W obróbce skrawaniem w strefie kontaktu narzędzia z wiórem i obrabianym materiałem powstaje wysoka temperatura oraz bardzo duże naciski. Jeśli dodatkowo brakuje chłodzenia, ciepło nie jest skutecznie odprowadzane, a narzędzie pracuje w warunkach zbliżonych do przegrzania.
Gdy materiał płytki skrawającej jest zbyt miękki (ma zbyt małą twardość lub odporność na temperaturę pracy), to pod wpływem jednoczesnego działania temperatury i obciążeń mechanicznych może dojść do deformacji plastycznej. Jest to trwałe odkształcenie, czyli takie, które nie znika po usunięciu obciążenia. W praktyce oznacza to "rozjechanie się" geometrii ostrza: stępienie, zmianę kąta natarcia/przyłożenia, a w konsekwencji wzrost sił skrawania i pogorszenie jakości powierzchni.
To zjawisko jest szczególnie prawdopodobne, gdy:
- parametry powodują duże wydzielanie ciepła (np. duża prędkość skrawania),
- nie stosuje się chłodziwa lub jest ono nieskuteczne,
- zastosowano niewłaściwy gatunek materiału narzędziowego do danych warunków.
Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w treści pojawia się zestaw warunków "wysoka temperatura + brak chłodzenia + zbyt miękki materiał płytki", to kluczowe jest rozpoznanie mechanizmu, w którym ostrze trwale się odkształca, a nie tylko chwilowo nagrzewa czy zmienia barwę. Zapobieganie obejmuje dobór właściwego materiału płytki, korektę parametrów i zapewnienie chłodzenia/smarowania.
