KWALIFIKACJA ROL6 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 9.
Zjawisko występujące zimą na plantacjach ozimin na skutek, którego rośliny stopniowo więdną, brunatnieją, zasychają i giną, spowodowane brakiem okrywy śnieżnej, temperaturą poniżej 0°C i wiatrem wiejącym przez dłuższy czas to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wysmalanie to zimowe uszkodzenie ozimin typowe przy braku okrywy śnieżnej oraz długotrwałym oddziaływaniu mrozu i wiatru. Rośliny stopniowo więdną, brunatnieją i zasychają, ponieważ w takich warunkach dochodzi do silnego przesuszenia i uszkodzeń tkanek. Pozostałe pojęcia dotyczą innych przyczyn i sytuacji polowych.

Pełne wyjaśnienie:

"Wysmalanie" opisuje zjawisko zimowego uszkadzania ozimin, gdy rośliny są narażone na ujemne temperatury, silny lub długotrwały wiatr oraz brak ochronnej okrywy śnieżnej. Taki układ warunków sprzyja przesuszaniu i uszkodzeniom roślin, co w praktyce obserwuje się jako stopniowe więdnięcie, brunatnienie, zasychanie i wypadanie roślin z łanu.

Odpowiedź "wymakanie" odnosi się do szkód związanych głównie z nadmiarem wody i warunkami beztlenowymi, a nie do sytuacji, w której kluczowy jest mróz połączony z wiatrem i brakiem śniegu. Odpowiedź "wyprzenie" dotyczy zamierania roślin pod warstwą śniegu lub lodu w warunkach ograniczonej wymiany gazowej (inne tło przyczynowe niż wskazane w pytaniu). Z kolei "wyleganie" jest zjawiskiem mechanicznym, typowym dla okresu wegetacji (np. po opadach i wyleganiu źdźbeł), a nie charakterystycznym opisem zimowego zamierania ozimin.

W nauce do egzaminu warto ćwiczyć łączenie warunków pogodowych z nazwą zjawiska: brak śniegu + mróz + wiatr to inna sytuacja niż długotrwałe zaleganie śniegu, zalodzenie czy nadmiar wody na polu. Takie rozróżnienie pomaga szybciej wyeliminować odpowiedzi, które nie pasują do wskazanego mechanizmu szkód.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wysmalanie to zimowe uszkodzenie roślin (np. ozimin) pojawiające się zwykle przy braku okrywy śnieżnej oraz długotrwałym mrozie i wietrze. Skutkiem są objawy przesuszenia i zamierania: więdnięcie, brunatnienie i zasychanie części nadziemnych.
Okrywa śnieżna działa jak izolacja: ogranicza wahania temperatury przy gruncie i osłania rośliny przed wiatrem. Bez niej rośliny są bezpośrednio narażone na mróz i wysuszające działanie wiatru, co może prowadzić do stopniowego zamierania.
Wysmalanie wiąże się z brakiem śniegu oraz mrozem i wiatrem, a objawy przypominają "przesuszenie" roślin. Wyprzenie częściej kojarzy się z długim zaleganiem śniegu lub lodu i ograniczoną wymianą gazową. W praktyce kluczowe jest odtworzenie przebiegu pogody.
Najczęściej w okresach zimowych, gdy występują ujemne temperatury, długo wieje wiatr, a jednocześnie brak jest trwałej pokrywy śnieżnej. Ryzyko rośnie także na odsłoniętych stanowiskach, gdzie wiatr intensywniej oddziałuje na rośliny.
Typowe są: stopniowe więdnięcie, brunatnienie i zasychanie liści lub całych roślin, a w konsekwencji ubytki w łanie po zimie. Ważne jest, że opis dotyczy uszkodzeń narastających w czasie, a nie jednorazowego "połamania" roślin.
Część objawów końcowych (zamieranie roślin) może być podobna, ale mechanizm jest inny. Wymakanie łączy się zwykle z nadmiarem wody i niedotlenieniem gleby. Wysmalanie jest typowe dla mrozu, braku śniegu i długotrwałego wiatru, czyli dla przesuszania.
Wyleganie dotyczy przede wszystkim mechanicznego położenia roślin (np. zbóż) pod wpływem deszczu, wiatru i ciężaru łanu w sezonie wegetacyjnym. Nie opisuje typowego ciągu objawów: więdnięcia, brunatnienia i zasychania związanego z brakiem śniegu i mrozem.
Jeśli oziminy lub rośliny pastewne ucierpią zimą, spada obsada roślin i plon, co może ograniczyć ilość paszy (np. ziarna lub zielonki) dostępnej w gospodarstwie. Dlatego rozpoznanie przyczyny strat ułatwia planowanie dosiewów lub zmianę struktury zasiewów.
Ryzyko zwiększają stanowiska odsłonięte i przewiewne, gdzie wiatr długo i intensywnie oddziałuje na rośliny. Znaczenie ma też brak naturalnych osłon (np. zadrzewień) oraz sytuacje, w których śnieg jest wywiewany i nie tworzy ochronnej pokrywy na polu.
Ucz się przez skojarzenia: warunki pogodowe → nazwa zjawiska. Zwracaj uwagę na słowa-klucze w treści (śnieg/brak śniegu, mróz, wiatr, woda, lód). Pomaga też porównywanie pojęć parami: wysmalanie vs wyprzenie, wysmalanie vs wymakanie.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Wysmalanie to zimowe uszkodzenie ozimin typowe przy braku okrywy śnieżnej oraz długotrwałym oddziaływaniu mrozu i wiatru."

Materiały:

  • Podręczniki z agrometeorologii i uprawy roślin (dział: zimotrwałość, uszkodzenia mrozowe)
  • Materiały dydaktyczne z produkcji roślinnej/pastewnej omawiające oziminy
  • Notatki z zajęć o przyczynach ubytków roślin po zimie i ich diagnostyce polowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego