KWALIFIKACJA SPO5 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 31.
W celu zapobiegania przykurczom stawowym u podopiecznego unieruchomionego w łóżku konieczne jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przykurcze powstają m.in. wskutek długotrwałego unieruchomienia i braku ruchu w stawach. Dlatego kluczowa jest codzienna aktywizacja oraz ćwiczenia (czynne lub bierne) utrzymujące zakres ruchu. Pozostawienie w łóżku, materac magnetyczny ani dieta wysokoenergetyczna nie zapobiegają bezpośrednio skracaniu tkanek.

Pełne wyjaśnienie:

U osoby unieruchomionej w łóżku przykurcze stawowe rozwijają się przede wszystkim dlatego, że staw przez długi czas nie wykonuje pełnego ruchu, a mięśnie i tkanki okołostawowe stopniowo ulegają skracaniu i sztywnieniu. Dodatkowo spada siła mięśniowa i pogarsza się ogólna sprawność, co jeszcze bardziej utrudnia powrót do samodzielności.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "codzienne wykonywanie ćwiczeń"?
Codzienne ćwiczenia (w zależności od stanu: czynne, wspomagane lub bierne) pomagają utrzymać lub poprawić zakres ruchu w stawach, pobudzają pracę mięśni i przeciwdziałają utrwalaniu nieprawidłowych ustawień kończyn. W praktyce opiekuńczej często łączy się je z prawidłowym pozycjonowaniem i regularną zmianą ułożenia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "pozostawienie go w łóżku" – samo przebywanie w łóżku (bez aktywizacji) zwiększa ryzyko przykurczów, bo utrzymuje brak ruchu i sprzyja sztywnieniu stawów.
  • "stosowanie materaca magnetycznego" – materac może być kojarzony z komfortem, ale nie zastępuje ruchu w stawie i nie rozwiązuje przyczyny przykurczu, którą jest długotrwałe unieruchomienie.
  • "zastosowanie diety wysokoenergetycznej" – żywienie jest ważne dla ogólnego stanu zdrowia, lecz nie jest działaniem ukierunkowanym na utrzymanie ruchomości stawów. Dieta nie zapobiega skracaniu tkanek wynikającemu z braku ruchu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "zapobieganie przykurczom", szukaj odpowiedzi związanej z ruchem, zakresem ruchu, ćwiczeniami i aktywizacją. Sprzęt pomocniczy lub dieta mogą wspierać opiekę, ale nie są podstawową profilaktyką przykurczów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przykurcz stawowy to ograniczenie zakresu ruchu w stawie wynikające m.in. ze skracania mięśni i tkanek okołostawowych podczas długiego unieruchomienia. U osoby leżącej rozwija się łatwiej, gdy kończyny długo pozostają w jednej pozycji i brakuje codziennych ćwiczeń.
Najczęściej stosuje się ćwiczenia bierne (opiekun porusza kończyną), czynno-bierne (z pomocą) oraz proste ćwiczenia czynne, jeśli podopieczny może je wykonywać sam. Celem jest regularne poruszanie stawami w bezpiecznym zakresie i utrzymanie ich ruchomości.
Bo brak ruchu sprzyja sztywnieniu i skracaniu tkanek. Codzienne ćwiczenia utrzymują zakres ruchu w stawach, pobudzają mięśnie i pomagają zapobiegać utrwalaniu nieprawidłowych ustawień kończyn. To podstawowy element profilaktyki przykurczów w opiece długoterminowej.
Nie zawsze. Pozycjonowanie i regularna zmiana ułożenia są bardzo ważne, ale zwykle powinny iść w parze z ćwiczeniami stawów (biernymi lub czynnymi). Dopiero połączenie prawidłowego ułożenia z ruchem skuteczniej ogranicza ryzyko sztywności i przykurczów.
Częstotliwość zależy od stanu osoby, zaleceń zespołu terapeutycznego i ryzyka powikłań. W praktyce dąży się do regularnych zmian ułożenia w ciągu doby oraz do codziennej aktywizacji. Najważniejsze jest, by nie utrwalać jednej pozycji przez długi czas.
Typowe błędy to: zbyt rzadkie ćwiczenia, wykonywanie ruchów w pośpiechu lub z bólem, pozostawianie kończyn w niefizjologicznym ustawieniu oraz pomijanie obserwacji (np. narastającej sztywności). Często myli się też profilaktykę przykurczów z samą pielęgnacją bez aktywizacji.
Nie bezpośrednio. Dieta może wspierać ogólny stan zdrowia i zapobiegać niedożywieniu, ale przykurcze wynikają głównie z braku ruchu i długiego unieruchomienia. W profilaktyce przykurczów kluczowe są ćwiczenia i utrzymywanie ruchomości stawów.
Bo sprzęt może poprawiać komfort lub wspierać profilaktykę innych powikłań, ale nie wykonuje ruchu w stawie. Przykurcz rozwija się, gdy staw nie pracuje w pełnym zakresie. Dlatego bez ćwiczeń (biernych/czynnych) ryzyko sztywności i skracania tkanek pozostaje wysokie.
Sygnały ostrzegawcze to: coraz mniejszy zakres ruchu, trudność w wyprostowaniu lub zgięciu kończyny, sztywność po ułożeniu w jednej pozycji, ból przy próbie ruchu oraz utrwalone niefizjologiczne ułożenie stawu. Takie obserwacje należy zgłaszać i dostosować usprawnianie.
Ucz się powiązań "powikłanie–profilaktyka": przykurcze → ćwiczenia i ruch; odleżyny → zmiana pozycji i pielęgnacja skóry; zakrzepy → aktywizacja i ćwiczenia kończyn. Na egzaminie wybieraj odpowiedzi odnoszące się do mechanizmu problemu, a nie do przypadkowych działań.
info

Około 71% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Przykurcze powstają m.in. wskutek długotrwałego unieruchomienia i braku ruchu w stawach."

Materiały:

  • Nie posiadam tej informacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego