Złoża kopalin klasyfikuje się m.in. według genezy (sposobu powstania). W szkolnej klasyfikacji często wyróżnia się złoża: osadowe, magmowe, metamorficzne i hydrotermalne.
Węgiel jest kopaliną pochodzenia organicznego. Powstaje w wyniku nagromadzenia szczątków roślinnych (np. w środowiskach bagiennych i deltowych), a następnie ich przykrycia kolejnymi warstwami osadów. Pod wpływem narastającego ciśnienia, temperatury oraz czasu zachodzą procesy diagenezy i uwęglenia (przeobrażenia torfu w węgle o coraz wyższym stopniu uwęglenia). Taki mechanizm jest typowy dla procesów sedymentacyjnych, więc właściwa odpowiedź to "Osadowe".
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "Metamorficzne" – złoża metamorficzne są wynikiem przeobrażeń skał pod wpływem wysokich ciśnień i temperatur w skali regionalnej lub kontaktowej. Węgiel może lokalnie ulegać przeobrażeniom (np. wzrost stopnia uwęglenia), ale geneza złóż węgla jako pokładów wiąże się z sedymentacją, więc w typowej klasyfikacji egzaminacyjnej nie jest to odpowiedź właściwa.
- "Magmowe" – złoża magmowe powstają z krystalizacji magmy i różnicowania stopu magmowego; dotyczą głównie minerałów i rud związanych ze skałami magmowymi. To inny mechanizm niż akumulacja materii organicznej w osadach.
- "Hydrotermalne" – złoża hydrotermalne tworzą się z gorących roztworów wodnych krążących w skorupie ziemskiej i wytrącających minerały (np. niektóre rudy metali). Węgiel nie tworzy się w wyniku wytrącania z roztworów hydrotermalnych.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się węgiel, torf, ropa lub gaz ziemny, najczęściej należy myśleć o genezie osadowej (organogenicznej) i procesach sedymentacji.
