Ćwicz rozpoznawanie typowych ciągów: PV → regulator → akumulator, PV → falownik → sieć/odbiorniki, oraz miejsca zabezpieczeń.

Dobrą metodą jest opisywanie funkcji każdego bloku jednym zdaniem i sprawdzanie, czy układ służy zasilaniu, ładowaniu czy konwersji.

info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 74% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Dlatego jest to układ ładowania baterii energią słoneczną."

Źródła:

  • Wikipedia: Solar charge controller (opis funkcji regulatora ładowania) – https://en.wikipedia.org/wiki/Solar_charge_controller – dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia: Photovoltaic system (składniki systemu PV, w tym magazynowanie energii) – https://en.wikipedia.org/wiki/Photovoltaic_system – dostęp 2026-02-27
  • PVeducation.org: Charge Controllers (podstawy roli kontrolera ładowania w systemach PV) – https://www.pveducation.org/pvcdrom/charge-controllers/charge-controllers – dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do instalacji fotowoltaicznych (część: systemy off-grid, regulatory ładowania)
  • Instrukcje producentów regulatorów ładowania (opis funkcji: ładowanie, ochrona akumulatora, tryby pracy)
  • Materiały szkoleniowe dot. podstaw elektrotechniki (napięcie, prąd, kierunek przepływu energii w obwodach DC)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego