KWALIFIKACJA EKA2 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 11.
Zmiany w jednolitym rzeczowym wykazie akt, polegające na przekształceniu lub dodaniu nowych klas, zatwierdza
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zatwierdzenie zmian w JRWA polegających na przekształceniu lub dodaniu klas jest kompetencją organu nadzoru archiwalnego, a nie osób wykonujących czynności kancelaryjne w jednostce.
Dlatego poprawna jest odpowiedź: dyrektor właściwego archiwum państwowego, a nie dyrektor jednostki czy kierownik archiwum zakładowego.

Pełne wyjaśnienie:

Jednolity rzeczowy wykaz akt (JRWA) jest narzędziem porządkującym dokumentację według spraw (klas rzeczowych) i wspierającym jej prawidłowe prowadzenie, gromadzenie oraz późniejsze przechowywanie. Zmiany w JRWA polegające na przekształceniu istniejących klas albo dodaniu nowych klas mają wpływ na sposób klasyfikowania dokumentów, a w konsekwencji na jednolitość postępowania z dokumentacją w jednostce.

Z tego powodu zatwierdzanie takich zmian jest przypisane do poziomu nadzoru archiwalnego realizowanego przez archiwum państwowe. Odpowiedź "dyrektor właściwego archiwum państwowego" wskazuje organ zewnętrzny, który pełni rolę nadzorczą i zapewnia zgodność rozwiązań klasyfikacyjnych z wymaganiami obowiązującymi w danym obszarze.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, bo wskazują role typowo wewnętrzne lub wykonawcze:

  • "dyrektor jednostki organizacyjnej" – w praktyce może inicjować zmiany, organizować pracę i zatwierdzać rozwiązania wewnętrzne, ale nie jest tożsamy z organem nadzoru archiwalnego właściwym dla zatwierdzania zmian klas JRWA.
  • "kierownik archiwum zakładowego" – odpowiada za prowadzenie archiwum zakładowego i porządkowanie dokumentacji, może przygotować projekt zmian lub opinię, jednak samo zatwierdzenie zmian klas nie wynika z roli operacyjnej archiwum zakładowego.
  • "pracownik kancelarii tajnej" – wykonuje zadania związane z obsługą dokumentów o szczególnym trybie, ale nie pełni funkcji decyzyjnej w zakresie klasyfikacji całej dokumentacji jednostki.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się słowo "zatwierdza" w kontekście narzędzi kancelaryjnych (JRWA, instrukcje, zasady postępowania z dokumentacją), warto sprawdzić, czy chodzi o decyzję wewnętrzną jednostki, czy o decyzję wymagającą akceptacji w ramach nadzoru archiwalnego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
JRWA to uporządkowany wykaz haseł (klas) służący do klasyfikowania spraw i dokumentów w jednostce. Ułatwia nadawanie symboli klasyfikacyjnych, porządkowanie akt oraz spójne prowadzenie dokumentacji w różnych komórkach organizacyjnych.
Ponieważ dodanie lub przekształcenie klas wpływa na sposób klasyfikowania całej dokumentacji i na jednolitość postępowania z aktami. Zewnętrzne zatwierdzenie w ramach nadzoru archiwalnego ogranicza ryzyko wprowadzania niespójnych rozwiązań w jednostce.
Przekształcenie klasy to m.in. zmiana jej zakresu rzeczowego, podział na bardziej szczegółowe klasy, łączenie klas albo modyfikacja opisu, która realnie zmienia zasady kwalifikowania spraw do danej klasy. To więcej niż drobna korekta redakcyjna.
Nowe klasy tworzy się zwykle wtedy, gdy jednostka zaczyna realizować nowe zadania, pojawiają się nowe procesy lub usługi, albo gdy dotychczasowe hasła nie pokrywają w sposób jednoznaczny nowych typów spraw. Celem jest uniknięcie "wciskania" spraw do przypadkowych klas.
Dyrektor jednostki może zainicjować zmianę, zatwierdzić projekt wewnętrznie i zlecić jego przygotowanie, ale w przypadku zmian polegających na dodaniu lub przekształceniu klas kluczowe jest zatwierdzenie przez właściwy organ nadzoru archiwalnego. To inny poziom decyzji.
Kierownik archiwum zakładowego najczęściej analizuje narastającą dokumentację, wskazuje problemy klasyfikacji, przygotowuje propozycje nowych haseł i uzasadnienie zmian. Jego rola jest merytoryczna i organizacyjna, ale nie polega na ostatecznym zatwierdzaniu zmian klas.
Chodzi o archiwum państwowe właściwe miejscowo lub rzeczowo dla danej jednostki (zależnie od zasad właściwości). W pytaniach testowych termin ten zwykle wskazuje organ sprawujący nadzór archiwalny nad jednostką i jej dokumentacją.
Nie. Pracownik kancelarii tajnej wykonuje czynności związane z obsługą dokumentów o szczególnych wymaganiach, ale nie pełni funkcji zatwierdzającej narzędzia klasyfikacji całej dokumentacji jednostki. To rola wykonawcza, a nie nadzorcza lub kierownicza.
Częsty błąd to utożsamianie "opracowania" z "zatwierdzeniem": zdający wybierają osobę, która przygotowuje dokument (np. archiwum zakładowe), zamiast organu, który ma kompetencję do jego zatwierdzenia. Myli się też poziom decyzji wewnętrznych z nadzorem archiwalnym.
Warto zrobić tabelę ról: kto przygotowuje projekt, kto opiniuje, a kto zatwierdza. Następnie przećwiczyć scenariusze: wprowadzenie nowej klasy, zmiana opisu klasy, reorganizacja komórek. Pomaga też nauka słów-kluczy: "zatwierdza", "uzgadnia", "wprowadza".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu zarządzania dokumentacją i archiwistyki zakładowej (rozdziały o JRWA i kwalifikacji archiwalnej)
  • Materiały szkoleniowe dotyczące klasyfikacji i kwalifikacji dokumentacji w jednostkach organizacyjnych
  • Wewnętrzna dokumentacja jednostki: instrukcja kancelaryjna oraz instrukcja archiwalna (jeżeli obowiązuje)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego