KWALIFIKACJA SPO5 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 38.
52-letnia otyła podopieczna po przebytym udarze mózgu porusza się przy pomocy balkonika z powodu niedowładu prawej strony ciała. Większość czasu spędza w domu, oglądając telewizję. W celu zwiększenia sprawności fizycznej podopiecznej podstawową formą działania powinna być
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rehabilitacja ruchowa jest podstawową formą usprawniania po udarze z niedowładem, bo bezpośrednio poprawia chód, siłę i równowagę oraz przeciwdziała skutkom małej aktywności. Pozostałe propozycje nie są ukierunkowane na poprawę sprawności fizycznej albo mogą być nieadekwatne i niebezpieczne.

Pełne wyjaśnienie:

W opisanej sytuacji kluczowy jest cel: zwiększenie sprawności fizycznej osoby po udarze mózgu, która ma niedowład prawej strony i porusza się z balkonikiem oraz prowadzi siedzący tryb życia. Najbardziej podstawową i adekwatną formą działania jest rehabilitacja ruchowa, ponieważ bezpośrednio oddziałuje na ograniczenia wynikające z udaru: osłabienie siły mięśniowej, zaburzenia koordynacji, równowagi i wzorca chodu.

Rehabilitacja ruchowa obejmuje m.in. ćwiczenia wzmacniające, trening lokomocji, naukę bezpiecznego wstawania i siadania, ćwiczenia równowagi oraz stopniowanie obciążenia. U osoby otyłej i mało aktywnej ma to dodatkowe znaczenie: pomaga ograniczać dalszy spadek wydolności i ryzyko powikłań unieruchomienia (np. osłabienie mięśni, gorsza tolerancja wysiłku, zwiększone ryzyko upadków). W praktyce opiekun może wspierać regularność zaleconych ćwiczeń, motywować, dbać o bezpieczeństwo otoczenia i obserwować reakcję na wysiłek, ale plan usprawniania powinien być dopasowany do stanu podopiecznej.

Odpowiedź "praca chałupnicza" może mieć znaczenie jako forma zajęciowa lub aktywizacja społeczna, ale nie jest podstawowym działaniem ukierunkowanym na poprawę sprawności fizycznej po udarze. Może też utrwalać siedzący tryb funkcjonowania.

"Turystyka górska" jest w tym kontekście nieadekwatna: przy niedowładzie, chodzeniu z balkonikiem i otyłości stanowiłaby zwykle zbyt duże obciążenie oraz zwiększałaby ryzyko urazu lub upadku. Aktywność powinna być stopniowana i bezpieczna, a nie skrajnie wymagająca.

"Biblioterapia" wspiera sferę emocjonalną i poznawczą (np. motywację, nastrój), ale nie jest formą ukierunkowaną na poprawę sprawności fizycznej. Może być wartościowym uzupełnieniem opieki, jednak nie zastępuje usprawniania ruchowego po udarze.

Na egzaminie warto kierować się zasadą: jeśli problem dotyczy mobilności i niedowładu, odpowiedź powinna dotyczyć rehabilitacji/usprawniania ruchowego i bezpieczeństwa funkcjonalnego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rehabilitacja ruchowa po udarze to usprawnianie ukierunkowane na odzyskanie możliwie najlepszej sprawności: chodu, równowagi, siły, koordynacji i samodzielności. Obejmuje ćwiczenia, trening czynności dnia codziennego oraz naukę bezpiecznego poruszania się.
Bo niedowład to problem przede wszystkim ruchowy: osłabienie mięśni i gorsza kontrola ciała. Ćwiczenia dobrane do możliwości poprawiają funkcję kończyn, zmniejszają ryzyko upadków i przeciwdziałają skutkom bezczynności, co bezpośrednio zwiększa sprawność.
Zwykle bezpieczne są ćwiczenia w asekuracji: wstawanie-siadanie, przenoszenie ciężaru ciała, ćwiczenia równowagi przy podporze, krótkie treningi chodu po płaskim oraz ćwiczenia wzmacniające kończyny. Zakres zawsze powinien być dopasowany przez specjalistę.
Nie. Biblioterapia może wspierać nastrój, motywację i funkcje poznawcze, ale nie usprawnia bezpośrednio chodu ani siły mięśniowej. W opiece może być dobrym dodatkiem, lecz w celu poprawy sprawności fizycznej potrzebna jest rehabilitacja ruchowa.
Bo jest to aktywność o wysokich wymaganiach: nierówne podłoże, duże obciążenie i większe ryzyko potknięcia. Przy niedowładzie i chodzeniu z balkonikiem priorytetem jest stopniowana, bezpieczna aktywność i trening funkcjonalny, a nie trudny marsz w terenie.
Opiekun może pilnować regularności zaleconych ćwiczeń, zapewniać asekurację i bezpieczne otoczenie (usunąć przeszkody, dobre obuwie), obserwować zmęczenie i zgłaszać niepokojące objawy. Ważne jest też motywowanie i wzmacnianie samodzielności.
Częste błędy to: zbyt trudne zadania na start, pomijanie asekuracji, brak stopniowania wysiłku, zbyt rzadkie ćwiczenia oraz skupienie na zajęciach "na siedząco" bez elementów usprawniania. Błędem bywa też niedostosowanie planu do niedowładu i wydolności.
Ćwiczenia należy przerwać m.in. przy silnych zawrotach głowy, bólu w klatce piersiowej, duszności, nagłym osłabieniu, omdleniu, bardzo dużym bólu lub gdy pojawiają się objawy sugerujące pogorszenie neurologiczne. W takiej sytuacji trzeba powiadomić personel medyczny.
Rehabilitacja ruchowa dotyczy usprawniania funkcji ruchowych (chód, równowaga, siła, zakres ruchu). Terapia zajęciowa częściej skupia się na aktywnościach i treningu czynności dnia codziennego oraz zajęciach wspierających samodzielność. W pytaniu o "sprawność fizyczną" zwykle chodzi o ruch.
Otyłość często obniża wydolność, zwiększa obciążenie stawów i może utrudniać chód oraz pionizację. Dlatego ćwiczenia powinny być stopniowane i bezpieczne, a celem jest poprawa tolerancji wysiłku i funkcji. W praktyce ważne są też nawyki: mniej siedzenia, więcej ruchu w ciągu dnia.
info

Statystycznie 78% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Rehabilitacja ruchowa jest podstawową formą usprawniania po udarze z niedowładem, bo bezpośrednio poprawia chód, siłę i równowagę oraz przeciwdziała skutkom małej aktywności."

Źródła:

  • World Health Organization, "WHO guidelines on physical activity and sedentary behaviour", 2020.
  • American Heart Association/American Stroke Association, "Guidelines for Adult Stroke Rehabilitation and Recovery", Stroke, 2016.
  • UpToDate, hasło: "Stroke rehabilitation" (materiał przeglądowy, dostęp subskrypcyjny).

Materiały:

  • Podręczniki z rehabilitacji medycznej i fizjoterapii w neurologii (rozdziały o rehabilitacji poudarowej)
  • Materiały dydaktyczne dla opiekunów dotyczące aktywizacji i bezpiecznej mobilizacji podopiecznych
  • Standardy/zalecenia kliniczne dotyczące rehabilitacji po udarze (przeglądowe wytyczne towarzystw naukowych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego