KWALIFIKACJA SPL1 + SPL4 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 3.
Zmienne koszty utrzymania zapasu to koszty
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zmienne koszty utrzymania zapasu rosną wraz z poziomem lub wartością zapasu. Typowym przykładem jest koszt utraconych korzyści finansowych, czyli koszt kapitału "zamrożonego" w towarze. Amortyzacja, dzierżawa i stałe wynagrodzenia zwykle nie zależą od wielkości zapasu, więc są kosztami stałymi.

Pełne wyjaśnienie:

Koszty utrzymania zapasu (holding/carrying costs) dzieli się na stałe i zmienne w zależności od tego, czy zmieniają się wraz z poziomem zapasu.

"Utracone korzyści finansowe" (koszt alternatywny kapitału) są kosztem zmiennym, ponieważ im większa jest wartość zapasu, tym większa kwota pieniędzy pozostaje zamrożona w towarach. Ten kapitał mógłby pracować w inny sposób (np. spłata zobowiązań, inwestycje), więc wzrost zapasu zwiększa koszt utrzymania.

Pozostałe propozycje to typowe koszty stałe w ujęciu magazynowym:

  • "Amortyzacji wyposażenia magazynowego" – amortyzacja wynika głównie z posiadania środka trwałego i upływu czasu (oraz przyjętej metody amortyzacji), a nie bezpośrednio z tego, ile zapasu znajduje się w magazynie.
  • "Dzierżawy budowli magazynowych" – czynsz/dzierżawa jest z reguły płatna niezależnie od aktualnego zapełnienia i poziomu zapasu, więc nie jest proporcjonalna do zapasu.
  • "Osobowe pracowników magazynowych" – przy stałych etatach wynagrodzenia nie zmieniają się proporcjonalnie do zapasu. Mogą stać się zmienne tylko w specyficznych sytuacjach (np. praca dorywcza, akord, silna sezonowość), ale nie jest to podstawowa definicja zmiennego kosztu utrzymania zapasu.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać zasadę: zmienne koszty utrzymania zapasu to takie, które "idą za wartością/ilością towaru". Najczęściej wskazuje to na koszt kapitału oraz koszty zależne od wartości zapasu (np. ubezpieczenie naliczane od wartości, ryzyko przestarzenia/utraty wartości).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszty utrzymania zapasu to wszystkie koszty ponoszone dlatego, że towar jest przechowywany, a nie od razu zużyty lub sprzedany. Obejmują m.in. koszt kapitału zamrożonego w zapasie, koszty magazynowania, ubezpieczenia zależne od wartości oraz ryzyko utraty wartości (starzenie, uszkodzenia).
Sprawdź, czy koszt rośnie wraz z poziomem/wartością zapasu. Jeśli tak (np. kapitał zamrożony w towarze), to jest zmienny. Jeśli koszt wynika głównie z samego posiadania infrastruktury lub etatów (np. czynsz, amortyzacja, stałe płace), to zwykle jest stały w tym ujęciu.
Bo pieniądze wydane na zapas nie mogą być użyte do innych celów, które mogłyby przynieść zysk lub zmniejszyć koszty finansowe. Im większy zapas, tym więcej kapitału jest "zamrożone", więc rośnie koszt alternatywny (opportunity cost), traktowany jako zmienny koszt utrzymania zapasu.
Nie zawsze, ale w typowej klasyfikacji są stałe, gdy wynikają ze stałych etatów (płace wypłacane niezależnie od poziomu zapasu). Koszty osobowe mogą stać się zmienne, gdy zatrudnienie lub wynagrodzenie realnie zależy od wielkości pracy wynikającej z zapasu (np. pracownicy tymczasowi w sezonie).
Amortyzacja jest zwykle kosztem stałym związanym z posiadaniem i zużyciem środka trwałego w czasie. Nie rośnie automatycznie dlatego, że w magazynie jest więcej zapasu. Dlatego w pytaniach o zmienne koszty utrzymania zapasu amortyzacja najczęściej jest odpowiedzią błędną.
Z reguły nie. Czynsz/dzierżawa jest zwykle ustalany w umowie i płacony niezależnie od tego, czy magazyn jest wypełniony w 30% czy w 90%. W takim ujęciu jest to koszt stały magazynu. Zmienny byłby dopiero wtedy, gdy opłata zależy bezpośrednio od zajętej powierzchni lub wolumenu.
Najważniejszy jest koszt kapitału (utracone korzyści). Często wskazuje się też koszty zależne od wartości/ilości zapasu, np. ubezpieczenie liczone od wartości, ryzyko starzenia i utraty wartości, a także ubytki naturalne. Klucz to zależność: więcej zapasu = wyższy koszt.
Im wyższy koszt kapitału, tym mniej opłaca się utrzymywać duże zapasy, bo rośnie koszt ich "trzymania". W praktyce może to skłaniać do częstszych dostaw mniejszymi partiami. W teorii zarządzania zapasami ten koszt jest jednym z głównych składników kosztu utrzymania zapasu.
Najczęstszy błąd to uznawanie każdego kosztu związanego z magazynem za "zmienny". Uczniowie wybierają czynsz, amortyzację lub płace, bo są widoczne na fakturach. Tymczasem pytanie dotyczy kosztów zależnych od poziomu zapasu, a tu kluczowy jest koszt kapitału i koszty zależne od wartości towaru.
Zastosuj szybki filtr: zapytaj siebie "czy ten koszt byłby taki sam, gdybym miał o połowę mniej zapasu?". Jeśli odpowiedź brzmi "tak" (np. czynsz, amortyzacja, stałe etaty), to raczej koszt stały. Jeśli "nie" (np. kapitał zamrożony w towarze), to koszt zmienny utrzymania zapasu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Zmienne koszty utrzymania zapasu rosną wraz z poziomem lub wartością zapasu."

Źródła:

  • Chopra, S., Meindl, P., "Supply Chain Management: Strategy, Planning, and Operation", rozdziały dot. zarządzania zapasami i kosztów zapasu (inventory holding cost)
  • Silver, E. A., Pyke, D. F., Peterson, R., "Inventory Management and Production Planning and Scheduling", część dot. składowych kosztu utrzymania zapasu (carrying/holding cost, opportunity cost of capital)
  • Nahmias, S., "Production and Operations Analysis", rozdziały o modelach zapasów (w tym EOQ) i interpretacji kosztu utrzymania zapasu

Materiały:

  • Podręczniki do zarządzania zapasami i logistyki (rozdziały o kosztach zapasu i modelach typu EOQ)
  • Notatki/ściąga: tabela "koszty stałe vs zmienne" dla magazynu i zapasu
  • Zadania ćwiczeniowe z doboru wielkości zamówienia z wykorzystaniem kosztu utrzymania zapasu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego