KWALIFIKACJA SPO5 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 36.
69-letni pan Jan często uczestniczył w koncertach muzyki poważnej. Obecnie z powodu znacznego upośledzenia widzenia przebywa w domu. Jakie zajęcia opiekunka powinna zaproponować podopiecznemu w celu podtrzymania dotychczasowych zainteresowań?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zajęcia muzyczne najlepiej podtrzymują dotychczasowe zainteresowania pana Jana, bo wcześniej często uczestniczył w koncertach muzyki poważnej. Przy znacznym upośledzeniu widzenia aktywności oparte na słuchu (np. słuchanie muzyki, audycje, rozmowy o utworach) są też bardziej dostępne niż zajęcia wymagające dobrej percepcji wzrokowej.

Pełne wyjaśnienie:

W opiece wspierającej ważna jest zasada podtrzymywania dotychczasowych zainteresowań i sensownej aktywizacji, czyli takiej, która nawiązuje do historii życia podopiecznego i jest realna do wykonania przy obecnych ograniczeniach zdrowotnych.

Skoro pan Jan często uczestniczył w koncertach muzyki poważnej, to naturalnym wyborem są zajęcia muzyczne. Dodatkowo przy znacznym upośledzeniu widzenia aktywności oparte głównie na słuchu będą zwykle łatwiejsze i bezpieczniejsze do realizacji w domu. Przykładowo mogą to być: wspólne słuchanie muzyki klasycznej, omawianie kompozytorów i epok, audycje radiowe, audiobooki o muzyce, a także proste ćwiczenia rytmiczne czy śpiew (jeśli podopieczny to akceptuje).

Dlaczego pozostałe propozycje nie są najlepszym wyborem w tym konkretnym przypadku?

  • "Przyrodnicze" mogą być wartościowe, ale nie wynikają bezpośrednio z opisu zainteresowań. Często też wymagają obserwacji (np. roślin, fotografii), co może utrudniać znaczne ograniczenie widzenia.
  • "Komputerowe" przy dużym upośledzeniu wzroku mogą wymagać dodatkowych dostosowań (np. czytnik ekranu, duże kontrasty, szkolenie), więc nie są najbardziej oczywistą propozycją do podtrzymania pasji muzycznej. Mogą jednak być narzędziem pomocniczym, jeśli są odpowiednio zaadaptowane.
  • "Ruchowe" wspierają sprawność i zdrowie, ale pytanie dotyczy podtrzymania dotychczasowych zainteresowań, a nie ogólnej profilaktyki. Bez wskazania, że pan Jan interesował się sportem, ta odpowiedź nie spełnia celu zadania.

W praktyce opiekunka powinna łączyć preferencje (muzyka poważna) z możliwościami (ograniczenie wzroku) i zaproponować aktywność, która daje poczucie ciągłości, sensu i przyjemności.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zajęcia muzyczne to aktywności oparte na słuchaniu, tworzeniu lub omawianiu muzyki, np. słuchanie ulubionych utworów, śpiew, proste ćwiczenia rytmiczne, rozmowa o kompozytorach czy audycje radiowe. W opiece mają wspierać samopoczucie, aktywizację i utrzymywanie dotychczasowych pasji.
Wybieraj aktywności, które nie wymagają dokładnego widzenia: oparte na słuchu, dotyku i rozmowie. Dbaj o bezpieczeństwo (brak przeszkód, stałe ustawienie mebli), jasne instrukcje słowne i przewidywalny przebieg zajęć. Jeśli używasz sprzętu, upewnij się, że obsługa jest prosta i dostosowana.
Opis podkreśla wcześniejsze zainteresowania: częste uczestnictwo w koncertach muzyki poważnej. Zajęcia muzyczne najtrafniej podtrzymują tę pasję i jednocześnie są dostępne przy ograniczeniu wzroku, bo wykorzystują głównie słuch. To realizuje cel: kontynuacja zainteresowań mimo zmiany stanu zdrowia.
Mogą mieć sens, ale zwykle wymagają dostosowań: powiększenia czcionek, wysokiego kontrastu, programów czytających i cierpliwego treningu. Bez takich ułatwień mogą frustrować i męczyć. W kontekście muzyki komputer może być narzędziem (np. radio internetowe), ale nie jest najbardziej oczywistą kategorią zajęć.
Sprawdzą się: wspólne słuchanie płyt lub radia, "koncert w domu" z krótką rozmową o utworach, wybieranie ulubionych kompozytorów, rozpoznawanie instrumentów po brzmieniu, proste klaskanie rytmu, a także słuchowiska i audiobooki o muzyce. Ważne, by tempo i głośność dopasować do podopiecznego.
Zajęcia ruchowe są dobrym wyborem, gdy celem jest poprawa sprawności, równowagi lub profilaktyka upadków, a podopieczny je lubi i nie ma przeciwwskazań. W pytaniu jednak celem jest podtrzymanie konkretnych zainteresowań związanych z muzyką, więc ruch nie jest pierwszym wyborem, choć może być dodatkiem do planu dnia.
Najpierw znajdź w treści informację o wcześniejszych zainteresowaniach i aktualnych ograniczeniach (np. wzrok). Potem wybierz zajęcia, które jednocześnie: (1) nawiązują do pasji, (2) są możliwe do wykonania w danych warunkach, (3) nie zwiększają ryzyka. Unikaj wybierania "uniwersalnie dobrych" opcji bez analizy.
W praktyce liczy się równowaga. Podtrzymywanie dawnych pasji wzmacnia poczucie tożsamości i ciągłości, ale czasem warto też wprowadzać nowe aktywności, jeśli są lepiej dopasowane do aktualnych możliwości. Najlepiej proponować wybór i obserwować reakcje podopiecznego, a plan aktywizacji dostosowywać indywidualnie.
Zadawaj pytania otwarte i konkretne, np. o ulubionych kompozytorów, wspomnienia z koncertów, emocje wywoływane przez utwory. Daj czas na odpowiedź i nie poprawiaj na siłę. Możesz włączyć krótki fragment muzyki i poprosić o skojarzenia. Taka rozmowa aktywizuje pamięć i wspiera relację opiekuńczą.
Nie wyklucza, ale często zmienia formę. Zamiast obserwacji roślin czy zdjęć lepiej używać bodźców dotykowych i zapachowych (np. zioła, faktury liści) oraz opowieści. W tym zadaniu jednak kluczowe są wcześniejsze zainteresowania muzyką, więc przyroda nie jest najbardziej trafną propozycją do podtrzymania pasji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 76% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zajęcia muzyczne najlepiej podtrzymują dotychczasowe zainteresowania pana Jana, bo wcześniej często uczestniczył w koncertach muzyki poważnej.

Źródła:

  • World Health Organization (WHO) – Ageing and health: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/ageing-and-health (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL) – Muzykoterapia: https://pl.wikipedia.org/wiki/Muzykoterapia (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podstawy terapii zajęciowej i aktywizacji osób starszych (podręczniki dla opiekunów)
  • Materiały szkoleniowe z komunikacji i pracy z osobą z niepełnosprawnością wzroku
  • Wprowadzenie do muzykoterapii (opracowania edukacyjne) oraz przykłady scenariuszy zajęć muzycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego