KWALIFIKACJA SPO1 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 5.
23-letnia podopieczna z powodu ciężkiego wypadku w dzieciństwie straciła słuch. Jest to niepełnosprawność
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Utrata słuchu po wypadku w dzieciństwie oznacza, że niepełnosprawność powstała po urodzeniu, czyli jest nabyta.
Dotyczy narządu zmysłu (słuchu), więc ma charakter sensoryczny.
"Sprzężona" wymaga współwystępowania co najmniej dwóch niepełnosprawności, czego tu nie opisano.

Pełne wyjaśnienie:

Opis wskazuje, że podopieczna "z powodu ciężkiego wypadku w dzieciństwie straciła słuch". Kluczowe są tu dwa niezależne kryteria klasyfikacji:

  • Moment powstania: "wrodzona" oznacza obecną od urodzenia, natomiast "nabyta" pojawia się w wyniku zdarzenia lub choroby po urodzeniu. Skoro przyczyną był wypadek w dzieciństwie, właściwa jest kategoria nabyta.
  • Rodzaj ograniczenia: "sensoryczna" dotyczy narządów zmysłów (np. wzroku lub słuchu). Utrata słuchu jest klasycznym przykładem ograniczenia sensorycznego.

Dlatego odpowiedź "nabyta, sensoryczna." najlepiej opisuje sytuację z zadania.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne z następujących powodów:

  • "nabyta, sprzężona." – pierwszy człon pasuje do wypadku, ale "sprzężona" oznacza współwystępowanie co najmniej dwóch rodzajów niepełnosprawności (np. jednocześnie wzrokowej i intelektualnej). W opisie jest tylko utrata słuchu, bez drugiej niesprawności.
  • "wrodzona, sprzężona." – błędne są oba człony: wypadek po urodzeniu nie wskazuje na wrodzoność, a dodatkowo brak informacji o współwystępowaniu innych ograniczeń.
  • "wrodzona, sensoryczna." – "sensoryczna" mogłaby pasować do ubytku słuchu, ale "wrodzona" nie pasuje do przyczyny (wypadek w dzieciństwie).

W praktyce właściwe rozpoznanie rodzaju niepełnosprawności pomaga dobrać metody wsparcia: dostosować komunikację (np. mowa ciała, pismo, tłumacz PJM, urządzenia wspomagające słyszenie), ograniczać bariery akustyczne oraz planować bezpieczne i czytelne przekazywanie informacji w domu, szkole i pracy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niepełnosprawność nabyta to taka, która powstała po urodzeniu, np. w wyniku wypadku, urazu lub choroby. W zadaniu wskazuje na to informacja o wypadku w dzieciństwie, po którym doszło do utraty słuchu.
Niepełnosprawność sensoryczna dotyczy zaburzeń narządów zmysłów, najczęściej wzroku lub słuchu. Jej skutkiem są bariery w odbiorze informacji z otoczenia, np. trudności w komunikacji werbalnej przy utracie słuchu.
"Wrodzona" oznacza obecną od urodzenia. Jeśli przyczyna pojawiła się później (np. uraz w dzieciństwie), to moment powstania jest po urodzeniu, więc klasyfikujemy ją jako "nabytą", nawet jeśli zdarzenie było bardzo dawno.
Niepełnosprawność sprzężona oznacza współwystępowanie co najmniej dwóch różnych niepełnosprawności, które łącznie wpływają na funkcjonowanie (np. jednocześnie słuch i wzrok). Sama utrata słuchu bez innych ograniczeń nie spełnia tego warunku.
"Sensoryczna" mówi o rodzaju funkcji (zmysły: słuch, wzrok). "Sprzężona" mówi o liczbie i współwystępowaniu problemów (minimum dwa różne obszary). Jeśli opis wymienia tylko jeden deficyt, zwykle nie jest to sprzężenie.
Najczęstsze bariery dotyczą komunikacji i bezpieczeństwa: trudność w rozmowie w hałasie, problem z odbiorem komunikatów głosowych, dzwonków i alarmów oraz ryzyko izolacji społecznej. Wsparcie obejmuje m.in. czytelne komunikaty i dostosowanie otoczenia.
W kontekście podziału wrodzona/nabyta – tak, bo wskazuje na przyczynę po urodzeniu. Trzeba jednak uważać na opisy, w których problem istniał wcześniej (od urodzenia), a wypadek tylko go pogłębił; wtedy decyduje informacja podana w treści.
Wsparcie obejmuje m.in. upewnianie się, że komunikat został zrozumiany, stosowanie pisma/gestów, ograniczanie hałasu tła, ustawienie się twarzą do rozmówcy (czytanie z ust) oraz pomoc w organizacji wizyt u specjalistów i doborze pomocy technicznych.
Typowe pomyłki to automatyczne łączenie "dzieciństwo" z "wrodzona", mylenie pojęć "sensoryczna" i "sprzężona" oraz wybór odpowiedzi "bardziej dramatycznej". Warto zawsze oddzielić: moment powstania od rodzaju ograniczenia.
Najpierw znajdź w treści informację o czasie i przyczynie (od urodzenia vs po urazie/chorobie). Potem dopasuj typ funkcjonalny (np. słuch/wzrok = sensoryczna). Na końcu sprawdź, czy opis zawiera drugi deficyt – tylko wtedy rozważ "sprzężoną".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • WHO – International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF), 2001 (PDF): https://iris.who.int/handle/10665/42407 - accessed 2026-03-04
  • WHO – Deafness and hearing loss (information page): https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/deafness-and-hearing-loss - accessed 2026-03-04
  • SJP PWN – hasła "wrodzony" oraz "nabyty" (definicje słownikowe): https://sjp.pwn.pl/ - accessed 2026-03-04

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu pedagogiki specjalnej dotyczące klasyfikacji niepełnosprawności
  • Podstawy audiologii i komunikacji z osobą z uszkodzeniem słuchu (skrypty/poradniki)
  • WHO: materiały o funkcjonowaniu i niepełnosprawności (ICF) oraz informacje o ubytku słuchu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego