KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2017 (test 2)

PYTANIE NR 38.
Źródłem chemicznego zanieczyszczenia gleb nie jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pestycydy oraz nawozy mineralne/sztuczne są typowymi źródłami chemicznego zanieczyszczenia gleby, bo mogą wprowadzać do niej substancje toksyczne lub nadmiar związków biogennych. Wskazana odpowiedź dotyczy praktyki nawożenia gnojowicą, która w tym ujęciu nie jest traktowana jako źródło chemicznego zanieczyszczenia.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie wymaga wskazania opcji, która nie stanowi źródła chemicznego zanieczyszczenia gleby. W praktyce ochrony środowiska za typowe źródła chemicznych zanieczyszczeń w rolnictwie uznaje się m.in. stosowanie środków ochrony roślin oraz nawozów mineralnych, ponieważ mogą one wprowadzać do gleby związki chemiczne (pozostałości substancji czynnych, produkty degradacji, a także nadmiar składników pokarmowych).

Poprawna odpowiedź: nawożenie gleb gnojowicą. W tym ujęciu jest to zabieg nawożenia nawozem naturalnym, a nie klasyczne źródło chemicznego zanieczyszczenia rozumianego jako wprowadzanie do środowiska obcych substancji chemicznych, typowych dla agrochemii (np. pestycydów) lub przemysłu.

  • Stosowanie pestycydów – to częste źródło chemicznego obciążenia gleby, bo substancje czynne mogą pozostawać w środowisku i oddziaływać na organizmy glebowe.
  • Stosowanie nawozów sztucznych – wiąże się z wprowadzaniem związków chemicznych w postaci skoncentrowanej; ich nadmiar może prowadzić do zaburzeń chemizmu gleby.
  • Użyźnianie gleby nawozami mineralnymi – jest równoważne stosowaniu nawozów mineralnych i również stanowi źródło presji chemicznej na glebę.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach z negacją zawsze przeczytaj zdanie jeszcze raz i upewnij się, że szukasz wyjątku, a nie przykładu. Pomaga podkreślenie słowa "nie" i porównanie, które odpowiedzi są typowymi źródłami chemikaliów w rolnictwie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Chemiczne zanieczyszczenie gleby to obecność w niej substancji w stężeniach zaburzających jej funkcje (np. toksyczność dla organizmów, spadek żyzności). Źródłami mogą być m.in. środki ochrony roślin, nawozy mineralne, emisje przemysłowe lub niewłaściwe składowanie chemikaliów.
Najczęściej wskazuje się: pestycydy (pozostałości substancji czynnych), nawozy mineralne (nadmiar biogenów, zmiana odczynu) oraz nieprawidłową gospodarkę odpadami i ściekami. W ocenie presji liczy się dawka, częstotliwość i sposób stosowania.
Pestycydy wprowadzają do gleby związki chemiczne zaprojektowane do oddziaływania biologicznego. Część może ulegać rozkładowi, ale część pozostaje w środowisku jako pozostałości lub produkty degradacji, wpływając na mikroorganizmy i faunę glebową oraz na jakość plonów.
Tak. Nawozy mineralne są przydatne produkcyjnie, ale ich nadmierne lub niewłaściwe stosowanie może prowadzić do zaburzeń chemizmu gleby (np. zmiany odczynu, zasolenia) oraz do nadmiaru związków biogennych, co jest formą presji środowiskowej i może skutkować dalszymi skutkami w wodach.
W testach zwracaj uwagę na słowa kluczowe: "zanieczyszczenie chemiczne" często wiąże się z wprowadzaniem substancji toksycznych lub niepożądanych. "Nawożenie" to celowy zabieg agrotechniczny, ale w zależności od ujęcia może być traktowany jako presja. Decyduje definicja przyjęta w pytaniu.
To operator negacji: masz wskazać odpowiedź, która stanowi wyjątek. Typowy błąd to wybór opcji "najbardziej pasującej" do tematu (np. pestycydy), zamiast wyłapania, która z propozycji nie spełnia warunku. Pomaga szybkie odwrócenie logiki: "Które trzy są źródłem?"
Najczęstsze pomyłki to: przeoczenie negacji ("nie jest"), kierowanie się emocjonalnym skojarzeniem ("to szkodzi, więc to na pewno zanieczyszcza"), oraz mylenie pojęć "naturalny" i "nieszkodliwy". Warto czytać odpowiedzi do końca i porównywać je parami.
Bo występują tu podobne określenia: "nawozy sztuczne" i "nawozy mineralne" bywają używane zamiennie. Uczeń może uznać, że jedna odpowiedź jest "inna", choć w praktyce dotyczą zbliżonego źródła presji chemicznej. W takich zadaniach kluczowe jest rozpoznanie grupy: agrochemikalia.
Ryzyko ocenia się m.in. podczas monitoringu środowiska, rekultywacji terenów, kontroli oddziaływania gospodarstw rolnych i zakładów przemysłowych, a także przy planowaniu inwestycji. Analizuje się historię użytkowania terenu, możliwe źródła emisji i wyniki badań chemicznych próbek gleby.
Ułóż listę źródeł w podziale na sektory: rolnictwo (pestycydy, nawozy), przemysł (emisje, odpady), komunalne (ścieki, składowiska), transport (metale, ropopochodne). Do każdego dopisz przykładowe związki. Trenuj zadania z negacją ("NIE").
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pestycydy oraz nawozy mineralne/sztuczne są typowymi źródłami chemicznego zanieczyszczenia gleby, bo mogą wprowadzać do niej substancje toksyczne lub nadmiar związków biogennych.

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z gleboznawstwa i chemii środowiska (rozdziały o zanieczyszczeniach gleb)
  • Materiały dydaktyczne o zanieczyszczeniach obszarowych z rolnictwa (azot, fosfor, pestycydy)
  • Notatki własne: tabela "źródło → typ zanieczyszczeń → przykłady substancji" dla gleb

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego