KWALIFIKACJA PGF5 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 30.
Jaką długość podłoża z roli jest niezbędna do wykonania 50 plakatów formatu B0, jeśli szerokość zadruku w ploterze wynosi 120 cm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Format B0 ma wymiary 1000 × 1414 mm.
Przy szerokości zadruku 120 cm w poprzek roli mieści się bok 100 cm, więc w kierunku posuwu materiału przypada 141,4 cm = 1,414 m na 1 plakat. Dla 50 sztuk: 50 × 1,414 m ≈ 70,7 m, czyli w przybliżeniu 70 m.

Pełne wyjaśnienie:

Aby policzyć wymaganą długość podłoża z roli, trzeba ustalić, który wymiar plakatu "idzie" w szerokość (ograniczoną przez ploter), a który w długość (posuw roli).

1) Wymiary B0
Format B0 wg ISO 216 ma wymiary 1000 mm × 1414 mm, czyli 100,0 cm × 141,4 cm.

2) Dopasowanie do szerokości zadruku 120 cm
Szerokość zadruku wynosi 120 cm, więc w tym kierunku musi zmieścić się jeden z boków plakatu. Bok 141,4 cm się nie mieści, natomiast bok 100 cm się mieści. Zatem sensowne założenie technologiczne jest takie, że 100 cm przypada na szerokość, a 141,4 cm na kierunek posuwu materiału.

3) Długość roli na jeden plakat
W kierunku posuwu zużywamy 141,4 cm, czyli 1,414 m na 1 plakat (przy założeniu braku przerw i odpadów technologicznych między użytkami).

4) Długość roli na 50 plakatów
50 × 1,414 m = 70,7 m.

5) Wybór odpowiedzi
Wśród podanych wartości najbliższym przybliżeniem jest "70 m". Pozostałe propozycje są zbyt małe: "60 m" odpowiadałoby ok. 1,2 m na plakat, a "45 m" i "25 m" dawałyby jeszcze mniejszą długość na sztukę, co nie wystarcza przy wymiarze 1,414 m w kierunku posuwu.

W praktyce produkcyjnej często dolicza się zapas na rozbieg, docinanie i odpady, ale w zadaniach egzaminacyjnych zwykle liczy się zużycie teoretyczne wynikające wyłącznie z formatu i nakładu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Format B0 wg ISO 216 ma wymiary 1000 × 1414 mm. W zadaniach z ploterem zwykle jeden bok porównuje się z szerokością zadruku (np. 120 cm), a drugi traktuje jako długość zużywaną z roli w kierunku posuwu materiału.
Ponieważ 141,4 cm jest większe niż 120 cm, więc taki układ przekroczyłby maksymalną szerokość obszaru, który ploter może zadrukować. W praktyce oznacza to konieczność obrotu użytku tak, aby w szerokości zmieścił się bok 100 cm.
Najprościej i konsekwentnie: 1414 mm = 141,4 cm, a 141,4 cm = 1,414 m. W obliczeniach dla nakładu warto trzymać jedną jednostkę (np. metry), żeby uniknąć błędów wynikających z mieszania mm, cm i m.
To maksymalna szerokość obszaru, który urządzenie może pokryć drukiem w poprzek materiału. Nie zawsze jest równa fizycznej szerokości roli, bo mogą występować marginesy niezadrukowalne. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się ją jako ograniczenie wymiaru użytku w poprzek roli.
Ustal wymiary B0 (1000 × 1414 mm). Sprawdź, który bok mieści się w 120 cm (mieści się 100 cm). Drugi bok (141,4 cm = 1,414 m) to zużycie długości na 1 plakat. Pomnóż: 50 × 1,414 m = 70,7 m i dobierz najbliższą odpowiedź z testu.
W realnej produkcji zwykle tak: dolicza się zapas na rozbieg, docinanie, odstępy między użytkami i ewentualne błędy. Jednak w zadaniach testowych często liczy się zużycie teoretyczne wynikające tylko z formatu i nakładu, o ile nie podano dodatkowych narzutów.
Najczęściej myli się jednostki (mm↔cm↔m), wybiera zły bok jako długość w kierunku posuwu, albo zakłada, że w szerokości 120 cm zmieszczą się dwa użytki. Błędem jest też przedwczesne zaokrąglanie, które przy mnożeniu przez nakład daje duże odchylenie.
Nie, bo w poprzek roli musiałyby się zmieścić co najmniej 2 × 100 cm = 200 cm (zakładając bok 100 cm w szerokości). To przekracza 120 cm, więc w jednym pasie na szerokość da się ułożyć tylko jeden użytek formatu B0.
Zwykle wtedy, gdy ograniczenie szerokości zadruku pozwala zmieścić krótszy bok w poprzek roli. Wtedy dłuższy bok automatycznie staje się wymiarem "z roli", czyli decyduje o zużyciu metrów bieżących. Odwrotnie byłoby tylko wtedy, gdyby szerokość zadruku była większa niż dłuższy bok użytku.
Policz orientacyjnie: jeden plakat zużywa ok. 1,4 m długości. Dla 50 sztuk to 50 × 1,4 ≈ 70 m. Taka kontrola "z grubsza" pozwala szybko odrzucić odpowiedzi typu 25 m czy 45 m, które dawałyby mniej niż 1 m na plakat.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że format B0 ma wymiary 1000 × 1414 mm.Przy szerokości zadruku 120 cm w poprzek roli mieści się bok 100 cm, więc w kierunku posuwu materiału przypada 141,4 cm = 1,414 m na 1 plakat.

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series" (wymiary formatów serii B, w tym B0)
  • Wikipedia (PL), "Format papieru" – sekcja o ISO 216 i wymiarach serii B, https://pl.wikipedia.org/wiki/Format_papieru (dostęp 2026-03-01)

Materiały:

  • PN-EN ISO 216 – formaty serii A i B (tabela wymiarów)
  • Podręczniki/notesy branżowe z DTP i poligrafii: formaty papieru, praca na roli, podstawy kalkulacji
  • Instrukcje producentów ploterów/drukarek wielkoformatowych: definicje obszaru zadruku i ograniczeń szerokości

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego