KWALIFIKACJA HGT12 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 14.
0 ile kcal wzrośnie wartość energetyczna naparu z herbaty posłodzonego 2 łyżeczkami cukru, jeśli masa 1 łyżeczki cukru wynosi 5 g?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
2 łyżeczki cukru po 5 g każda to razem 10 g. Cukier to węglowodany, a standardowo przyjmuje się 4 kcal na 1 g węglowodanów. Zatem wzrost wartości energetycznej wynosi 10 g × 4 kcal/g = 40 kcal, co odpowiada odpowiedzi "O 40 kcal".

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba obliczyć, o ile wzrośnie wartość energetyczna (kcal) naparu z herbaty po dodaniu cukru. Kluczowe są dwie informacje liczbowe: liczba łyżeczek oraz masa jednej łyżeczki.

Krok 1: obliczenie masy dodanego cukru
Dodano 2 łyżeczki, a 1 łyżeczka ma 5 g. Masa cukru wynosi więc: 2 × 5 g = 10 g.

Krok 2: przeliczenie masy na energię
Cukier (sacharoza) jest w praktyce źródłem węglowodanów. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle stosuje się standardowy przelicznik energii dla węglowodanów: 4 kcal na 1 g. Energia z 10 g cukru wynosi: 10 g × 4 kcal/g = 40 kcal.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "O 20 kcal" odpowiadałoby sytuacji, gdyby błędnie przyjąć tylko 5 g cukru (jakby była 1 łyżeczka) albo zastosować zaniżony przelicznik. To typowy błąd nieuwagi.
  • "O 50 kcal" wynikałoby z przyjęcia przelicznika 5 kcal/g, który nie jest standardem dla węglowodanów. To błąd pamięciowy związany z myleniem wartości.
  • "O 90 kcal" jest zdecydowanie za wysokie dla 10 g cukru; taka wartość sugeruje pomylenie porcji (np. 20–25 g) albo zastosowanie niewłaściwego, zawyżonego przelicznika.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw policz masę dodatku (ile gramów), a dopiero potem przelicz na kcal. Uważaj na liczbę łyżeczek oraz na to, że pytanie dotyczy wzrostu wartości energetycznej, czyli energii wniesionej przez dodany cukier.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pomnóż liczbę łyżeczek przez masę jednej łyżeczki. Jeśli 1 łyżeczka ma 5 g, to 2 łyżeczki mają 2 × 5 g = 10 g. Ten krok jest kluczowy, bo energia liczona jest od masy dodatku.
kcal to kilokaloria, jednostka energii używana do opisu wartości energetycznej żywności i napojów. W takich zadaniach liczysz, ile energii wnosi dodany składnik (tu: cukier), a nie ile ma sama herbata.
Cukier traktuje się jako węglowodan, a w wielu zadaniach szkolnych i egzaminacyjnych stosuje się standardowy przelicznik energii dla węglowodanów: 4 kcal/g. Dzięki temu można szybko oszacować wpływ dodatku na kaloryczność napoju.
W praktyce napar herbaciany bez dodatków ma bardzo niską wartość energetyczną, często przyjmowaną jako pomijalną w zadaniach rachunkowych. W tym typie pytania liczy się głównie energia z dodatku cukru, który podnosi kaloryczność.
Najczęstsze błędy to: policzenie tylko 1 łyżeczki zamiast 2, pomylenie gramów z kcal, użycie złego przelicznika kcal/g oraz "zgadywanie" odpowiedzi bez rachunku. Pomaga zapis: masa → przelicznik → wynik w kcal.
Nie zawsze, bo masa zależy od rodzaju cukru i sposobu nabierania. Jednak w zadaniu podano wyraźnie, że 1 łyżeczka ma 5 g, więc należy użyć tej wartości. Na egzaminie zawsze trzymaj się danych z treści, nawet jeśli w realu bywa inaczej.
Wzrost to energia wniesiona przez dodatek. Najpierw liczysz masę dodanego cukru w gramach, a potem mnożysz przez przelicznik kcal/g dla węglowodanów. Otrzymana liczba kcal to właśnie przyrost wartości energetycznej napoju.
90 kcal sugerowałoby znacznie większą ilość cukru niż 10 g albo użycie zawyżonego przelicznika. Przy 2 łyżeczkach po 5 g masz tylko 10 g dodatku, więc wynik powinien być w okolicach kilkudziesięciu kcal, nie blisko stu.
Liczenie lub szacowanie kaloryczności jest przydatne przy planowaniu jadłospisów, żywieniu zbiorowym, ofertach "fit" i informowaniu klientów o wartości energetycznej. Napoje dosładzane mogą znacząco podnosić dzienną podaż energii.
Możesz zrobić kontrolę rozsądku: 1 łyżeczka to 5 g, czyli 2 łyżeczki to 10 g. Jeśli 1 g cukru daje kilka kcal, to 10 g powinno dać kilkadziesiąt kcal. Gdy wychodzi 5 kcal lub 200 kcal, warto sprawdzić rachunek.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że 2 łyżeczki cukru po 5 g każda to razem 10 g.

Materiały:

  • Tabele wartości odżywczej produktów (w tym cukru i węglowodanów)
  • Podstawy dietetyki: przeliczniki energii (kcal/g) dla makroskładników
  • Zbiór zadań rachunkowych z dietetyki i planowania żywienia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego